Podczas posiedzenia z udziałem niemal 40 delegatów przyjęto dwa dokumenty: „Kodeks etyczny dotyczący wykorzystania sztucznej inteligencji w sferze religijnej” oraz „Rola religii w walce ze zmianami klimatu”. Ich przygotowanie zainicjował Prezydent Republiki Kazachstanu Kasym-Żomart Tokajew podczas Kongresu Przywódców Religii Światowych i Tradycyjnych w 2025 roku.

Karta Praw Nieuleczalnie Chorego Dziecka

Trzecim przyjętym dokumentem była Karta Praw Nieuleczalnie Chorego Dziecka, opracowana wspólnie przez Kazachstan (Międzynarodowe Centrum Dialogu Międzyreligijnego i Międzywyznaniowego) i Stolicę Apostolską (Dykasterię ds. Dialogu Międzyreligijnego i Szpital Dziecięcy „Bambino Gesù”).

Prezentację Karty poprzedziło II Wspólne Kolokwium Kazachstanu i Stolicy Apostolskiej. Dwudniowe obrady (2-3 października) poprowadzili wspólnie kard. George Jacob Koovakad, prefekt Dykasterii ds. Dialogu Międzyreligijnego Stolicy Apostolskiej oraz Erlan Karin, wiceprezydent Republiki Kazachstanu i szef Sekretariatu Kongresu Przywódców Religii Światowych i Tradycyjnych.

Karta kładzie nacisk na ochronę godności dziecka i zapewnienie humanitarnego traktowania, a także prawa dziecka do niezbędnej opieki medycznej i psychologicznej oraz do wsparcia uwzględniającego potrzeby religijne i duchowe. Opiera się na prostej, lecz głębokiej zasadzie: opieka nie zawsze oznacza wyleczenie. Kiedy nauki medyczne dochodzą do swoich granic, ludzka odpowiedzialność się nie kończy. Przeciwnie, obowiązek zapewnienia komfortu, łagodzenia cierpienia, zachowania godności oraz wsparcia rodziny staje się jeszcze ważniejszy.

Współpraca międzyreligijna

Podczas sesji roboczych Kongresu Przywódców Światowych i Tradycyjnych Religii w 2025 r. w Astanie dyrektor szpitala prof. Tiziano Onesti zaprezentował wstępny projekt karty zasad holistycznej opieki nad nieuleczalnie chorymi dziećmi.

„Doszliśmy do wniosku, że opieka nad chorymi dziećmi może stanowić konkretne pole, na którym dialog międzyreligijny, ekspertyza medyczna i refleksja etyczna mogą się spotkać” – powiedział Basanase. Ostateczny tekst Karty powstał na podstawie konsultacji i dialogu, z uwzględnieniem m.in. uwag Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz Ministerstwa Zdrowia Republiki Kazachstanu, Szpitala Dziecięcego „Bambino Gesù”, Międzynarodowego Centrum Dialogu Międzyreligijnego i Międzywyznaniowego oraz Dykasterii ds. Dialogu Międzyreligijnego Stolicy Apostolskiej.

„Karta dotycząca nieuleczalnie chorych dzieci nie może należeć wyłącznie do lekarzy, teologów, liderów religijnych czy instytucji publicznych. Każda ze stron ma swoje szczególne kompetencje i odpowiedzialność. Połączenie różnych głosów pozwala nam poszukiwać zasad, które są odpowiedzialne medycznie, właściwe etycznie i zrozumiałe w różnych kontekstach religijnych oraz kulturowych” – dodał Laurent Basanese.

Dbać o godność dziecka

Jak wyjaśnił, Karta opiera się na prostej, ale fundamentalnej koncepcji: nieuleczalnie chore dziecko nigdy nie jest „nieuleczalną osobą”. „Może nadejść moment, w którym choroby nie da się już wyleczyć, ale nigdy nie nadejdzie moment, w którym o dziecko nie można już dbać i się nim opiekować. To rozróżnienie leży w samym sercu opieki holistycznej. Dziecko pozostaje osobą o potrzebach fizycznych, psychologicznych, społecznych, kulturowych i duchowych. Rodzina również wymaga towarzyszenia i wsparcia. Nauki medyczne pozostają niezbędne, ale opieka wykracza poza samo leczenie choroby” – powiedział prelegent.

„W tej kwestii nasze tradycje religijne również mają do zaoferowania coś ważnego. Pomimo różnic teologicznych, uznajemy szczególne wezwanie moralne, jakie stawia przed nami wrażliwość dziecka. Współczucie, miłosierdzie, solidarność, towarzyszenie i szacunek dla godności ludzkiej należą do etycznego i duchowego dziedzictwa naszych tradycji” – podkreślił.

Karta, przyjęta ponad podziałami, jest przykładem tego, co może osiągnąć dialog międzyreligijny.

Leon XIV o chorych dzieciach

„W lutym tego roku papież Leon XIV modląc się za chore dzieci, powiedział: ‘Niech ich wrażliwość budzi w nas współczucie i skłoni nas do troski, towarzyszenia i miłości poprzez konkretne gesty solidarności’. Te słowa w bardzo prosty sposób wyrażają to, co mamy nadzieję, że Karta będzie promować. Ufam, że wykonana wspólnie praca pozwoli tej Karcie stać się pożytecznym punktem odniesienia w naszych religiach, instytucjach i krajach, a być może zachęci do szerszej refleksji i współpracy na poziomie międzynarodowym. Jeśli pomoże, choćby w niewielkim stopniu, sprawić, że dzieci i ich rodziny nie zostaną same w obliczu nieuleczalnej choroby, nasz dialog wyda bardzo konkretne owoce” – powiedział Laurent Basanese.

Papież zachęca do dialogu

Szef biura Dykasterii ds. Dialogu Międzyreligijnego Stolicy Apostolskiej przekazał zgromadzonym pozdrowienia od kard. Georga Jacoba Koovakada i słowa wdzięczności za zaangażowanie w dialog międzyreligijny. Przypomniał, że Stolica Apostolska towarzyszy Kongresowi od samego początku, od 2003 r., a Dykasteria ds. Dialogu Międzyreligijnego docenia zarówno tę inicjatywę, jak i rolę Kazachstanu jako miejsca spotkań między religiami. – Szczególnie ważnym momentem w tej wspólnej drodze był udział papieża Franciszka w VII Kongresie we wrześniu 2022 roku.

Przemawiając w Astanie, Ojciec Święty wyraził nadzieję, która pozostaje dla nas niezwykle aktualna: „Niech Kazachstan po raz kolejny stanie się ziemią spotkania dla tych, którzy przybywają z daleka”. Papież wezwał wówczas do wejścia na nowe ścieżki, skupione na relacjach międzyludzkich, szczerym dialogu, godności ludzkiej i wzajemnej współpracy; na braterską ścieżkę prowadzącą do pokoju – przypomniał prelegent. Przywołał też Deklarację Pokojową z Astany 2025 r., która potwierdziła wspólne dążenie do wnoszenia wkładu w umacnianie dialogu między religiami, różnymi kulturami i cywilizacjami, aby krzewić wzajemne zrozumienie, szacunek i kulturę pokoju.

Basanese zapewnił o gotowości Stolicy Apostolskiej do dalszego, aktywnego i konstruktywnego wkładu w prace Sekretariatu oraz w misję Kongresu. Wypowiedź zakończył słowami papieża Leona XIV, wypowiedzianymi podczas jego pierwszego spotkania z przedstawicielami innych Kościołów i tradycji religijnych 19 maja 2025 roku: „Nadszedł czas na dialog i budowanie mostów”. – To jest również nasze zadanie tutaj: kontynuować cierpliwe, konkretne i wspólne budowanie mostów, tak aby religie mogły wnosić jeszcze skuteczniejszy wkład w braterstwo i pokój – podkreślił szef biura Dykasterii ds. Dialogu Międzyreligijnego Stolicy Apostolskiej.