Reklama

Krąg dobra. Szczyt geniuszu i mecenatu

2018-07-25 12:04

Piotr Iwicki
Niedziela Ogólnopolska 30/2018, str. 24-25

Jarosław Budzyński/WOK

Mecenat państwa, podobnie jak mecenat osób fizycznych, obejmujący swoją pieczą działania artystyczne – czyli to wszystko, co ujmujemy w szerokie ramy sztuki – wydaje się tak stary, jak daleko sięga nasza pamięć. Niestety, ostatnie kilka dekad galopującej komercjalizacji i podporządkowywania życia finansowym regułom gry postawiło wiele kwestii na głowie. Zmieniamy to.

Mniej więcej 15 lat temu pisałem recenzję bardzo niszowego festiwalu, z góry wpisanego w tę dziedzinę sztuki, którą określa się mianem „off”. Zapytany przez jednego z redaktorów naczelnych (a była to duża gazeta codzienna), dlaczego nie piszę, że takie działania są możliwe dzięki finansowemu wsparciu dużej firmy zajmującej się szeroko pojmowanymi finansami, odpowiedziałem: Bo to może zostać uznane za kryptoreklamę. Po długiej dyskusji stwierdziliśmy, że chyba zabrnęliśmy w ślepy zaułek, bo przecież firma daje pieniądze i jedyne, na co może liczyć, to na umocnienie wizerunku (wszak staje się mecenasem sztuki), a tym samym – na reklamę. Oczywiście, takie podmioty stać na wykupienie całostronicowych reklam w każdej gazecie, jednak to nie to samo. Co innego krzycząca reklama, a co innego zaistnienie w obrębie czegoś, co nosi cechy budowania potencjału intelektualnego – humanistycznego Polski jako wielkiej wspólnoty jej obywateli. Oczywiście, byłbym naiwny, gdybym napisał, że takie działanie stało się normą i wszyscy wszędzie chwalą swoich mecenasów, a zwłaszcza cudzych! I to mnie boli. Patrzę na zjawisko jako artysta i dziennikarz i wiem, że podmiot gospodarczy – zwłaszcza duża spółka notowana na giełdzie czy globalna korporacja – ma pieniądze zarezerwowane na swoją promocję. Ale w tym gronie są elity, które łożą na sztukę. Z jednej strony to świadomość jej zarządzających, którzy operują perspektywą znacznie odleglejszą niż roczne sprawozdanie dla rady nadzorczej. Z drugiej zaś – jest to dokładnie to samo, co odróżnia pragmatycznego polityka od męża stanu. Pierwszy działa od wyborów do wyborów, a drugi myśli w kontekście pokoleń. Firmy dbające o wizerunek patrzą perspektywicznie. Zakończony w drugi weekend lipca 28. Festiwal Mozartowski pokazał coś, co wspólnie w redakcji „Niedzieli” uznaliśmy za normalność.

Ot, w pewne działania każdy włącza się tym, w czym jest najlepszy, do czego jest stworzony.

Taka mieszanina kompetencji i doświadczenia jest z góry skazana na sukces. Przywołajmy cztery podmioty, które łącząc siły, pokazały słuszność takiego działania. Pierwszy to władza samorządowa, konkretnie sejmik województwa mazowieckiego, który – mimo wielu pokus i perturbacji – postawił na kulturę i – mimo łupienia jego budżetu przez tzw. podatek „janosikowy” – dba o kulturę, utrzymując liczne instytucje (jest organizatorem instytucji kultury: artystycznych i nieartystycznych – teatrów, np.Warszawska Opera Kameralna, zespołów takich jak choćby słynne „Mazowsze”, muzeów itp.). Na radykalne cięcia w budżetach tych instytucji nie ma zwyczajnie przyzwolenia. Trochę przypomina to słynną historię z Winstonem Churchillem, który nagabywany w czasie wojny o dokonanie cięć w obrębie kultury na rzecz zbrojenia odmówił, i wytłumaczył: skoro sami obetniemy pieniądze na kulturę, to po co prowadzić wojnę.

Reklama

Kultura ta, tak chętnie nazywana wysoką, nie obejdzie się bez wsparcia medialnego. Zakończony festiwal miał licznych patronów, ale w tym gronie „Niedziela” była tym szczególnym. Profil tygodnika i solidny światopoglądowy fundament zbudowany na nakazach Dekalogu idealnie wpisały się w tę linię programową festiwalu, która odnosiła się wprost do muzyki sakralnej Wolfganga Amadeusza Mozarta. Kiedy idea jest wsparta dobrym słowem i działaniem, to efekt nie idzie na marne. Tłumy na „Requiem”, Mszy c-moll, „Mszy Koronacyjnej” i „Nieszporach” świadczą, że informacja dotarła do tych, dla których istnieje jedno sacrum. „Niedziela” stała się swatem, który połączył artystów z odbiorcami-adresatami sztuki. Podobno gentlemani nie rozmawiają o pieniądzach. Bo je mają.

No właśnie, ale sztuka wymaga dotacji. Wszystko, co stoi w opozycji do masowej popkultury, w swej naturze jest dalekie od komercyjnych zakusów, schlebiania tanim gustom, a tym samym nie generuje przychodów dających możliwość całkowitego finansowania artystycznych działań nastawionych na jednoznaczne osadzenie sztuki w obrębie jej sacrum. Jak daleko sięgnąć pamięcią, zawsze istniała symbioza między twórcą a jego mecenasem. Najwybitniejsi kompozytorzy, dramatopisarze, malarze, rzeźbiarze, bez względu na dziedzinę sztuki, w której dawali upust swojej artystycznej wizji, szli ramię w ramię za horyzont ludzkiej wyobraźni. Galerie są pełne prac, u zarania których stały zamówienie, mecenat – ot, budżet, który jak dzisiejsze dotacje celowe, granty czy donacje, miał kreować, kształtować, akcelerować bądź wręcz wywoływać – inicjować coś, co przetrwało do naszych czasów jako wykwit ludzkiego geniuszu, owoc wizjonerstwa, wyobraźni i wrażliwości.

Wyznanie wiary dziełem. Opery, symfonie, zbiory kompozycji przeznaczonych na instrumenty solowe, pieśni, msze, dzieła pisane pod dyktando kalendarza liturgicznego – to wszystko powstawało na styku geniuszu i mecenatu. Dość wspomnieć dzieła Jana Sebastiana Bacha tworzone w rytm niedziel i świąt kościelnych, tak aby muzyka stawała u boku modlitwy na chwałę Pana. A czyż nie zamówienie leży u fundamentu kompozycji, która do dzisiaj zaświadcza o geniuszu Wolfganga Amadeusza Mozarta? Gdzie bowiem byłaby muzyka, w którym miejscu jej rozwoju, gdyby nie anonimowy posłaniec z pieniędzmi od mecenasa, który zamówił „Requiem”? Ta piękna tradycja dzielenia się tych, którzy mogą poświęcić część kapitału na rzecz sztuki, trwa. Owszem, przyjmuje ona inny kształt, zwłaszcza tam, gdzie do głosu dochodzi mecenat państwa, samorządu czy instytucji. Raz przejawia się on w konkretnych kwotach, które budują budżet artystycznego przedsięwzięcia, a kiedy indziej jest to świadczenie rzeczowe, wynikające z profilu i specyfiki rynkowej aktywności sponsora. Takie działanie to przejaw zarówno świadomości, jak i odpowiedzialności tych, którzy są w stanie wspierać kulturę. Bo ten mecenat to inwestowanie w Polskę – ojczyznę przez jej rozwój w obszarze sztuki. Festiwal Mozartowski nigdy nie doszedłby do skutku, gdyby nie szczodrość donatorów. Bezspornie w tym gronie nie sposób przecenić roli zarówno wspomnianego organizatora – samorządu województwa mazowieckiego, jak i mecenasa – Polskiej Grupy Energetycznej. To właśnie w działaniu PGE widać, że gdzieś jako spółka zarabia, aby w innym miejscu zaistnieć jako mecenas sztuki. To również przejaw normalności, spółka Skarbu Państwa dba o jego dobro w sferze sztuki – kultury. Tak buduje się również Polskę jutra, która w każdej dziedzinie musi być konkurencyjna. Nadmieniłem, że działanie opierało się na czterech podmiotach.

Tym czwartym są, oczywiście, artyści i realizatorzy spod szyldu WOK. Instrumentaliści, śpiewacy, obsługa sceny, krawcowe, chór, dyrygenci, reżyserzy, scenografowie, stylistki, fryzjerki, szefostwo odpowiedzialne za wizję i jej realizację... Armia ludzi uzbrojona w artystyczną wizję. I te cztery siły połączone – zadziałały. Ostatecznie zawsze wygranym jest człowiek, obywatel, Polak. Bo te skonsolidowane działania: samorządu, mecenasa, mediów i artystów skierowane są do niego – melomana. Aby miał styczność ze sztuką, aby w jego życiu istniały – obok codziennego zagonienia i pracy – również piękno i czas na wyciszenie. A gdy w tym wszystkim jak w muzyce Mozarta znajduje się Bóg, to można mówić o pięknym, zamkniętym kręgu dobra.

Reklama

Dzieją się cuda

2019-06-12 09:02

Jolanta Marszałek
Niedziela Ogólnopolska 24/2019, str. 20-21

Od kilku miesięcy w parafii pw. Ducha Świętego w Nowym Sączu znajdują się relikwie św. Szarbela z Libanu. I dzieją się cuda. Ludzie doznają wielu łask, także uzdrowienia. Jedną z uzdrowionych jest Barbara Koral – żona Józefa, potentata w branży produkcji lodów, i matka trójki dzieci. Cierpiała na raka trzustki, po którym nie ma śladu. 17 maja br. publicznie podzieliła się swoim świadectwem

Wikipedia

W październiku ub.r. wykryto u mnie nowotwór złośliwy trzustki – opowiada Barbara Koral. – Przeżyłam szok. Ale głęboka wiara i ufność w łaskawość Boga wyjednały mi pokój w sercu. Leżałam w szpitalu w Krakowie przy ul. Kopernika, nieopodal kościoła Jezuitów. Dzieci i mąż byli ze mną codziennie. Modliliśmy się do Jezusa Przemienionego za wstawiennictwem św. Jana Pawła II oraz św. Szarbela. Zięć Piotr przywiózł od znajomego księdza płatek nasączony olejem św. Szarbela. Codziennie odmawialiśmy nowennę i podczas modlitwy pocierałam się tym olejem. Czułam, że mając św. Szarbela za orędownika, nie zginę – wyznaje.

Przypadek beznadziejny

Operacja trwała ponad 6 godzin. Po otwarciu jamy brzusznej większość lekarzy odłożyła narzędzia i odeszła od stołu, stwierdziwszy, że przypadek jest beznadziejny. Jednak profesor po kilku minutach głębokiego namysłu wznowił operację. Usunął raka. Operacja się udała.

– Byłam bardzo osłabiona – opowiada p. Barbara – tym bardziej że 3 tygodnie wcześniej przeszłam inny zabieg, również w pełnej narkozie. Nic nie jadłam i czułam się coraz słabsza.

W trzeciej dobie po operacji chora dostała wysokiej gorączki, dreszczy. Leżała półprzytomna i bardzo cierpiała. – Momentami zdawało mi się, że ktoś przecina mnie piłą na pół. Zwijałam się wtedy w kłębek i modliłam cichutko do Pana Boga z prośbą o pomoc w cierpieniu i ulgę w niesieniu tego krzyża.

Lekarze robili, co mogli. Podawali leki w zastrzykach, kroplówkach, by wzmocnić chorą. Nic nie działało. Pobrano krew na badanie bakteryjne. Okazało się, że jest zakażenie bakterią szpitalną, bardzo groźną dla organizmu. Zdrowe osoby zakażone tą bakterią mają 50-procentową szansę na przeżycie. Chorzy w stanie skrajnego wycieńczenia są praktycznie bez szans.

Zawierzenie Bogu

– Rozmawiałam z Bogiem – opowiada p. Barbara. – Pytałam Go, czy po tym, jak wyrwał mnie ze szponów śmierci w czasie operacji, teraz przyjdzie mi umrzeć. Prosiłam z pokorą i ufnością: „Panie Jezu, nie wypuszczaj mnie ze swoich objęć. Uzdrów mnie, kochany Zbawicielu”. Całym sercem wołałam w duchu: „Jezu, zawierzam się Tobie, Ty się tym zajmij!”.

W tym czasie parafia pw. Ducha Świętego w Nowym Sączu, do której należy rodzina Koralów, czekała na relikwie św. Szarbela (relikwie pierwszego stopnia – fragment kości). Przywiózł je z Libanu poprzedni proboszcz – ks. Andrzej Baran, jezuita, który był tam na pielgrzymce wraz z kilkoma parafianami. Zawieźli też spontanicznie zebraną przez ludzi ofiarę dla tamtejszych chrześcijan. Wiadomo bowiem, że św. Szarbel jest szczególnie łaskawy dla tych, którzy modlą się za Liban. Relikwie, zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, miały trafić do ks. Józefa Maja SJ w Krakowie. On zgodził się przekazać je do Nowego Sącza i osobiście je tam w styczniu br. zainstalował.

Interwencja św. Szarbela

– W dniu, w którym pojechałem po relikwie do Krakowa – opowiada ks. Józef Polak, jezuita, proboszcz parafii pw. Ducha Świętego w Nowym Sączu – wstąpiłem do naszej WAM-owskiej księgarni, żeby nabyć jakąś pozycję o św. Szarbelu, bo przyznam, że sam niewiele o nim wiedziałem. Wychodząc z księgarni, spotkałem Józefa Korala z córką. Wiedziałem, że p. Barbara jest bardzo chora. Opowiedzieli mi, że wracają ze szpitala i że sytuacja jest bardzo poważna. Relikwie miałem ze sobą od dwóch godzin. Niewiele się zastanawiając, poszliśmy na oddział.

– W pewnym momencie usłyszałam głos męża – opowiada p. Barbara. – Bardzo mnie to zdziwiło, bo przecież był u mnie przed chwilą i razem z córką poszli do kościoła obok szpitala na Mszę św. Po chwili zobaczyłam męża i córkę. Już nie byli przygnębieni i smutni. Twarze rozjaśniał im szeroki uśmiech. Razem z nimi był ksiądz proboszcz Józef Polak. Przyniósł ze sobą do szpitala relikwie św. Szarbela...

Ksiądz wraz z obecnymi odmówił modlitwę do św. Szarbela. Następnie podał chorej do ucałowania relikwiarz. – Już w trakcie modlitwy nie czułam bólu – wyznaje p. Barbara. – Stałam się bardziej przytomna. Kiedy ucałowałam kości św. Szarbela, nie myślałam, czy to będzie uzdrowienie – ja byłam tego pewna. Nie mam pojęcia, skąd się wzięła ta pewność.

Święty kontra bakterie

– Gdy wchodziłem do szpitala – opowiada ks. Polak – wiedziałem, że na oddziale jest jakieś zakażenie. Podałem p. Barbarze relikwiarz do ucałowania. Zobaczyła to pielęgniarka. Wyjęła mi relikwiarz z ręki, spryskała go jakimś środkiem i włożyła pod wodę. „Co pani robi?” – zapytałem. „Muszę to zdezynfekować”. „Ale on nie jest wodoszczelny” – wyjaśniłem, nie wiedząc, że chodzi jej o to, by zewnętrzne bakterie się nie rozprzestrzeniały. To był koniec wizyty.

Następnego dnia rano okazało się, że na oddziale bakterii już nie było. To był kolejny „cud” św. Szarbela. Badania z krwi potwierdziły, że również chora nie ma w sobie bakterii. Lekarze w zdumieniu patrzyli na wyniki. Dla pewności powtórzyli badania.

– Byłam zdrowa – opowiada p. Barbara. – Powoli zaczęłam nabierać siły i radości życia. Cała moja rodzina i przyjaciele, którzy byli ze mną w czasie choroby, którzy wspierali mnie modlitwą i dobrym słowem, są wdzięczni św. Szarbelowi. Błogosławimy go za to, że się mną zajął, że uprosił dla mnie u Boga Wszechmogącego łaskę uzdrowienia. Bogu niech będą dzięki i św. Szarbelowi!

Wiara w orędownictwo

W parafii pw. Ducha Świętego w Nowym Sączu w trzecie piątki miesiąca o godz. 18 odprawiana jest Msza św. z modlitwą o uzdrowienie, następnie mają miejsce: adoracja, błogosławieństwo Najświętszym Sakramentem, namaszczenie olejem św. Szarbela i ucałowanie relikwii świętego. Wielu ludzi przychodzi i prosi o jego wstawiennictwo. Św. Szarbel jest niezwykle skutecznym świętym, wyprasza wiele łask, pokazuje, że pomoc Boga dla ludzi, którzy się do Niego uciekają, może być realna. – Nie ma jednak żadnej gwarancji, że ten, kto przyjdzie do św. Szarbela, będzie natychmiast uzdrowiony – przyznaje ks. Józef Polak. – Czasami to działanie jest inne. Łaska Boża działa według Bożej optyki, a nie naszych ludzkich życzeń. Święci swoim orędownictwem mogą ludzi do Kościoła przyciągać i to czynią, także przez cuda. Wystarczy popatrzeć, jak wiele osób uczestniczy w Mszach św. z modlitwą o uzdrowienie.

* * *

Ojciec Szarbel Makhlouf

maronicki pustelnik i święty Kościoła katolickiego. Żył w XIX wieku w Libanie

23 lata swojego życia spędził w pustelni w Annaja. Tam też zmarł.

Po pogrzebie o. Szarbela miało miejsce zadziwiające zjawisko. Nad jego grobem pojawiła się niezwykła, jasna poświata, która utrzymywała się przez wiele tygodni. Łuna ta spowodowała, że do grobu pustelnika zaczęły przybywać co noc rzesze wiernych i ciekawskich. Gdy po kilku miesiącach zaintrygowane wydarzeniami władze klasztoru dokonały ekshumacji ciała o. Szarbela, okazało się, że jest ono w doskonałym stanie, zachowało elastyczność i temperaturę osoby żyjącej i wydzielało ciecz, którą świadkowie określali jako pot i krew. Po umyciu i przebraniu ciało o. Szarbela zostało złożone w drewnianej trumnie i umieszczone w klasztornej kaplicy. Mimo usunięcia wnętrzności i osuszenia ciała zmarłego dalej sączyła się z niego substancja, która została uznana za relikwię. Różnymi sposobami próbowano powstrzymać wydzielanie płynu, ale bezskutecznie.

W ciągu 17 lat ciało pustelnika było 34 razy badane przez naukowców. Stwierdzili oni, że zachowuje się w nienaruszonym stanie i wydziela tajemniczy płyn dzięki interwencji samego Boga.

W 1965 r., pod koniec Soboru Watykańskiego II, o. Szarbel został beatyfikowany przez papieża Pawła VI, a 9 października 1977 r. – kanonizowany na Placu św. Piotra w Rzymie. Kilka miesięcy przed kanonizacją jego ciało zaczęło się wysuszać.

Od tej pory miliony pielgrzymów przybywają do grobu świętego, przy którym dokonują się cudowne uzdrowienia duszy i ciała oraz nawrócenia liczone w tysiącach.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Prof. Vaněk: Jan Paweł II ważny również dla Czechów

2019-12-12 17:21

Krzysztof Bronk/vaticannews.va / Rzym (KAI)

Nie tylko dla Polaków Jan Paweł II odegrał kluczową rolę w obaleniu komunizmu. Podobnie był on postrzegany również w ówczesnej Czechosłowacji. Wskazuje na to prof. Miroslav Vaněk, który w Czeskiej Akademii Nauk jest dyrektorem instytutu historii współczesnej. Wziął on udział w rzymskiej konferencji z okazji 30-lecia aksamitnej rewolucji.

Vatican News
Prof. Vaněk

Podkreśla on, że coraz częściej Czesi powracają do tego wydarzenia i postrzegają je jako swoisty ideał. Przez ostatnich 30 lat ludzie się w Czechach wzbogacili, wiedzą, że ich kraj się rozwinął, ale nie są dzięki temu bardziej szczęśliwi, zadowoleni z życia. Dlatego chętnie powracają w pamięci do aksamitnej rewolucji, do panującego wówczas braterstwa i jedności. W tamtych wydarzeniach szukają orientacji na przyszłość. Ważne jest również to, że w tamtych chwilach kluczową rolę odgrywał Jan Paweł II.

„Rola Jana Pawła II była ogromna. Jego wpływ wykraczał poza granice Polski, a także Europy Wschodniej i Środkowej. Nie można go oczywiście postrzegać w oderwaniu od innych czynników zarówno w polityce międzynarodowej, jak i na szczeblu lokalnym w Czechosłowacji, NRD czy Polsce. One też odegrały swoja rolę i bez nich wszystko to byłoby niemożliwe. Jednakże znaczenie Jana Pawła II w tych wydarzeniach daleko wykracza ponad to wszystko – powiedział Radiu Watykańskiemu prof. Vaněk. – Wczoraj po raz pierwszy w życiu miałem okazję być w Watykanie. I kiedy przechodziłem obok grobu Jana Pawła II, musiałem się zatrzymać. Miałem takie wewnętrzne poczucie, że powinienem tu za coś podziękować, bo i dla mnie było to bardzo ważne. W ówczesnej Czechosłowacji Jan Paweł II wpłynął na postawę wielu ludzi. Pamiętajmy, że tuż przed aksamitną rewolucją była przecież kanonizacja św. Agnieszki, w czym bezpośrednio przejawiała się papieska działalność”.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem