Reklama

Rok liturgiczny

Słowo Boże Triduum Paschalnego

W Triduum Paschalnym łączy się Pascha Jezusa z naszą Paschą, z naszym wszczepieniem w Paschę Pana. Panoramiczna znajomość Słowa Bożego Paschy uczy nas, jak i gdzie umieścić akcenty paschalnego orędzia.

Niedziela kielecka 15/2003

[ TEMATY ]

Triduum Paschalne

Bożena Sztajner/Niedziela

O czym mówić na Eucharystii Wieczerzy Pańskiej, a co akcentować w Noc Paschy? Jak przeżywać Wielki Piątek i Niedzielę Zmartwychwstania?

Liturgia paschalna jest wspaniałą nauczycielką życia. Korzystanie z czytań Starego Testamentu przypomina, że Pascha jest wydarzeniem historycznym, a nie mitycznym. Liturgia paschalna uroczyście proklamuje, że Bóg wszedł w historię ludu wybranego jako Zbawiciel i w pełni czasów posłał swojego Jednorodzonego Syna, jako Zbawiciela, który wszedł w nasze życie, w naszą historię, w nasze cierpienie i niewolę, w naszą śmierć. "Pan zwalił na Niego winy nas wszystkich" (Iz 53,6). "A chociaż był Synem, nauczył się posłuszeństwa przez to, co wycierpiał" (Hbr 5,8). W Chrystusie, cierpiącym Słudze Jahwe, Bóg stał się nam bliski.

Święte Triduum Paschalne Męki i Zmartwychwstania Pańskiego jaśnieje jako szczyt roku liturgicznego. Rozpoczyna się ono "od wieczornej Mszy Wieczerzy Pańskiej, ma swoje centrum w Wigilii Paschalnej i kończy się nieszporami Niedzieli Zmartwychwstania" (Ogólne normy roku liturgicznego... nr 18-19). Żeby dobrze i odpowiedzialnie głosić Słowo Boże w tych dniach, żeby owocnie go słuchać, żeby się nie powtarzać i nie spłycać świętych tajemnic, należy mieć ogólną wizję liturgii Słowa i dobrze znać teologiczną specyfikę każdego dnia.

W Triduum możemy wyróżnić cztery wyraźne bloki: blok pierwszy - Msza Wieczerzy Pańskiej; blok drugi - liturgia Wielkiego Piątku; blok trzeci - Wigilia Paschalna; blok czwarty - Niedziela Wielkanocna. Te cztery bloki łączą się jednak ze sobą: "Msza św. Wielkiego Czwartku jest jakby «sakramentalnym prologiem» celebracji i zarazem obrzędowym przekazem całego i jedynego Misterium Paschalnego. Uobecnia ona, pod osłoną sakramentalnych znaków, to samo misterium śmierci Jezusa, które upamiętnimy w liturgii Wielkiego Piątku. Wielki Piątek i Wielka Sobota to dni, w czasie których Kościół nie sprawuje Eucharystii. Wigilia Paschalna, rozpoczynająca się po zapadnięciu nocy Wielkiej Soboty, należy już do Niedzieli Zmartwychwstania i stanowi moment kulminacyjny całego Paschalnego Triduum, którego zwieńczeniem będą Nieszpory Wielkiej Niedzieli" (ks. S. Czerwik).

Reklama

MSZA WIECZERZY PAŃSKIEJ

Msza Wieczerzy Pańskiej jest obrzędowym przekazem całego i jedynego Misterium Paschalnego; uobecnia ona misterium śmierci Jezusa, które upamiętniamy w liturgii Wielkiego Piątku. Dzięki temu Msza Wielkiego Czwartku jest sakramentalnym prologiem liturgii Wielkiego Piątku. Liturgia Słowa przedstawia najpierw pierwszą Paschę, jako zapowiedź Paschy Jezusa. Zapowiedź ta ma dwa stopnie: Pascha w Starym Testamencie - Jahwe usłyszał wołanie ciemiężonego ludu w niewoli egipskiej. Ulitował się nad nim i posłał Mojżesza, by wyzwolił niewolników. Dopiero ostatnia plaga egipska sprawiła, że faraon zgodził się na uwolnienie Izraelitów. Bóg przez Mojżesza, polecił spożyć baranka "bez skazy", a jego krwią pokropić odrzwia i progi domu. "Gdy ujrzę krew, przejdę obok i nie będzie pośród was plagi niszczycielskiej, gdy będę karał ziemię egipską. Dzień ten będzie dla was dniem pamiętnym i obchodzić go będziecie jako święto dla uczczenia Pana" (Wj 12,13-14). Pascha Jezusa: Jezus jako wierny Syn Izraela pragnął z uczniami spożywać paschę (Łk 22,15). W czasie tej paschy zapowiedział swoją śmierć za grzechy wielu. "To jest Ciało moje za was wydane. Czyńcie to na moją pamiątkę" (1 Kor 11,24). Jezus nakazuje uczniom "czynić to na Jego pamiątkę". Uczniowie mają czynić, a nie mówić lub opowiadać. Mają czynić zbawczy gest Jezusa. "Pamiątka" oznacza tu nie zwykłe przypominanie, lecz upamiętnianie i aktualizację gestu zbawczego Pana. Spożywając Chleb i pijąc Kielich, będą głosić śmierć Pana, aż przyjdzie, to znaczy, aż przyjdzie w chwale. Wydanie Ciała i picie Kielicha oznacza śmierć Pańską. Wieczerza z uczniami zapowiadała śmierć Jezusa: ofiarowanie się Go, jako baranka paschalnego. Ewangelia Wieczerzy Pańskiej szczególną uwagę zwraca na motyw Paschy Pana. Motywem tym jest "miłość do końca" (J 13,1.3). Deklarację miłości ilustruje Jezus służebną czynnością umycia nóg uczniom. W służbie ujawnia się miłość. Do podobnej miłości wzywa swoich uczniów: "Jeżeli więc Ja, Pan i Nauczyciel, umywam wam nogi, to i wyście powinni sobie nawzajem umywać nogi" (J 13,14). Pascha Jezusa oczyści sumienia Jego uczniów. Pascha już jest zapowiedziana i przygotowana.

Reklama

LITURGIA WIELKIEGO PIĄTKU

Liturgia Wielkiego Piątku na cześć męki Pana głosi i upamiętnia prawdę, że jako nasza Pascha ofiarowany został nie baranek, lecz sam Jezus: Cum Pascha nostrum immolatus est Christus. To On jest tym Sługą Jahwe, na którego Bóg "zwalił winy nas wszystkich" (Iz 52,13 - 53,12). Za grzechy ludu został skazany na śmierć. On bowiem był niewinny; z drogi krzyża Bóg uczynił drogę chwały. Czytanie Męki wg św. Jana oznacza, że tym zapowiedzianym Sługą jest Jezus: ukrzyżowany Król i Kapłan, Syn Boży. Przebite serce oznacza miłość zbawczą dla nas. Crucifixus etiam pro nobis. Za grzech ludu został zabity: "A On poniósł grzechy wielu i oręduje za przestępcami" (Iz 53,12). Autor Listu do Hebrajczyków mówi o owocach Paschy Jezusa: "A gdy wszystko wykonał, stał się sprawcą zbawienia wiecznego dla wszystkich, którzy Go słuchają" (Hbr 5,9). "Dla nas Chrystus stał się posłuszny aż do śmierci, a była to śmierć krzyżowa" (Aklamacja).

LITURGIA WIGILII PASCHALNEJ

W liturgii Wigilii Paschalnej dominują dwa tematy teologiczne. Jezus Chrystus jako Zwycięzca śmierci, piekła i szatana, powstaje z martwych. Wydarzenie to upamiętnia Obrzęd światła: "Drodzy Bracia i Siostry, w tę najświętszą noc, w której nasz Pan Jezus Chrystus przeszedł ze śmierci do życia, Kościół wzywa swe dzieci rozproszone po całym świecie, aby zgromadziły się na czuwanie i na modlitwę". Radosne Exsultet jest pieśnią wielkanocną: "Niechaj zabrzmią dzwony głoszące zbawienie, gdy Król tak wielki odnosi zwycięstwo". Zwycięstwo Chrystusa jest naszym zbawieniem. "Jezus Chrystus (...) Ojcu Przedwiecznemu spłacił za nas dług Adama i Krwią serdeczną zmazał dłużny zapis starodawnej winy". "Jezus Chrystus skruszywszy więzy śmierci, jako zwycięzca wyszedł z otchłani".
Zwycięstwo Chrystusa nad grzechem i śmiercią, otwiera nam drogę do wyzwolenia z niewoli grzechu i włączenia się w Paschę Pana, w Jego śmierć i zmartwychwstanie. Dokonuje się to przez chrzest, który jest wszczepieniem w Chrystusa ukrzyżowanego i zmartwychwstałego. Liturgia Słowa (8 czytań + Ewangelia) przygotowuje uczestników do liturgii chrzcielnej, a już ochrzczonych do odnowienia przyrzeczeń chrztu. Słowo Boże pokazuje nam, jak Bóg w minionych czasach wybawił swój lud (np. z niewoli egipskiej). W końcu zesłał swego Syna jako Odkupiciela. Chrystus przez swą śmierć i zmartwychwstanie dał nam nowe życie (por. Rz 6, 3-11). Kościół modli się w noc paschalną, aby Bóg dał wiernym udział w paschalnym dziele zbawienia.

Reklama

NIEDZIELA WIELKANOCNA

Niedziela Wielkanocna przedłuża we wspólnocie wierzących radość paschalną. Głównym motywem jest radość, do której wzywa refren Psalmu responsoryjnego. Powodem radości jest zwycięstwo Chrystusa nad grzechem i śmiercią i nasze wyzwolenie z niewoli grzechu. Wielkanoc jest dla chrześcijan świętem wyzwolenia i niepodległości.

Wielkanocna liturgia nie tylko wzywa do radości. Pokazuje, na czym polega paschalny styl życia ochrzczonych: są oni głęboko zaangażowani w sprawę Jezusa z Nazaretu jak Maria Magdalena, Jan i Piotr; odważnie świadczą o Jezusie (Dz 2,23); wyrzucili stary kwas złości i są przaśni jak hostie Mszy świętej Wielkanocnej; są czyści i "przyodziani w Chrystusa" Uwielbionego.

Ocena: +9 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Nie ma większego święta

Zbliżamy się do obchodów Triduum Paschalnego. Jak dobrze przygotować się do tego najważniejszego czasu w roku liturgicznym, kiedy zacząć przygotowania i co zrobić, żeby było pięknie? Na te pytania odpowiadają ks. Łukasz Parniewski, ks. Bartosz Warwarko i Kamil Jankowski

Zacznijmy od tego, skąd wiadomo, jak powinna wyglądać liturgia Triduum Paschalnego i gdzie szukać podpowiedzi. – Wskazówki znajdują się w Mszale Rzymskim, można też ich szukać w Ogólnym Wprowadzeniu do Mszału Rzymskiego. To dwa podstawowe źródła – mówi Kamil Jankowski z Diecezjalnej Komisji Liturgicznej. – Edycja św. Pawła wydała książkę „Kompendium ceremoniarza” i ją też bym polecił. Jednak zarówno Mszał, jak i OWMR są na pewno bardziej dostępne, bo przecież znajdują się w każdej parafii. „Kompendium...” też warto poszukać w parafiach, bo wiele z nich ma biblioteczki i być może stoi w nich również ta książka albo inna mówiąca o przygotowaniach do Triduum.

CZYTAJ DALEJ

Papież: dla Ukrainy robię wszystko, co mogę

2022-08-19 11:05

[ TEMATY ]

papież Franciszek

Grzegorz Gałązka

“Robię wszystko, co mogę, dla Ukrainy” - napisał papież Franciszek w liście do przełożonej kościelnej placówki koło miejscowości Erice na Sycylii, która przyjęła 20 ukraińskich dzieci ewakuowanych lotem humanitarnym. To, co dzieje się w kraju zaatakowanym przez Rosję, nazwał „okrucieństwem”.

W liście do siostry Teresiny Longo, przytoczonym w piątek przez Ansę, papież zapewnił o swej bliskości z ukraińskimi dziećmi i kobietami.

CZYTAJ DALEJ

Płock: 102. lata temu bł. abp Nowowiejski wzywał do obrony miasta przed bolszewikami

W 102. rocznicę Obrony Płocka w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 roku Stowarzyszenie Rodzin Katolickich diecezji płockiej uczciło pamięć ówczesnego biskupa płockiego – bł. abp. Antoniego J. Nowowiejskiego, który wówczas wraz z mieszkańcami miasta modlił się w katedrze o zwycięstwo: – Podczas wojny polsko-bolszewickiej abp Nowowiejski nakazał proboszczom trwać przy swoich owcach – przypomniał ks. kan. Stefan Cegłowski, proboszcz parafii katedralnej i kapelan organizacji kombatanckich.

Członkowie Stowarzyszenia Rodzin Katolickich diecezji płockiej przypomnieli niezłomną postawę i uczcili pamięć bł. abp. Antoniego J. Nowowiejskiego. Najpierw spotkali się przy pomniku bł. arcybiskupa, który w latach 1908-1941 był biskupem płockim. Pomnik ten znajduje się w sąsiedztwie seminarium i kościoła św. Jana Chrzciciela, w 1991 roku modlił się przy nim św. Jan Paweł II. Okolicznościową modlitwę poprowadził ks. kan. Stefan Cegłowski, proboszcz parafii katedralnej pw. św. Zygmunta w Płocku oraz kapelan organizacji kombatanckich. Przy pomniku złożone zostały kwiaty oraz zapalone znicze.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję