Reklama

Rodzina

Zwyciężyć zło systemowo

Skończyła się era zamiatania pod dywan przestępstw na tle seksualnym wobec dzieci – mówi Mikołaj Pawlak, rzecznik praw dziecka, w rozmowie z Arturem Stelmasiakiem.

2020-06-17 11:08

Niedziela Ogólnopolska 25/2020, str. 20-21

[ TEMATY ]

pedofilia

ofiary pedofilii

Biuro RPD

Mikołaj Pawlak

Artur Stelmasiak: Rzecznik Praw Dziecka coraz częściej mówi o potrzebie lepszej ochrony małoletnich przed przestępczością. Czy w Polsce dzieci są zagrożone?

Mikołaj Pawlak: Niestety, są. Co więcej, z mojego doświadczenia – z pracy jako rzecznika praw dziecka i w Ministerstwie Sprawiedliwości, a także z wcześniejszej praktyki adwokackiej – wynika, że takie przestępstwa mają się w Polsce całkiem dobrze. To jest poważny problem, z którym musimy wszyscy walczyć – nie tylko ja, policja czy prokuratorzy, ale każdy z nas, dorosłych. Ta walka systemowo rozpoczęła się tak naprawdę dopiero 5 lat temu, gdy wprowadzono surowe kary za przestępstwa wobec dzieci czy rejestr pedofilów.

Czy bardziej surowe prawo ma odzwierciedlenie w wyrokach sądowych?

Zdumiewające, ale wciąż nie. I to jest kolejny problem, z którym musimy sobie jak najszybciej poradzić. Ostatnio zbulwersował mnie wyrok w Łodzi, gdzie toczył się proces pedofila, który brutalnie zgwałcił 3-letniego chłopczyka i zmiażdżył mu głowę. Sąd w apelacji zmniejszył zbrodniarzowi karę o 10 lat, co uzasadnił tym, że przecież można sobie wyobrazić bardziej okrutne przestępstwo. Że sprawca uderzył raz, a mógł kilka razy, że nie uciekł z miejsca zbrodni, a poza tym miał pracę i nie był wcześniej karany. Taki był wyrok polskiego sądu. Sąd w Niemczech, kraju stawianym za wzór przestrzegania praw człowieka, całkiem niedawno wymierzył dożywocie sprawcy gwałtu na małym dziecku. A dziecko żyje. Niemieccy sędziowie nie dopatrzyli się przy gwałcie żadnych okoliczności łagodzących. Polscy sędziowie przy gwałcie i zabójstwie uznali stałą pracę za okoliczność łagodzącą. Szokujące, prawda?

W szufladach urzędu Rzecznika Praw Dziecka odkrył Pan także sprawę pedofilii celebrytów w znanej „Zatoce Sztuki” w Sopocie. Jaki będzie dalszy bieg tej sprawy?

Postanowiłem ujawnić na konferencji prasowej wyniki kwerendy akt w archiwach Biura Rzecznika Praw Dziecka, bo problem przestępczości wobec dzieci nabrzmiewa, ale równie niebezpieczna jest skłonność różnych organów państwa czy instytucji do umniejszania wagi takich haniebnych czynów, a niekiedy ich ukrywania. Dzieci są bezbronne, dlatego sprawców przestępstw wobec najmłodszych musimy przykładnie karać, a wszystkich, którzy „wiedzieli, a nie powiedzieli” – przynajmniej piętnować. Zaniechanie to też grzech, dlatego gdy odkryłem, że do tej pory instytucje rzeczników oddawały takie sprawy organom wymiaru sprawiedliwości, a później nie za bardzo interesowały się ich dalszymi losami, nie mogłem milczeć. Mój poprzednik nie zrobił wszystkiego, co powinno być wtedy zrobione. O pomoc poprosiła go zrozpaczona matka, która podejrzewała, że jej 14-letnia córka popełniła samobójstwo, bo była wykorzystywana seksualnie!

Czego dotyczą te zaniedbania?

Rzecznik jest nie tylko od tego, by przekazywać sprawę policji i prokuratorom, bo byłby całkowicie zbędną instytucją. Rzecznik musi sam badać sprawę od strony dziecka, rodziny, dociec, dlaczego doszło do takiego przestępstwa. Dlaczego dzieci pojawiały się w takim miejscu, klubie nocnym? Były sygnały, że były tam dziewczynki z domów dziecka. Rzecznik musi takie sprawy wyjaśniać, badać sytuację rodzinną, opiekuńczą tych osób. To w przypadku „Zatoki Sztuki” zostało odłożone na półkę. Poprzedni rzecznik nie próbował tego wyjaśnić. To była bardzo głośna sprawa, medialna, poprosiła go o pomoc mama dziecka, które odebrało sobie życie. Czegóż więcej trzeba, żeby się tym zająć?

Czy może Pan oświadczyć, że skończył się czas zamiatania takich spraw pod dywan?

Skończyła się era zamiatania takich spraw pod dywan i skończyła się era wybiórczego patrzenia na prawa dziecka. Przecież w Sopocie dziewczynka targnęła się na swoje życie z jakiegoś powodu i nie wystarczy przekazać sprawy do prokuratury, która umorzy śledztwo, bo stwierdzi samobójstwo. Dla Rzecznika Praw Dziecka takie zdarzenie jest początkiem sprawy, a decyzje prokuratury są bytem niezależnym. Rzecznik musi ustalić, jak funkcjonował przestępczy proceder, aby wypracować mechanizmy chroniące inne dzieci w przyszłości.

Mówił Pan, że nie będzie pobłażliwości w przestępstwach, których dopuścili się także duchowni. Czy takie sprawy trafiają do Rzecznika Praw Dziecka?

Każde zgłoszenie o podejrzeniu krzywdzenia dzieci, które trafia do biura rzecznika, jest wyjaśniane. Żaden sprawca przestępstwa wobec dzieci, niezależnie od tego, jaki ma zawód i jaką funkcję piastuje, nie może już czuć się w Polsce bezpieczny. Czy to będzie wybitny artysta, wysoki rangą urzędnik państwowy czy ksiądz – każdy za swoje czyny odpowie. Chciałbym jeszcze raz stanowczo podkreślić, że mamy do czynienia z kryzysem instytucji państwa polskiego, które przez lata bagatelizowały problem nadużyć seksualnych. Kary wobec takich przestępców były łagodne, a wielu z nich w ogóle kar uniknęło, bo organy ścigania i sądy nie miały odpowiednich narzędzi do skutecznego wymierzania sprawiedliwości. Jeżeli przepis o niezawiadomieniu o posiadanej wiedzy nt. przestępstwa pedofilii wszedł w życie dzięki prezydentowi Andrzejowi Dudzie dopiero w 2017 r., to trudno mieć pretensje do Kościoła, że próbował się uporać z problemem, stosując własne prawo kościelne. Państwowa komisja ds. wyjaśniania przypadków pedofilii będzie teraz tłumaczyć, dlaczego państwo poddało się w tej walce z przestępcami. I chodzi nie tylko o duchownych, ale o wszystkich, z których miażdżąca większość z Kościołem nie ma nic wspólnego.

Czy można powiedzieć, że przepisy z 2017 r. pomagają Kościołowi?

Kościół dostał wsparcie instytucjonalne państwa. Do tej pory stosował wewnętrzne prawo kościelne. Zło trzeba wypleniać systemowo, dlatego nowe prawo Kościołowi pomaga. Ale to wciąż za mało. Ja mam być tarczą przed złem, które zagraża dzieciom. Mogę tylko odpierać zło tarczą, ale go w ten sposób nie pokonamy. Aby zwyciężyć zło, trzeba mieć oręż. Tym orężem do walki ze złem są skuteczne przepisy prawa. Dlatego zaproponowałem zwiększenie uprawnień Rzecznika Praw Dziecka.

O jakie uprawnienia chodzi?

Mam wgląd we wszystkie sprawy sądowe, administracyjne i urzędnicze, które dotyczą dzieci. Ale nie mogę brać aktywnego udziału w procesach karnych, a przecież to tam walczy się z największym złem. Dlatego powinienem mieć uprawnienia oskarżyciela posiłkowego. Często bowiem dążenie do ukarania sprawcy powoduje, że prawa dziecka, ochrona jego dóbr, godności schodzą na dalszy plan. Chciałbym także, aby wszystkie instytucje, które stykają się z najcięższymi przestępstwami wobec dzieci – takimi jak np. zabójstwa, gwałty czy pobicia – miały obowiązek powiadamiania mnie o takich przypadkach. Stworzenie centralnego ośrodka, który będzie monitorował przestępczość wobec małoletnich, pomoże opracować lepsze narzędzia do walki z tym złem i skuteczniejsze metody prewencji.

Kościół jest pierwszą instytucją, która zauważyła problem tego zła i jako pierwszy zaczął z nim walczyć. Jak Pan ocenia obecną sytuację w polskim Kościele?

Zło się szerzy wszędzie i przenika także do Kościoła. Kwestią zasadniczą jest nasze podejście do rozwiązywania tego typu problemów. Przepisy już są, teraz trzeba je skutecznie stosować. Jako członek Kościoła i jako rzecznik praw dziecka ufam, że wzajemnie będziemy się wspierać w tej walce ze złem. Wierzę, że przepisy kościelne razem z prawem karnym przyniosą dobre skutki.

Niestety, ta sprawa jest bolesna dla wszystkich uczciwych kapłanów, ale także dla nas – osób świeckich, które mają rodziny i swoje dzieci.

Oczywiście, że to boli i księży, i wiernych. Każdy przypadek skrzywdzenia dziecka przez księdza to ból i cios dla naszej wspólnoty. Dlatego my musimy się zająć pomocą dla każdej ofiary, a sprawcami niech zajmą się organy ścigania. Ale nie dajmy sobie wmówić, że problem pedofilii dotyczy tylko Kościoła, bo to nieprawda. Pandemia COVID-19 pokazała, że w pierwszej kolejności dbamy o bezpieczeństwo, zdrowie i życie dzieci, czyli o najbardziej podstawowe prawa, dla których zrezygnowaliśmy częściowo nawet z prawa dzieci do edukacji. Bo właśnie bezpieczeństwo, zdrowie i życie są podstawowymi prawami dziecka. Niszczy te prawa m.in. także aborcja. Nie wolno nam tego akceptować. Nie możemy być ślepi i nie pamiętać o prawie każdego dziecka do życia.

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Niemcy/ Raport: Berlin przez 30 lat udostępniał dzieci pedofilom

2020-06-18 08:55

[ TEMATY ]

pedofilia

ofiary pedofilii

Graziako

Władze Berlina przez 30 lat celowo przekazywały bezdomne dzieci pod opiekę pedofilom w ramach tzw. eksperymentu Kentlera - wynika z raportu dotyczącego działalności seksuologa Helmuta Kentlera, przygotowanego przez Uniwersytet w Hildesheim.

Kentler w latach 70. świadomie kierował dzieci do opiekunów zastępczych ze skłonnościami pedofilskimi. Był przekonany, że kontakty seksualne między dziećmi i dorosłymi nie są szkodliwe. Dlatego dzieci odebrane patologicznym rodzinom lub żyjące na ulicach Berlina Zachodniego często trafiały pod opiekę samotnych rodziców zastępczych, mających już za sobą wyroki za przestępstwa seksualne.

Pozornie wydawało się, że problemy dzieci zostały rozwiązane przez Urząd ds. Dzieci i Młodzieży (Jugendamt) – nie mieszkały już na ulicy, nie trafiały do domów dziecka, a pedofile nie szukali nowych ofiar, ponieważ tolerowano fakt, że mogli znęcać się nad wychowankami w obrębie własnych domów - napisała "Frankfurter Allgemeine Zeitung". Dodała, że Kentler przekonał do swego projektu urzędników berlińskiego Senatu. Twierdził, że opieka pedofili nad małoletnimi „umożliwia ich społeczną integrację”

Te tzw. domy zastępcze zostały założone pod koniec lat 60. XX wieku i funkcjonowały do ok. 2003 roku. Koncepcja Kentlera, oparta na „wspólnym mieszkaniu dziecka i pedofila”, została zatwierdzona przez urzędników Senatu i, z kilkoma wyjątkami, zaakceptowana także przez okręgowe Jugendamty.

Kilka lat temu dwie ofiary zgłosiły się i opowiedziały swoją historię, od tego czasu badacze z Uniwersytetu w Hildesheim przeszukiwali akta i przeprowadzili wywiady - poinformował serwis Deutsche Welle, odnosząc się do zaprezentowanego w poniedziałek raportu.

DW dodał, że Kentler był w stałym kontakcie z dziećmi i ich przybranymi ojcami. Nigdy nie został postawiony w stan oskarżenia: zanim jego ofiary się zgłosiły, przestępstwa uległy przedawnieniu. Do tej pory ofiary nie otrzymały jakiegokolwiek odszkodowania.

Berlińska senator ds. młodzieży i dzieci Sandra Scheeres (SPD) nazwała odkrycia autorów raportu „szokującymi i przerażającymi”.

Liczba sprawców i ofiar nie została do dziś określona. Wiadomo , że jednym ze sprawców był Fritz H. Pod jego opieką w ciągu kilkunastu lat znajdowało się co najmniej dziesięcioro dzieci, w tym jedno z wieloma niepełnosprawnościami, które zmarło, przebywając pod jego pieczą. Trzy z jego ofiar złożyły później zeznania.

Jak napisała "FAZ", wcześniej przez lata urzędy do spraw młodzieży ignorowały sygnały o zagrożeniach, a ich pracownikom nawet zdarzało się bronić pedofila opiekującego się dziećmi. Także urzędy okręgowe nie reagowały na listy od ofiar, które zgłaszały przypadki nadużyć oraz pornografii dziecięcej.

Działalność Kentlera, który pracował także jako psycholog policyjny w berlińskim Senacie, nie byłaby możliwa bez współpracy władz Berlina, urzędów ds. młodzieży, ale także instytucji edukacyjnych i naukowych - stwierdziła "FAZ". (PAP)

kib/ jar/

CZYTAJ DALEJ

Prezydent na Jasnej Górze

2020-07-13 21:13

[ TEMATY ]

Jasna Góra

Andrzej Duda

Jakub Szymczyk/KPRP

Na wieczorną modlitwę Apelu Jasnogórskiego w poniedziałek przybył prezydent Andrzej Duda – wynika z transmisji na stronach częstochowskiego sanktuarium.

Apel Jasnogórski rozpoczyna się o godz. 21. Wcześniejszy przekaz sanktuarium na żywo z Kaplicy Cudownego Obrazu pokazał Andrzeja Dudę modlącego się w ciszy przed rozpoczęciem tej modlitwy.

W poniedziałek wieczorem przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej Sylwester Marciniak poinformował, że Duda został wybrany ponownie na urząd Prezydenta Rzeczypospolitej, uzyskując niedzielnych w wyborach 10 mln 440 tys. 648 głosów, to jest 51,03 proc. (Rafał Trzaskowski 10 mln 18 tys. 263 głosy, to jest 48,97 proc.).

W ostatnich dwóch tygodniach obydwa wieczory wyborcze spędził na Jasnej Górze prezes Prawa i Sprawiedliwości Jarosław Kaczyński.

Apel Jasnogórski to codzienna wieczorna modlitwa w intencji Polski i Kościoła. Zainicjował ją 8 grudnia 1953 r. ojciec Jerzy Tomziński, dziś najstarszy żyjący pauliński mnich, proszący też wówczas o uwolnienie prymasa Stefana Wyszyńskiego, który darzył go życzliwością i zaufaniem. Obecnie Apel Jasnogórski jest codziennie transmitowany przez różne środki przekazu.

Na początku marca jasnogórscy paulini zainicjowali zanoszenie w trakcie Apelu Jasnogórskiego suplikacji, czyli wołań przebłagalnych o oddalenie epidemii koronawirusa. Suplikacje zwyczajowo zanoszone są przed obliczem Matki Bożej w chwilach zagrożeń. Zachęcają również do pokładania nadziei w Bogu.(PAP)

autor: Mateusz Babak

mtb/ mhr/

CZYTAJ DALEJ

Szwajcaria: Kościoły chrześcijańskie wzywają do reformy światowych finansów

2020-07-15 11:32

[ TEMATY ]

pomoc

koronawirus

COVID‑19

Jonathan Stutz/fotolia.com

Pandemia COVID-19 pogrążyła świat w bezprecedensowym kryzysie. Aby z tego wyjść, Kościoły chrześcijańskie napisały do grupy 19 państw oraz Unii Europejskiej - G20 i wezwały do reformy międzynarodowego systemu finansowego, w tym umorzenia długów.

Bank Światowy szacuje, że w wyniku pandemii od 71 do 100 milionów ludzi na całym świecie jest obecnie zagrożonych absolutnym ubóstwem, podczas gdy według Światowego Programu Żywnościowego (WFP) do końca roku 270 milionów ludzi stanie w obliczu poważnego braku bezpieczeństwa żywnościowego.

Światowa Rada Kościołów (WCC), Światowa Wspólnota Kościołów Reformowanych (WRK), Światowa Federacja Luterańska (LWF) i Światowa Rada Misji (WMC) wzywają przywódców G20 do radykalnej zmiany obecnego światowego systemu finansowego i zbudowania sprawiedliwego i trwałego ożywienia gospodarczego w następstwie pandemii Covid 19. We wspólnym liście cztery instytucje chrześcijańskie, które reprezentują około 500 milionów chrześcijan na całym świecie, wyrażają „głębokie zaniepokojenie” o zdrowie i ekonomiczne skutki pandemii Covid 19, która zabija ludzi na całym świecie, ale także zagraża egzystencji milionów ludzi.

„Do tej pory w wielu częściach świata zmarło pół miliona ludzi, panuje masowe bezrobocie, rosnące zadłużenie, ubóstwo i nierówności, podczas gdy rozprzestrzenianie się choroby nadal przyspiesza", czytamy w liście. „Ten moment daje nam bezprecedensową okazję do przeanalizowania obecnego porządku światowego i zastanowienia się nad nowym systemem, który mógłby pomóc w odbudowie. Chodzi o wspieranie zdrowia, dobrobytu i solidarności wspólnot i planety dla przyszłych pokoleń" - wzywają Kościoły chrześcijańskie podkreślając, że „środki i polityka odbudowy w następstwie pandemii Covid 19 muszą być zgodne z pilnymi i ambitnymi działaniami przeciwko kryzysowi klimatycznemu".

W liście podkreśla się, że ludzie nie chcą wracać do dawnej normalności. "Aby zmiany te były możliwe do zrealizowania i trwałe, dyskusje muszą odbywać się pod auspicjami Organizacji Narodów Zjednoczonych i przy szerokim udziale krajów i społeczeństwa obywatelskiego” - piszą przedstawiciele Kościołów chrześcijańskich. Celem musi być „przeznaczenie odpowiednich środków finansowych na zdrowie publiczne i ochronę socjalną dla setek milionów ludzi, których środki utrzymania zostały poważnie ograniczone przez pandemię i środki podjęte w celu jej zwalczania”. W krótkim okresie czasu oznacza to zapewnienie wyposażenia ochronnego, ubezpieczenia zdrowotnego dla wszystkich, przystępnej cenowo szczepionki, gwarantowanych świadczeń dla najmniej uprzywilejowanych, funduszy na wypadek bezrobocia i wsparcia dla małych przedsiębiorstw.

Według Kościołów chrześcijańskich przede wszystkim konieczne jest umorzenie długów zagranicznych krajów o niskim średnim dochodzie, które już przed kryzysem zdrowotnym znajdowały się na krytycznym poziomie. Umożliwiłoby to rządom uwolnienie niezbędnych zasobów do skutecznego reagowania na pandemię i tym samym wspieranie rozwoju lokalnych społeczności. "Reforma światowego systemu podatkowego jest również konieczna, aby umożliwić nowy start na nowych podstawach", podkreśla się w liście.

Bank Światowy szacuje, że w wyniku pandemii od 71 do 100 milionów ludzi na całym świecie jest obecnie zagrożonych absolutnym ubóstwem, podczas gdy według Światowego Programu Żywnościowego (WFP) do końca roku 270 milionów ludzi stanie w obliczu poważnego braku bezpieczeństwa żywnościowego. „W obliczu cierpienia wywołanego przez pandemię, naleganie na spłatę zadłużenia, byłoby obrazą dla tradycji religijnych, które reprezentujemy”, napisało 77 sygnatariuszy listu, podkreślając, że dla ich wyznań umorzenie długów jest globalną „kwestią moralną”.

Zdecydowane wezwanie do umorzenia długów dla krajów ubogich zostało również skierowane w poniedziałek do G-20, Banku Światowego, Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW) i prywatnych wierzycieli przez biskupów katolickich Wielkiej Brytanii w liście otwartym, podpisanym także przez kilku innych brytyjskich przywódców religijnych i opublikowanym na stronie internetowej Konferencji Biskupów Anglii i Walii.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję