Trudno przecenić rolę papieża Grzegorza VII i jego pontyfikatu. Glauco Maria Cantarella dowodzi, że czas jego życia to okres kształtowania się modelu Kościoła katolickiego, który w swej istocie przetrwał do dziś. To również czas, w którym można wskazać korzenie nowoczesności, cywilizacji miast, uniwersytetów itp. Dwanaście lat pontyfikatu Grzegorza VII (1073-85) zrewolucjonizowało Kościół i cały świat zachodniego chrześcijaństwa. Choć nie był on pierwszy, był najważniejszy. Znalazł się w centrum przemian (nazywanych reformą gregoriańską), które zaszły w Kościele w drugiej połowie XI i na początku XII wieku. Polityka Grzegorza VII wstrząsnęła porządkiem zachodniego świata chrześcijańskiego, ale idee moralnej odnowy Kościoła pojawiły się już wcześniej, on sam realizował bowiem postulaty swoich poprzedników, m.in. Leona IX, Mikołaja II, Aleksandra II czy kardynałów reformatorów Piotra Damianiego i Humberta z Silva Candida.