Reklama

Wiara

Poświęcona Bogu

Co się działo z Maryją z Nazaretu do czasu Jej zaślubin z Józefem? Czy można coś na ten temat powiedzieć, jeśli Ewangelie o tym milczą?

Niedziela Ogólnopolska 47/2023, str. 12-13

[ TEMATY ]

Ofiarowanie Maryi

Adobe Stock

Federico Maldarelli, "Ofiarowanie Maryi Dziewicy w świątyni"

Federico Maldarelli,

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Niewątpliwie celebracja wspomnienia Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny w świątyni jest upamiętnieniem konkretnego epizodu z Jej życia. Jednocześnie zamyka w sobie cały okres od Jej narodzenia do zaślubin z Józefem i do zwiastowania. Zamysłem Kościoła jest napełnienie choć trochę treścią tej ciszy, która okrywa pierwszy okres życia Maryi. Ponieważ Ewangelie milczą na ten temat, trzeba było się odwołać do Protoewangelii Jakuba. Mimo że jest to tekst apokryficzny, to jednak pozwala też zrozumieć różnice, jakie istniały w różnych tradycjach kościelnych odnośnie do tego epizodu z życia Maryi.

Historia wspomnienia liturgicznego

Przyjmuje się, że jego początek miał miejsce w Jerozolimie. Pierwszy dokument mówi o poświęceniu 21 listopada 543 r. nowego kościoła ku czci Matki Bożej, zbudowanego w pobliżu dawnej świątyni jerozolimskiej. Niestety, kościół ten został zburzony przez Persów w 614 r., a obfitość materiałów posłużyła potem do zbudowania meczetu, który do tej pory stoi na terenie zburzonej świątyni. Położenie tego kościoła nie było przypadkowe. Zbudowano go obok świątyni jerozolimskiej, gdzie – jak uważano – Maryja przebywała w okresie swojego dzieciństwa. Być może zburzenie tego kościoła spowodowało, że święto Ofiarowania Maryi nie stało się bardziej powszechne. Jako oddzielne święto liturgiczne Ofiarowanie Maryi w świątyni szybko rozprzestrzeniło się na Wschodzie w VIII wieku, na Zachodzie zaś – celebrowane od IX wieku w klasztorach Italii – powszechne stało się od XIV wieku, kiedy to papież Grzegorz XI zatwierdził formularz Mszy św. Z kolei papież Sykstus IV w 1472 r. rozszerzył święto na cały Kościół katolicki. Reforma liturgiczna Soboru Watykańskiego II zredukowała święto do zwykłego wspomnienia ze wspólnym oficjum o Matce Bożej. O tym święcie wspomina papież Paweł VI w adhortacji Marialis cultus.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Źródła apokryficzne

Apokryfy są tekstami nawiązującymi w swojej tematyce do postaci i wydarzeń ewangelicznych, ale nie są zatwierdzone przez Kościół jako teksty natchnione. Są jakby odpowiedzią na pytania, które rodziły się przy lekturze Ewangelii. Podają często informacje, które wcale nie muszą być wymyślone, tak jak tekst apokryfu Protoewangelii Jakuba w temacie ofiarowania Maryi w świątyni. Treść ta została zaakceptowana bez trudności przez ówczesnych czytelników. Znany był bowiem zwyczaj żydowski wychowywania dziewcząt w świątyni, gdzie uczestniczyły w tamtejszym życiu. Protoewangelia Jakuba opisuje ofiarowanie Maryi w świątyni w następujący sposób:

Reklama

„W końcu dziecię osiągnęło wiek trzech lat, i rzekł Joachim: «Zawołajmy córki Hebrajczyków, które są bez zmazy, i niech każda z nich weźmie kaganek; niech kaganki będą zapalone, by nie zwróciła się wstecz, i serce jej nie zostało uwięzione daleko od świątyni Pańskiej». I uczyniły tak, aż doszły do świątyni Pańskiej. I przyjął je kapłan, i ucałowawszy pobłogosławił ją i rzekł: «Pan Bóg wywyższy twe imię pośród wszystkich narodów. Na tobie w dniach ostatecznych ukaże Pan zbawienie synom Izraela». Posadził ją na trzecim stopniu ołtarza, i Pan zesłał na nią łaskę, i zatańczyła na swych nóżkach, i ukochał ją cały dom Izraela.

I rodzice jej odeszli podziwiając, chwaląc i sławiąc Pana Boga wszechwładnego za to, że nie zwróciła się przeciw nim. A Maryja przebywała w świątyni Pańskiej i żyła jak gołąbka, i otrzymywała pokarm z rąk anioła” (tłum. ks. Marek Starowieyski).

Rzeczywistość religijna

W liturgicznej celebracji tego święta nie chodzi o weryfikowanie ludzkiej historii, chodzi o wydobywanie jego znaczenia religijnego i teologicznego. Jest to wydarzenie symbol, pod którym kryje się głębsza prawda – prawda o całkowitym poświęceniu się Maryi Bogu od pierwszych chwil Jej zaistnienia. Praktycznie od zawsze Kościół czcił najwyższą świętość Dziewicy z Nazaretu. Bardzo szybko pobożność chrześcijańska pochyliła się nad tajemniczym przygotowaniem Maryi do realizacji zadania, które Bóg zamierzał Jej powierzyć. Być może rezerwa pobożności zachodniej do tego święta wynika stąd, że jego teologiczna treść została w pełni zawarta w święcie Niepokalanego Poczęcia. Kościół na Wschodzie natomiast obdarzył święto z 21 listopada tymi samymi wartościami, które Kościół zachodni zobaczył w święcie z 8 grudnia. To pozwala zobaczyć komplementarność obu tradycji.

Reklama

Przygotowanie do powołania

Moment ofiarowania w świątyni i lata do zaślubin z Józefem trzeba rozważyć jako czas przygotowywania Maryi do Jej wyjątkowego powołania – Matki Zbawiciela. Ojcowie Kościoła i teksty liturgiczne podkreślają duchowe dojrzewanie Maryi od Jej wczesnego dzieciństwa, odwołują się do Jej wolnego oddzielenia się od swoich rodziców i do religijnego wychowania, jakie otrzymała w służbie Panu. W tym aktywnym zdobywaniu wiedzy, pod natchnieniem Ducha Świętego, widzą wzrastanie w łasce i duchowy osobisty wysiłek. Jan Damasceński w swojej pierwszej homilii o Zaśnięciu opisuje ten czas następująco: „Potem poświęciła się świątyni Pańskiej. Tam żyła, pokazując zapał i zachowanie wielce godne i nienaganne bardziej od innych, oddzielając się od relacji ze wszystkimi frywolnymi mężczyznami i kobietami” (PG 96, 708).

Ta wizja przygotowania zostaje również wyrażona przez liturgię, która umieściła to święto w pobliżu Adwentu: wierni i cały Kościół są zaproszeni do naśladowania tego wysiłku, który zrealizowała Maryja, jeśli pragną mieć udział w narodzeniu Jej Syna. Ponadto ten model był używany przez wychowawców jako wzór przygotowania do życia w wypełnianiu powołania religijnego. Widziano w nim doskonały wzór wyrzeczenia się świata w zakonnym czy kapłańskim poświęceniu: mieć takie dyspozycje, jakie miała Maryja, ofiarowując się Bogu w świątyni.

Maryja – świątynia Boga

Święto Ofiarowania potwierdza chwałę Maryi, czyli to, że jest Ona nową i prawdziwą świątynią Pana. Przez wcielenie w Niej Słowa odwiecznego stała się w sposób wyjątkowy świątynią Boga. Dawna świątynia Izraela była w mniejszym stopniu miejscem zamieszkania Boga. W tekstach patrystycznych i liturgicznych Maryja stała się tym, co było najświętszym miejscem w dawnej świątyni – Święte Świętych. Teksty te potwierdzają, że w ten sposób w Maryi realizują się wszystkie figury związane ze świątynią: brama wschodnia zamknięta jest godłem Jej dziewictwa; Święte Świętych i skarby tam przechowywane są symbolami Jej świętości i Jej głębokiej bliskiej relacji z Bogiem itd. To wyjaśnia, że trzy czytania ze Starego Testamentu tego święta w liturgii bizantyjskiej mają odniesienia do świątyni: Wj 40 – zbudowanie Namiotu Spotkania; 1 Krl 8, 1-11 – przeniesienie arki i dedykowanie świątyni Salomona; Ez 43, 27 – 44, 4 – wizja zamkniętej bramy, która otwiera się tylko na wejście Boga. Również czytanie z Mszy św. – Hbr 9, 1-7 wspomina przystrojenie świątyni i Święte Świętych.

Maryja zrealizowała w sposób najwznioślejszy powołanie ludu Bożego. W Niej Izrael dał wierną odpowiedź na zobowiązanie przymierza. W Niej Kościół Chrystusa rodzi się i realizuje jako wspólnota poświęcona Bogu. Powyższe treści nie wyczerpują bogactwa pojęciowego zawartego w święcie (wspomnieniu) Ofiarowania Maryi w świątyni, lecz służą do zobrazowania jego stałej aktualności.

2023-11-14 13:52

Ocena: +8 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Jezus na górze Tabor przemienił się wobec uczniów

2024-02-25 06:58

[ TEMATY ]

rozważanie

Adobe Stock

Góra Tabor, bazylika Przemienienia Pańskiego

Góra Tabor, bazylika Przemienienia Pańskiego

W czasie Wielkiego Postu warto zatroszczyć się o szczególny czas z Panem Bogiem. Rozważania, które proponujemy na ten okres pomogą Ci znaleźć chwilę na refleksję w codziennym zabieganiu. To doskonała inspiracja i pomoc w przeżywaniu szczególnego czasu przechodzenia razem z Chrystusem ze śmierci do życia.

Dzisiejsza liturgia słowa ukazuje nam postać Abrahama, którego Bóg powołuje i prowadzi drogą wiary, oraz przemienienie Jezusa. Historia Abrahama dowodzi, że wiara jest rzeczywistością dynamiczną, która wymaga ciągłego odnawiania postawy zawierzenia i czynów będących jej owocem. Najwyższym przykładem jest dla nas sam Chrystus. „Tymczasem Bóg okazuje swoją miłość do nas przez to, że Chrystus umarł za nas, kiedy byliśmy jeszcze grzesznikami. O ileż więc bardziej teraz, jako usprawiedliwieni przez Jego krew, dzięki Niemu zostaniemy wybawieni od gniewu! Jeśli bowiem, będąc nieprzyjaciółmi, zostaliśmy pojednani z Bogiem przez śmierć Jego Syna, o ileż bardziej jako już pojednani zostaniemy ocaleni przez Jego życie!” (Rz 5, 8-10). Jezus na górze Tabor przemienił się wobec uczniów, zobaczyli oni blask Jego chwały (Łk 9, 32). Czy choćby promyczek tej chwały zajaśniał już w moim sercu?

CZYTAJ DALEJ

Dołącz do Klubu Żon

2024-02-26 18:43

Karol Porwich/Niedziela

To ciekawa inicjatywa polegająca na uczestnictwie w cyklu 12 spotkań formacyjnych. Są one przeznaczone dla żon i odbywają się na podstawie podręcznika Lindy Dillow „Jaką żoną jestem” oraz fragmentów Pisma Świętego.

Takich klubów we Wrocławiu już kilka było. Mimo, że z założenia obejmują 12 spotkań, niektóre kluby przedłużają je sobie, biorąc kolejne książki do rozważania. Autorka książki poleca postawienie sobie pytanie: „Co czuje mój mąż, mając mnie za żonę?” i dzieli się własnymi doświadczeniami z wieloletniego stażu małżeńskiego.

CZYTAJ DALEJ

Zapłoną na wielkanocnych stołach

2024-02-27 08:26

[ TEMATY ]

Caritas

Caritas Diecezji Zielonogórsko‑Gorzowskiej

Wielkanocna Akcja Caritas

paschaliki

Katarzyna Krawcewicz

Do zakupu paschalików zachęca Sylwia Grzyb z Caritas diecezjalnej

Do zakupu paschalików zachęca Sylwia Grzyb z Caritas diecezjalnej

Po raz kolejny Caritas diecezjalna rozpoczęła Wielkanocną Akcję Caritas, podczas której rozprowadzane są świece w postaci paschalika.

- Podobnie jak w latach ubiegłych planujemy, aby część ofiar z dystrybucji świec przeznaczona została na remont i doposażenie Schroniska Aktywizującego z usługami opiekuńczymi dla bezdomnych mężczyzn w Żukowicach, które od stycznia 2021 roku jest naszą placówką, oraz tradycyjnie już w naszej diecezji dla seniorów, którzy potrzebują wsparcia. Świece będą do nabycia we wszystkich kościołach na terenie naszej diecezji oraz w Księgarniach Św. Antoniego – mówi Sylwia Grzyb.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję