Kalafior jest warzywem należącym do rodziny Cruciferae. Jest najmłodszą odmianą botaniczną warzyw kapustnych. Pochodzi z basenu Morza Śródziemnego, prawdopodobnie z Krety. Do Europy został sprowadzony w XV wieku. W tym samym wieku wraz z królową Boną trafił do Polski jako tzw. włoszczyzna. Warzywo to dostępne jest w kilku odmianach oraz kolorach.

Sto gramów kalafiora zawiera 25 kcal, w związku z czym zalicza się go do produktów niskokalorycznych. Poza tym jest dobrym źródłem błonnika pokarmowego, co sprzyja odczuciu sytości, tym samym przyczynia się do utrzymania optymalnej masy ciała. Kalafior jest dobrym źródłem: witamin C i K, kwasu foliowego, witamin B1, B2, B3, B5 , B6. Zawiera także potas, fosfor, magnez, a także kwasy tłuszczowe z rodziny omega 3.

Kalafior jest warzywem o niskim indeksie glikemicznym, który oscyluje w przedziale 15-30. Wartość ta uzależniona jest od obróbki termicznej. Niski indeks glikemiczny sprawia, że kalafior może być spożywany przez osoby z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej.

Jedzenie kalafiora sprawia, że do organizmu dostarczamy foliany. Kwas foliowy może zapobiegać niektórym chorobom, w tym demencji, oraz niektórym rodzajom nowotworów. Istnieją też dowody, że spożywanie kwasu foliowego w okresie okołokoncepcyjnym zmniejsza ryzyko wad cewy nerwowej u noworodków. W 100 g jadalnych części kalafiora znajduje się ok. 44 mg choliny. Normą dla kobiet w ciąży jest 450 mg/dzień, dla kobiety karmiącej natomiast – 550 mg/dzień. Wysoki poziom choliny jest niezbędny do utrzymania prawidłowego przebiegu ciąży. Badania pokazują ponadto, że suplementacja choliny może długotrwale wpływać na pamięć noworodka.

W sytuacji niedostatecznej zawartości choliny w organizmie może dojść do zmniejszonej zdolności metylacji homocysteiny do metioniny. Na skutek tego dochodzi do wzrostu poziomu homocysteiny. To z kolei wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia chorób przewlekłych, m.in. układu krążenia, a także nowotworów, upośledzenia funkcji poznawczych oraz złamań kości.

Warzywa krzyżowe, w tym kalafior, zawierają goitrogeny. Są to związki określane jako wolotwórcze. Wiążą one jod, który jest wykorzystywany do syntezy hormonów tarczycy. Efektem mogą być powstanie wola oraz rozwój niedoczynności tarczycy. Na goitrogeny uwagę powinny zwracać osoby z niedoborem jodu. Osoby z niedoczynnością tarczycy powinny więc kontrolować spożycie warzyw krzyżowych. Z uwagi na wiele innych cennych składników odżywczych nie zaleca się całkowitej eliminacji tych warzyw. Na ilość spożycia kalafiora uwagę powinny zwracać również osoby z alergiami, chorobą wrzodową oraz z chorobami jelit. Kalafior nadaje się do gotowania, smażenia, kiszenia, a także na surowo.