"Nie powinniśmy się jednak czuć uprzywilejowani, że dane nam jest być w Kościele założonym przez Jezusa, lecz bardziej odpowiedzialni. Odpowiedzialność nasza wzrasta tym bardziej, im bliżej jesteśmy źródła zbawienia" - powiedział bp Edward Dajczak podczas wykładu 20 marca w Klubie Inteligencji Katolickiej w Zielonej Górze.

Biskup poświęcił swój wykład Deklaracji Dominus Iesus, która skierowana została przeciw postmodernistycznemu relatywizmowi kwestionującemu misję zbawczą Kościoła katolickiego. Tekst ten nie wywołałby tak żywej reakcji, gdyby nie rozdział IV Jedyność i jedność Kościoła. Poczuły się nim dotknięte Kościoły reformowane i Kościół anglikański.

Deklaracja mówi, że w Jezusie Chrystusie Bóg dał ostateczne objawienie i jeżeli zakwestionuje się uniwersalne wartości zbawienia dane w Jezusie, Kościół traci swą tożsamość. Uniwersalizm zbawienia wyznawali już pierwsi chrześcijanie. Wierzyli oni, że zbawieni mogą być wszyscy, ale jedynie przez Jezusa Chrystusa. "Nie dano ludziom pod słońcem innego zbawienia" - czytamy w Dziejach Apostolskich, a św. Paweł napisze te znane słowa, że nie ma już Żyda, ani Greka, niewolnika, czy wolnego, bo wszyscy mają jednakową szansę do zbawienia daną przez Chrystusa. O tym właśnie, że nie ma zbawienia poza Jezusem Chrystusem mówi punkt 14, rozdziału III Deklaracji.

Czym jest wiara? Jest osobowym przylgnięciem do Boga i przyjęciem Prawdy objawionej. To drugie jest łatwiejsze. To jest tak, jak relacje między ludźmi. Można z kimś dobrze współpracować, lubić go, ale zawsze jest dystans do momentu, aż nie nastąpi więź osobowa (miłość, przyjaźń). Więź taka jest ryzykiem i więź z Bogiem też jest ryzykiem. Taka jest wiara w znaczeniu biblijnym i właśnie deklaracja pokazuje nam taką wiarę w odróżnieniu od wierzeń w innych religiach.

Wspomniany już rozdział IV Deklaracji rozpoczyna się stwierdzeniem, że Jezus nie założył zwyczajnej wspólnoty, lecz Kościół. Współczesny Kościół jednak nie jest przez wielu pojmowany jako wspólnota, tylko jako organizacja lub partia. Wspólnota jest konieczna, bo koryguje nasz egoizm. Im więcej jest w Kościele rzeczy ustanowionych przez nas, tym jest "duszniej". Kościół powinien pozbywać się pewnych naleciałości historycznych, choć historyczność jest w niego wpisana, bo i sam Jezus przyszedł na świat w określonym czasie historycznym.

Bp E. Dajczak przytoczył słowa niemieckiego kardynała Waltera Kaspera: "Należy wyznawać jedyność założonego przez Jezusa Chrystusa Kościoła. Kościół ten ma ciągłość historyczną od Piotra do Jana Pawła II, czyli tzw. sukcesję apostolską. Jest ona bardzo ważną cechą. Pomimo podziałów Kościół trwa. Kościoły ewangelickie nie powinny czuć się skrzywdzone tą deklaracją, bo same nie uważają się za kościoły w rozumieniu Kościoła katolickiego (np. zrezygnowały ze sprawowania Eucharystii)". Kard. Walter Kasper, który w swojej pracy spotyka się z protestantami, ostrzega przed utopijnym entuzjazmem ekumenicznym.

Zdaniem bp. Edwarda Dajczaka Deklaracja Dominus Iesus jest w płaszczyźnie językowej zbyt kategoryczna i to jest jej błąd, bo ten język razi. Nie jest on bliski współczesnemu człowiekowi. Tym niemniej w kwestii Deklaracji zrobił się duży szum medialny. Czytając wypowiedzi prasowe, można było zauważyć, że bardzo wielu dziennikarzy nie przeczytało Deklaracji, lecz wyrywało zdania z kontekstu, a ona pokazuje, że Kościół jest rzeczywistością dynamiczną, nieustannie dorastającą do pełni Królestwa Bożego. Kościół jest ciągle tworzony przez Ducha Świętego.