Bóg, który w najgłębszej swej istocie jest miłością, dzieli się bogactwem swojej natury, stwarzając człowieka i świat jako teren jego życia i działania. Wiemy z objawienia, że człowiek, popełniając grzech, nadużył dobroci Bożej i sprzeniewierzył się Jego miłości. W ten sposób przekreślił Jego zbawcze zamiary w stosunku do nas. Bóg jednak, „bogaty w miłosierdzie”, wierny jest swojej miłości i występuje z ponowną zbawczą ofertą wobec ludzkości.

Najmocniejszym jej dowodem jest tajemnica Wcielenia Syna Bożego, wejście Boga w ludzkość i świat. Owocem tej tajemnicy jest Jezus Chrystus, objawiając nam miłosierdzie Ojca i wcielając je w życie, zwłaszcza poprzez tajemnicę odkupienia, w której krzyż jest radykalnym znakiem miłosierdzia i w nim „objawienie miłości miłosiernej osiąga swój szczyt”. Drugim dowodem jest tajemnica Zesłania Ducha Świętego przez Ojca i Syna w dniu Pięćdziesiątnicy, które ukoronowało dzieło zakładania Chrystusowego Kościoła. W obu tych wydarzeniach zbawczych Maryja - Matka Miłosierdzia, jako jedyna reprezentantka całej ludzkości, bierze z woli Bożej czynny i skuteczny udział, wysługując sobie tytuł Matki Bożego Miłosierdzia. Bóg uczynił Ją w ten sposób współwykonawczynią swoich planów.

We Wcieleniu Syna Bożego uczynił Bóg Maryję, za Jej zgodą, Matką miłosiernego Zbawiciela i Jego najwierniejszą współpracownicą w dziele odkupienia. Z tej racji przysługuje Jej tytuł Matki Bożej Miłosierdzia. W Zesłaniu Ducha Świętego, które zapoczątkowało istnienie Kościoła, Maryja również brała czynny udział, stając się Matką tego Kościoła. Główne jego zadanie polega na głoszeniu i realizacji Bożego Miłosierdzia. Maryja jako Matka i najdoskonalsza cząstka Kościoła spełnia tę misję w sposób najskuteczniejszy i wzorcowy dla innych wiernych.

Św. Jan Paweł II rozróżnił kilka znaczących tytułów maryjnych: Matka Miłosierdzia, Matka Boża Miłosierdzia i Matka Bożego Miłosierdzia. Te zwroty, przysługujące jednej osobie - Maryi, nie są jednak synonimami. Tytuł Matki Bożej Miłosierdzia wskazuje to wszystko, co Maryja otrzymała od Boga dzięki Jego miłosierdziu. Z kolei tytuł Matki Bożego Miłosierdzia bardziej odnosi się do Jej roli jako rozdawczyni Bożego Miłosierdzia wśród ludzi.

Maryja w sposób szczególny i wyjątkowy doświadczyła w swoim życiu Bożego Miłosierdzia. Doświadczenie to zapadło głęboko w Jej serce, przeniknęło Jej myśli i formowało postawę życiową. Świadczy o tym pieśń Magni) cat: „bo wejrzał na uniżenie swojej Służebnicy i wielkie rzeczy uczynił mi Wszechmogący”.

Bóg dokonał w Maryi wielkich rzeczy, powołując Ją do godności Matki swojego Syna i włączając Ją w dzieje swego miłosierdzia w stosunku do ludzkości. Przygotował Ją też do tej roli w sposób specjalny, chroniąc Ją przed złem grzechu i obdarzając pełnią łask zbawczych. Z tego punktu widzenia jest Ona najwspanialszym dziełem Miłosierdzia Bożego.

Maryja była świadoma swej wielkości płynącej z otrzymanego daru Bożego, dostrzegała Miłosierdzie Boże nie tylko w stosunku do swojej osoby. Wnikając w historię ludu wybranego, odczytywała je w wielu wydarzeniach, jakie dokonały się w dziejach Izraela. Dlatego uwielbiała Boga, który „pomny na swe miłosierdzie” dotrzymywał wierności swemu przymierzu z ludem Bożym „z pokolenia na pokolenie”.

Dzięki doskonałości, do której została wyniesiona przez Boga, oraz roli, jaką odegrała z woli samego Boga w historii zbawienia, Maryja, jako Służebnica Pańska, jest po swoim Synu, Jezusie Chrystusie, największym dziełem Miłosierdzia Bożego w świecie. W Niej i przez Nią Bóg ujawnia nam swoją miłość, wolę, zamiary. Ją jedyną zachował Bóg od zmazy grzechu pierworodnego, tak iż nie tylko nigdy nie była w niewoli grzechu, lecz całkowicie wypełniona łaską Bożą, realizowała Boży plan zbawienia.

Maryja wiele nauczyła się od Chrystusa, rozważając w swoim sercu wszystkie wydarzenia, jakich była świadkiem i uczestniczką. Od Niego, który był samym Miłosierdziem, uczyła się, czym ono jest, jaka jest jego wartość w Bożych planach. Maryja, włączając się z woli Boga w dzieje Bożego Miłosierdzia oraz stając się Matką Miłosierdzia przez rozdawnictwo jego owoców, ucieleśnia niejako Boskie macierzyństwo w pojęciu miłosierdzia, czyni je bardziej bliskim, serdecznym, zabarwia je ciepłem i tkliwością, co sprawia, że jest ono łatwiej przyjmowane, jako pochodzące z rąk Matki.

Te macierzyńskie obowiązki Maryi wynikały z miłości do Syna, a Jej współudział w zbawczych czynach Jezusa Chrystusa miał swe źródło w Jego miłosierdziu wobec każdego człowieka. Stała się dzięki temu duchową Matką wszystkich ludzi. Maryja, napełniona duchem macierzyńskiej miłości, kocha nas jako Matka Chrystusa, kocha nas w Jezusie, swoim Synu. Stojąc pod krzyżem i biorąc udział w największym dziele Miłosierdzia Bożego, Odkupieniu ludzkości, Maryja poznawała najpełniej i najgłębiej jego cenę, potrzebę oraz nieskończoną wielkość i wartość. Wszystko, co Bogarodzica z Chrystusem przeżyła, wszystko, co wycierpiała, było Jej współdziałaniem w dziele naszego zbawienia, czyli w dziele realizowania się w świecie Bożego Miłosierdzia.

Fakt udziału Maryi w oU erze krzyża stanowi ważny moment w maryjnym wymiarze tajemnicy Miłosierdzia Bożego. Odsłania nam bowiem w sposób szczególny Jej miejsce i rolę w realizacji zbawczych planów Boga. Przez akt zgody na Wcielenie, przez swój udział w życiu i działalności Chrystusa na ziemi, a zwłaszcza przez czynną obecność pod krzyżem, Maryja wysługiwała miłosierdzie Boże dla ludzkości, płacąc za nie wysoką cenę oU ary. Dlatego stała się Matką Bożą Miłosierdzia.

Macierzyńska miłość, której źródłem i mocą jest Duch Święty, jest również podstawą nie tylko osobistej godności Maryi i doskonałości jako Matki Boga, ale także wymiarem wszystkich Jej tytułów oraz funkcji, jakie wykonywała i nadal wykonuje w Bożej ekonomii zbawienia.