Reklama

Ślad jednego życia

Krzysztof Fil
Edycja przemyska 41/2003

Z perspektywy czterech minionych lat wyłoniły się kontury. Daleko im jeszcze do ostatecznego kształtu, bo skala przedsięwzięcia jest procesem długotrwałym i trudnym. Tym trudniejszym, że na początku nie było nic prócz porośniętego chwastami placu i idei.
Jej orędownikiem był metropolita przemyski abp Józef Michalik. Obejmując duszpasterstwo archidiecezji uznał, że w tej części miasta, którą umownie określić można okolicami ul. Kopernika, powinna powstać parafia. Zadanie okazało się skomplikowane z kilku przyczyn. Brakowało świątyni, proboszcza oraz tradycji wspólnoty parafialnej zintegrowanej miejscem zamieszkania i jednym miejscem kultu. Część wiernych należała do parafii Franciszkanów, inni do parafii Błonie, a wielu ze względu na odległość korzystało z kościoła ojców Reformatów. Tak więc zasadniczym problemem stało się pozyskanie ludzi, a tego nie można było dokonać automatycznie. Należało do nich trafić, poruszyć serca, zaszczepić nawyk jedności. Tak ważnej misji mógł sprostać tylko odpowiedni kandydat. Póki co trwały dyskusje, które miały rozstrzygnąć nie tylko kwestie personalne, lecz także strategię działania. Powstał dylemat od czego zacząć. Czy od powołania parafii czy też od budowy świątyni, która stanowiłaby istotę wspólnoty.
W 1999 r. zapadły ostateczne decyzje, w wyniku których ks. Piotr Walasz został mianowany proboszczem i delegowany do utworzenia nowej wspólnoty. Z rąk metropolity przemyskiego kapłan otrzymał błogosławieństwo, a także ornat i kielich. Dzisiaj ze wzruszeniem wspomina tamten moment.
- Czułem się wówczas jak misjonarz, którego czeka żmudna wędrówka trudną i nieznaną drogą. Nie miałem nic, więc dar Księdza Arcybiskupa nabrał dla mnie symbolicznej wartości. Już moje ręce nie były puste, już mogłem coś wspólnocie ofiarować, a przecież na tej drodze nie postąpiłem nawet kroku.
Wydaje się, że w życiu ks. Piotra był to zasadniczy moment, więc zapytałem go czy nie obawiał się ciężaru odpowiedzialności.
- Decyzję przełożonych przyjąłem z pokorą, świadomy ogromu zadań jakim będę musiał sprostać, a te musiały budzić respekt. Jednocześnie była we mnie ufność i nadzieja, bo na to wyzwanie patrzyłem przez pryzmat wiary. Wiedziałem, że jest to zamysł Boży, a ja narzędziem do wykonania Jego woli. Skoro tak, miałem świadomość Kto za mną stoi i będzie kierował moimi krokami, dlatego nie tylko wyzbyłem się lęku, lecz czułem się wyróżniony łaską wybraństwa. Poza tym mnie trudności mobilizują, gdyż uważam, że z trudu, a nawet cierpienia, powstają wielkie dzieła.
Zanim oficjalny dokument usankcjonował powstanie wspólnoty na parafialnym placu siostry Serafitki urządziły ołtarz, by przyjąć wędrujące z Kalnikowa do Przemyśla relikwie św. Jana z Dukli.
Ks. Piotr fakt ten odczytuje jako jeden ze znaków, które mu towarzyszą.
- Św. Jan z Dukli wziął w posiadanie tę ziemie i ludzi, którzy tu żyją. Został naszym patronem i wiem, że wspiera nas w trudnych chwilach.
Dekret erygowania parafii został wydany 20 listopada 1999 r. W paragrafie 1 określono jej granice. W ramach zaleceń zawartych w dokumencie warto zacytować paragraf 4 i 5: „(...) w szczególności wspólnota parafialna zatroszczy się o wybudowanie świątyni na działce przy ul. Wł. Reymonta, przekazanej na ten cel przez archidiecezję w ramach przygotowania do budowy świątyni parafia urządzi dla swoich potrzeb tymczasową kaplicę na w/w posesji”. Dekret podpisali Metropolita Przemyski oraz Kanclerz Kurii.
Zadania materialne określone w tym fragmencie dokumentu charakteryzowała realna ocena sytuacji. Bez udziału wspólnoty parafialnej, której wówczas jeszcze nie było, trudno zbudować cokolwiek, szczególnie kościół, dlatego pierwszym krokiem miało być wzniesienie kaplicy. Podczas jednego ze spotkań z Księdzem Arcybiskupem i Księdzem Kanclerzem nowo mianowany Proboszcz usłyszał:
-Zacznij Piotrze od kaplicy, to będzie pierwszy krok. Budowa kościoła i wspólnoty wymaga ofiary jednego życia.
Dekret o erygowaniu parafii tworzył wykładnię działania, był drogowskazem, ale nie rozwiązywał problemów. Skupiona w określonych granicach, w obrębie 27 ulic, parafia liczy około 4 tys. ludzi. Należało do nich dotrzeć, przekonać, zachęcić do współpracy. Nie było to zadanie proste. Trzeba było zapukać do każdych drzwi. Reakcje okazały się różne. Większość się ucieszyła, że w zasięgu ręki będą mieli swoją parafię, zadeklarowało udział i wsparcie. Byli i tacy, którzy przez lata korzystając z parafii Franciszkanów i Błonie nie widzieli potrzeby zmiany i tworzenia nowej. Wreszcie pojawiły się głosy sprzeciwu szermujące argumentem, że skoro w Przemyślu jest tyle kościołów, to po co budować kolejny i czy nie lepiej te pieniądze przeznaczyć na sierociniec, dom starców, czy inny obiekt. Podobne opinie słyszy się w Przemyślu nie po raz pierwszy. Kolportują je programowi malkontenci i naprawiacze, dla których solą w oku jest każda działalność Kościoła. Zdarzyło mi się z takimi poglądami polemizować aż do momenty, gdy przekonałem się, że są umysły głucho zamknięte na inne racje, te oczywiste również. Pozostają więc fakty, a z nimi podobno się nie dyskutuje. Przez rok trwały prace przygotowawcze, które koncentrowały się na skompletowaniu dokumentacji, powołaniu rady duszpasterskiej i rady budowy świątyni, nawiązywaniu szeregu kontaktów, celem tworzenia sprzyjającego klimatu. Ksiądz był ciągle wśród ludzi nie tylko jako proboszcz, katecheta szkolny, czy kapelan rzemieślników, lecz przede wszystkim przyjaciel. Częste spotkania służyły wzajemnemu zbliżeniu i poznaniu. Wizyty duszpasterskie z okazji kolędy kończyły się przeważnie po 22.00. I tak krok po kroku powstawały zręby wspólnoty. Dość szybko Ksiądz Proboszcz zorientował się jaka ona jest. Okazało się, że to najuboższa parafia w mieście. Tworzą ją emeryci i renciści, mieszkańcy starych, czynszowych kamienic i parterowych domków oraz młode małżeństwa z bloków spółdzielczych w znacznym procencie zadłużone kredytami i bezrobotne. Oprócz biedy materialnej nie brakuje tam biedy duchowej. Od dawna ta dzielnica Przemyśla cieszy się ponura sławą miejsca, gdzie uprawiany jest nielegalny proceder handlu alkoholem, a jego nadużywanie prowadzi do degradacji rodzin i nieszczęść. Zdarzały się wśród nich wypadki śmiertelne. Ks. Piotr nie potępia. Ubolewa nad ludzką słabością i stara się pomóc.
- Chciałbym wspólnocie pokazać serce. Boże serce. W Nim jest miłość, której często szukają i nadzieja dla tych, co dawno zwątpili. To nie przypadek, że właśnie tu, na tym nieco zapomnianym skrawku ziemi, wśród szarych domów i trudnej codzienności rozpala się Boże światło. Trzeba je dostrzec, gdyż jest znakiem, którą pójść drogą, aby nie błądzić i lepiej żyć.
Pierwsza Msza św. w parafii odbyła się w Boże Ciało 2000 r. Skromna liturgia przy polowym ołtarzu zgromadziła niewiele osób, nie mniej w historii parafii było to wydarzenie ważne. Dokonała się publiczna identyfikacja miejsca modlitwy i Kościoła. Dwa miesiące później przy tym samym ołtarzu, przykrytym prowizorycznym dachem z folii, miała miejsce dużo bardziej okazała uroczystość, podczas której abp Józef Michalik dokonał poświęcenia placu. W październiku 2000 r. firma budowlana Stanisława Dorociaka rozpoczęła budowę domu parafialnego. W pierwszej fazie prac zaplanowano zaadoptowanie sutereny na miejsce modlitwy zdolne pomieścić około 500 osób. Zanim zaczęły rosnąć mury robotnicy postawili drewnianą wiatę dla potrzeb wiernych. Trzeba pamiętać, że nastały jesienne słoty i zbliżała się zima, należało więc ludziom zapewnić jakieś schronienie. Ściany obito sklejką, a na klepisku ułożono płyty chodnikowe, które parafianie przykryli dywanami. W tej scenerii 29 października już pod dachem odbyła się pierwsza Msza św. Kilka dni później Proboszcz otrzymał list. Był to odręcznie napisany Psalm 84 „Tęsknota za domem Bożym”. Tekst kończyły słowa. „Z okazji pierwszej Mszy św. w naszej świątyni serdeczne Bóg Zapłać. A. H”. Dla kapłana określenie drewnianego baraku słowami „nasza świątynia” stanowiło dowód, że jego mozolna służba przynosi efekty. Bo oto rodzi się świadomość wspólnej sprawy, a wśród lokalnej społeczności przybywa Bożych sojuszników. Wyjątkowym przeżyciem dla parafian stała się Pasterka roku 2000. Celebrował ją metropolita przemyski abp Józef Michalik. Obecność zwierzchnika archidiecezji w ubogiej szopie, a nie pięknej katedrze była dla ludzi wzruszającym dowodem wsparcia i troski o losy nowej wspólnoty.
Kolejne lata charakteryzował ciągły rozkwit materialny i duchowy. Stale była to, a właściwie jest, droga uciążliwa. Wielu problemów nastręczają finanse. Do tej pory dom parafialny pochłonął w materiałach i robociźnie kwotę 400 tys. zł. Do zakończenia prac potrzeba jeszcze 150 tys.
- Nieraz czuję się przyparty do muru - mówi ks. Piotr. - Przychodzą rachunki z terminami płatności, a ja nie mam ani grosza. Zdarzało się, że odcinali mi prąd i telefon. Ufam, że Pan Bóg nas nie opuści. I nie opuszcza. Wspiera mnie poprzez ludzi ofiarnych i zaangażowanych. Jak potrzeba pożyczają mi pieniądze, kredytują prace, nie odmawiają żadnych form wsparcia. Szkoda, że w kosztach partycypuje tylko połowa. Oddaję na budowę wszystkie oszczędności i datki z tacy. Jest tego rocznie około 70 tys., więc w stosunku do potrzeb niewiele. Obliczyłem, że na same fundamenty pod planowany w przyszłości kościół musiałbym zbierać pięć lat.
Mimo wszystko Proboszcz jest optymistą. Gdy słuchałem jego opowieści i spoglądałem na pełną entuzjazmu twarz, pomyślałem, że byłby dobrym terapeutą dla tych, którzy wątpią, boją się problemów, rezygnują. Ks. Piotr żyje Bożą wizją, a ta dodaje mu skrzydeł. Poza tym minęło zaledwie dwa lata, a efekty są znaczne. Jeszcze nie na miarę ambicji i oczekiwań, ale to przecież dopiero początek. Nie tak dawno dysponował jedynie ornatem i kielichem otrzymanym w darze, dzisiaj ma pełne wyposażenie. Cieszy dorobek materialny, bo i dom parafialny z kaplicą na ukończeniu, a ofiarowany przez Witolda Sobola dzwon wzywa wiernych na Anioł Pański. Największą jednak radością proboszcza jest żywy Kościół, który ciągle wzrasta. Zaczęło się od 30 osób, a dzisiaj w Mszach św. regularnie uczestniczy 800 parafian. Przy parafii funkcjonuje 11 róż żywego różańca, schola oraz grupa 38 ministrantów. Dojrzewa świadomość wspólnoty, więc zwiększać się będzie zakres działania i zapewne liczba wiernych. Ludzie coraz bardziej utożsamiają się z miejscem, bo tu jest ich parafia, tu się modlą, tu będzie kiedyś ich kościół, a ich proboszcz mieszka na Zacisznej. Starszy schorowany mężczyzna ma łzy w oczach.
- Miesiącami nie chodziłem do kościoła - zwierza się. - Do Franciszkanów nie dojdę bo za daleko, ale teraz do naszej kaplicy jakoś się dowlokę. I jak tu nie dziękować Bogu.
Ks. Piotr pieczołowicie odnotowuje fakty, które wpisują się w historię młodej parafii i pięknie świadczą o ludziach.
- Będę im wdzięczny do końca życia za wsparcie, za wzruszenia wspólnie doznane, za ich codzienną obecność.
Przeżyli razem misje parafialne, rekolekcje, pierwszą Komunię św. śluby, nawiedzenie parafii przez Jasnogórski Wizerunek Matki Bożej. Przy tej okazji parafia pw. św. Jana z Dukli pokazała się jak żadna inna. Kobiety ułożyły 350 m chodnik z żywych kwiatów i był to chyba wyjątkowy wyczyn skoro odnotowały go media. Na pewno wyróżnia parafię fakt posiadania figury Matki Bożej Fatimskiej, ofiarowanej wspólnocie przez siostry Serafitki, a poświęconej w Kaplicy Objawień przez bp. Paulo Marię Hnilicę. Zaczyna się tworzyć parafialna tradycja pielgrzymowania. W tym roku przedstawiciele parafii dotarli do Watykanu, gdzie Ojcu Świętemu ofiarowali obraz. Wspólnota żyje. Ksiądz Proboszcz potwierdza przypadki nawróceń oraz dwa powołania. Na tym pogodnym tle kładą się również cienie, które smucą i bolą.
- Wyobrażam sobie naszą wspólnotę jako rodzinę dzieci Bożych, wrażliwą na drugiego człowieka i pełną miłości. Tymczasem w środku osiedla wyrasta parkan, który zamiast jednoczyć, dzieli. Dlaczego, przecież uczymy się od Niego, a On się od człowieka nie odgradza.
Zapewne źródłem zmartwień jest także bierność i wyczekiwanie sporej grupy parafian. Stoją z boku anonimowi i obojętni. Tymczasem tuż obok pnie się w niebo dzieło największe. Nie wielkością monumentu, lecz deklaracją i świadectwem wiary. Jeżeli swoim życiem nie zaznaczymy tam śladu, to cóż warte jest to życie. Wystarczy przetrzeć oczy i spojrzeć na świat dzisiejszy.

Reklama

Katecheci na medal

2019-09-03 13:09

Jolanta Marszałek
Niedziela Ogólnopolska 36/2019, str. 13-16

Katechizacja dzieci i młodzieży w dzisiejszych czasach nie jest sprawą prostą, a oni na tym polu osiągają sukcesy. Lubią szkołę, lubią uczyć, lubią swoich uczniów. Jak to robią?

©BillionPhotos.com – stock.adobe.com

Agnieszka Furtacz
Katechetka w Szkole Podstawowej nr 40 w Sosnowcu, zwyciężczyni plebiscytu Bohater Katechezy diecezji sosnowieckiej w 2018 r.

Archiwum Agnieszki Furtacz
Agnieszka Furtacz

– Co trzeba robić, by być dobrą i lubianą katechetką?

– W pracy z dziećmi i młodzieżą najważniejszy jest dobry kontakt z nimi. Katecheta musi być otwarty na swoich uczniów, musi się starać zrozumieć ich sytuacje. Niestety, sporo ludzi młodych jest poranionych, nie zawsze są otwarci na przyjęcie prawd ewangelicznych. Oczywiście, trzeba też dawać świadectwo, o czym przypomina stara maksyma: „Słowa uczą, przykłady pociągają”. Dzieci bardzo szybko wyczują najdrobniejszy fałsz, dlatego trzeba być autentycznym, pokazywać, że to, czego uczymy, w naszym życiu jest bardzo ważne.

– Czy katechezę można ograniczyć tylko do lekcji w szkole?

– Dobrze, że katecheza jest w szkole, bo w ten sposób mamy możliwość dotarcia niemal do wszystkich uczniów, ale nie może się ona ograniczać jedynie do szkoły. Spotykamy się też na terenie parafii. Organizuję festyn Święty Florian Dzieciom, imprezę środowiskową Spotkania ze św. Mikołajem, a w czasie wakacji kolonie parafialne Wakacje z Bogiem. Jestem zelatorką dwóch dziecięcych róż Żywego Różańca, gramy i śpiewamy w naszym kościele na dziecięcych Mszach św., rekolekcjach i nabożeństwach. Spotykamy się z dziećmi i młodzieżą również na pielgrzymkach, rajdach, wycieczkach, przygotowaniach do apeli, wieczornic, przedstawień, podczas akcji charytatywnych, takich jak coroczny kiermasz na rzecz Hospicjum Sosnowieckiego im. św. Tomasza Apostoła. Uczniowie potrafią to docenić, czują się też zaangażowani i bardziej odpowiedzialni niż podczas lekcji. Każdy, kto robi coś z pasją, wie, że to się nie może ograniczać do czasu spędzonego w pracy, trzeba go poświęcić o wiele więcej.

– Niełatwo dziś budować dobre relacje z młodymi ludźmi. Jak sobie radzić z uczniami bardzo trudnymi?

– Nic na siłę. Przede wszystkim trzeba katechizować. Jak się nie da katechizować, to trzeba ewangelizować. Nie można kogoś zmusić do przyjęcia prawd wiary, ale staram się, żeby uczniowie je poznali, poczuli i zrozumieli, że Bóg nas bardzo kocha pomimo naszych błędów i grzechów. Jeśli ktoś jest usposobiony bardzo wrogo, nam jako katechetom zawsze pozostają modlitwa i wiara w Boże Miłosierdzie, że może kiedyś przez kogoś innego to dziecko wejdzie na właściwą drogę.

– Czy w Pani szkole są uczniowie, którzy nie chcą chodzić na katechezę, wypisują się z zajęć?

– Niestety, tak – na szczęście zdarza się to rzadko. Zawsze dręczą mnie przy tym wątpliwości, czy zrobiłam wszystko, aby to dziecko zachęcić do religii. Ale na takie decyzje wpływają różne czynniki. Boleję, że coraz częściej zdarza się to po I Komunii św. Rodzice chcą, żeby dziecko przystąpiło do tego sakramentu, a potem rezygnują z katechezy. Nie rozumieją, że sama uroczystość nie jest najważniejsza.

– Jakie są przyczyny rezygnowania dzieci z katechezy?

– To m.in. brak pogłębionej wiary w rodzinie, wdzierający się z mass mediów liberalizm. Z różnych stron młodzież dostaje komunikaty wręcz zachęcające do rezygnacji z wiary. W ostatnim czasie nagonka przez filmy i różnego rodzaju programy wprowadza niepokój, niepewność. Młody człowiek jest przekorny, więc gdy coś mu się proponuje, woli wybrać własną drogę.

– Czy często młodzież przychodzi do Pani z różnymi problemami, by porozmawiać, doradzić się lub coś wyjaśnić?

– Bardzo często. I oczywiście, na ile potrafię, wyjaśniam. Jeśli jakiś problem wymaga interwencji psychologa czy pedagoga lub poradni, to odsyłam ucznia po bardziej kompetentną pomoc. Jeśli są to sprawy duchowe, polecam spowiednika, który potrafi rozeznać sytuację. Z dziećmi i z młodzieżą trzeba rozmawiać, bo bardzo potrzebują indywidualnej rozmowy, troszczenia się o ich sprawy. Mają wiele problemów, których my w czasach naszego dzieciństwa nie mieliśmy. Ale mają też takie problemy, jakie były zawsze – z rodziną, z rówieśnikami.

– Łatwiej jest katechizować w młodszych czy w starszych klasach?

– To zależy od indywidualnego podejścia. Młodsze dzieci wymagają więcej zaangażowania w formę lekcji, metody nauczania. One nie lubią się nudzić, trzeba je cały czas zaskakiwać, coś nowego proponować, żeby były w ciągłym ruchu. Starsze dzieci potrzebują innego rodzaju aktywności – mnie osobiście jakoś rozwijają, bo zmuszają do ciągłego dokształcania się, szukania nowych treści. Chcą rozmawiać, dyskutować. Same czasem rzucają jakieś pomysły czy tematy do dyskusji. Treści i formy pracy muszą być dostosowane do nich i oczywiście, nie mogą być nudne.

– Co sprawia Pani największą radość w katechizowaniu?

– Lubię katechizować, lubię mieć kontakt z dziećmi. Cieszę się, że one też czerpią z tego radość. Widzę je zaangażowane czy to w szkole, czy w kościele. Ciszę się, gdy po latach moi uczniowie przystępują do sakramentu bierzmowania czy sakramentu małżeństwa. Cieszę się, gdy zgłaszają się do konkursów, bo to oznacza, że chce im się poświęcić więcej czasu na zgłębianie Pisma Świętego, zaangażowanie w akcje charytatywne, że to nie są tylko puste słowa o miłości bliźniego.

* * *

Ks. Robert Uflant, salwatorianin
Katecheta w Zespole Szkół Technicznych w Mikołowie, zwycięzca plebiscytu Bohater Katechezy archidiecezji katowickiej w 2019 r.

Archiwum prywatne
Ks. Robert Uflant

– Czy praca katechety to wymarzona praca?

– Już w seminarium myślałem, że chciałbym uczyć religii dzieci i młodzież. Gdy zostałem posłany do Trzebnicy i rozpocząłem pracę w Zespole Szkół nr 1, bardzo mi się to spodobało. Później miałem rok przerwy w nauczaniu, bo wyjechałem na salwatoriańską placówkę do Kanady. Po powrocie trafiłem do Mikołowa, do Zespołu Szkół Technicznych. Zastanawiałem się, jak sobie poradzę, bo zdecydowaną większość uczniów tej szkoły stanowi młodzież męska. Dość szybko jednak odnalazłem się w tym środowisku, a uczniowie dobrze mnie przyjęli i obdarzyli zaufaniem. Świadczy o tym fakt, że już trzeci rok z rzędu zostałem wybrany na rzecznika praw ucznia. Staram się znajdować czas i szukam okazji, aby uczniowie mogli do mnie przyjść, by porozmawiać czy to o życiu prywatnym, czy o problemach szkolnych. Bardzo cenię sobie ich zaufanie i jestem wdzięczny – także za to, że głosowali na mnie w plebiscycie.

– Czy dobrze, że katecheza jest w szkołach?

– Dobrze, bo być może dziś młodzież do salek by nie przyszła. Dla wielu katecheza w szkole to jedyna możliwość poznawania Boga, spotykania się z Jego słowem, zgłębiania nauczania Kościoła; uczenia się miłości, szacunku i dobroci oraz postawy pomocy w relacjach międzyludzkich. Po lekcjach uczniowie mają wiele różnych zajęć dodatkowych, rozwijają zainteresowania i obawiam się, że na katechezę przy parafii nie znaleźliby już czasu.

– Czy katecheza może się ograniczyć tylko do szkoły?

– Absolutnie nie. Organizuję wyjścia pozaszkolne, podczas których uczniowie mają okazję do dawania świadectwa swojej wiary. To tzw. wypady ewangelizacyjne do miejsc publicznych, gdzie np. przed posiłkiem i po nim głośno się modlimy, co wzbudza niemałe zainteresowanie. Zabieram młodzież z mojej szkoły na Salwatoriańskie Spotkania Młodych w Trzebini i na pielgrzymki dla maturzystów do Kalwarii Zebrzydowskiej oraz Wadowic. Zainicjowałem współpracę uczniów z domem seniora Salwator Park, wspólną lekturę książek, kolędowanie, a także zwykłą pomoc. Organizuję Maraton Czytania Pisma Świętego, wyjazdy do kina na filmy religijne. Młodzi lubią się angażować w wolontariat, pomoc osobom starszym, a w parafii – w grupę biblijną czy służbę ołtarza, i często oddają się temu całym sercem. Wystarczy ich tylko odpowiednio zachęcić i być z nimi.

– Ale chyba nie wszyscy się tak angażują... Czy ma Ksiądz uczniów, do których trudno trafić?

– Są klasy, z którymi można coś fajnego zrobić, ale są też takie, z którymi pracuje się trudniej. Zdarzają się uczniowie, którzy chcą się wypisać z katechezy, ale gdy nie są pełnoletni, to rodzice decydują o ich uczestnictwie w lekcjach. Dla mnie sukcesem jest, że gdy tę pełnoletniość osiągają, nadal chcą przychodzić na katechezę. Ja też staram się ich do tego zachęcać.

– Jakie, zdaniem Księdza, są przyczyny wypisywania się młodzieży z lekcji religii?

– Często przyczyny są bardzo prozaiczne, np. bo to ostatnia lub pierwsza lekcja i można wcześniej skończyć lub później zacząć zajęcia szkolne. Zdarza się, że z katechezy wypisują dzieci sami rodzice, by zaprezentować lekceważącą postawę wobec nauczania religii; w efekcie przyzwalają na zaniedbanie rozwoju religijnego i duchowego swych dzieci oraz wartości, którymi powinny się one kierować w życiu. Mam klasy, w których obecność na katechezie jest stuprocentowa, i takie, w których odsetek uczestniczących w niej jest nieco niższy.

– Czy, zdaniem Księdza, osoba katechety ma wpływ na frekwencję na zajęciach?

– Myślę, że tak. Nie bez znaczenia są sposób prowadzenia katechezy, umiejętność zainteresowania przekazywanymi treściami, atmosfera na lekcji, stosowane metody, a przede wszystkim szacunek i życzliwość ze strony samego katechety. Zdarzają się uczniowie, którzy są innego wyznania, ale przychodzą na religię jako wolni słuchacze – nawet na ostatniej lekcji. Nie są oceniani, ja ich nie angażuję, ale fakt, że przychodzą, jest świadectwem dla innych, że widocznie jest coś ważnego w tym, co chcę im przekazać. Są też uczniowie zbuntowani, którzy deklarują się jako ateiści, ale w moich lekcjach uczestniczą. Zaangażowanie 30 chłopaków w przedstawienie jasełkowe niejednokrotnie graniczy z cudem, a mnie się to udało. To jest kwestia odpowiedniej motywacji i pokazania, jak ważne jest świadectwo wiary w zwyczajnym szkolnym życiu.

– Po owocach ich poznacie...

– Sukcesem jest dla mnie widok uczniów, którzy czynią znak krzyża przed posiłkiem i po posiłku na szkolnej stołówce lub gdy wsiadają na motocykl czy do samochodu.
Czasem mam poczucie, że lekcja nie poszła tak, jak bym chciał, czasem wydaje mi się, że było zupełnie źle – a tu nagle ktoś podchodzi i mówi: Bardzo mi pomogło to, co ksiądz powiedział, fajna katecheza.

– Co sprawia Księdzu najwięcej radości w katechizacji?

– Lubię szkołę, lubię uczyć, lubię moich uczniów. Młodzież czuje, czy ksiądz jest z powołania, czy nauczyciel jest z powołania, czy tylko wykonuje swoją pracę. Ja idę do szkoły z uśmiechem i wracam z uśmiechem. Nawet kiedy się wydarzy coś złego, nie zrażam się, tylko idę dalej. Idę, bo chcę. Gdy spotykam moich uczniów czy nawet absolwentów poza szkołą, na ulicy, nie przechodzą na drugą stronę, nie odwracają się, ale podchodzą, aby się przywitać, zamienić słowo. To bardzo miłe.
Uczę też w klasach branżowych i choć wydaje się, że ta praca jest trudniejsza, to daje mi ona wiele satysfakcji. Młodzież jest autentycznie wdzięczna i serdeczna. Słowo „dziękuję” ma tam naprawdę wielką wartość. Miło jest usłyszeć: „Dobrze, że ksiądz jest”.
Ziarno rzucone zawsze wyda plon, trzydziestokrotny lub stukrotny, ale wyda.

* * *

O. Jakub Zawadzki, cysters
Katecheta w Szkole Podstawowej nr 3 w Jędrzejowie, wybierany na Belfra Roku w latach 2015 i 2016, Nauczyciel na Medal 2018 r.

Archiwum prywatne
o. Jakub Zawadzki

– Na wiosnę został Ojciec proboszczem 7-tysięcznej parafii Cystersów w Jędrzejowie. To bardzo odpowiedzialna i czasochłonna funkcja – ale nie rezygnuje Ojciec z katechizowania dzieci i młodzieży, choć to wydawałoby się w tej sytuacji oczywiste. Dlaczego?

– Katechizację w szkole traktuję jako ważny element misji apostolskiej. Dziś dla wielu dzieci lekcje religii w szkole są jedyną szansą spotkania z Panem Bogiem. Nie mają kontaktu z Kościołem, nie ma ich na Eucharystii – i dzieje się tak nie z ich winy. Często to sprawa rodziców, którzy z różnych względów nie praktykują wiary. A przez te lata, gdy uczę, doświadczyłem, że przez dzieci można dotrzeć również do rodziców. Czyli tak naprawdę może to być także katecheza dorosłych. Dzieci są bardzo ciekawe świata i pytają rodziców choćby o to, dlaczego ich nie ma w kościele.

– Organizuje Ojciec spotkania także poza szkołą?

– W ciągu roku organizujemy w klasztorze dwie serie spotkań pn. „Porozmawiajmy o wierze przy kominku”, podczas których poruszane są kwestie dotyczące wiary. Mogą w nich uczestniczyć dzieci i młodzież z rodzicami. Spotkało się to z dużym odzewem. Prowadzimy też cieszące się dużą popularnością lekcje muzealne, związane z najstarszym klasztorem cysterskim i bł. Wincentym, pierwszym kronikarzem Polakiem. W ramach koła Caritas organizujemy np. kiermasze charytatywne. Te działania wymagają zaangażowania nie tylko dzieci czy młodzieży, ale też dorosłych. I muszę powiedzieć, że spotyka się to z bardzo dobrą odpowiedzią.

– Czy miał Ojciec przypadki wypisania się młodzieży z katechezy?

– Jędrzejów nie jest dużym miastem. W szkole, w której pracuję, na ponad pięćset uczniów na religię nie chodzi jedno dziecko, które jest świadkiem Jehowy. Nie spotkałem się z tym, żeby ktoś się wypisał z lekcji religii.

– Jak się to Ojcu udaje? Może jest jakiś sposób na skuteczną katechezę?

– Katecheza to nie może być tylko suchy wykład. Ciągle poszukuję nowych metod edukacyjnych, żeby dzieci zaciekawić. Jeżeli się je zaciekawi, to nic im nie przeszkodzi w dalszym zdobywaniu wiedzy. Poza tym katecheta musi być do zajęć bardzo dobrze przygotowany, i to na każdym etapie edukacyjnym. Język musimy dopasować do poziomu dziecka – inaczej mówi się do dzieci w przedszkolu, inaczej do młodego człowieka w szkole średniej. Ja akurat odnajduję się na każdym etapie edukacyjnym, ale wiem, że katechetów w przedszkolach brakuje ze względu na nieumiejętność porozumienia się z małymi dziećmi.

– Które spośród stosowanych przez Ojca metod są najciekawsze?

– Przedszkolne dzieci nieustannie trzeba aktywizować przez gry, zabawy, piosenki z pokazywaniem. W starszych klasach najlepiej stosować metody aktywizujące całą grupę. Uczniowie bardzo lubią rywalizację. Czekają, co ciekawego katecheta wymyśli, i są bardzo chętni do współpracy. Wszystko może być pomocą dydaktyczną, choćby zwykła butelka. Zatytułowaliśmy ją „SOS od bł. Wincentego Kadłubka”. Gdy zdarzają się jakieś trudne wyrażenia, pojawia się odpowiedź od bł. Wincentego. Działa to też w drugą stronę. Dla zainteresowanych prowadzę zajęcia dodatkowe pn. „Porozmawiajmy o Kościele”, podczas których rozmawiamy na trudne tematy, oglądamy filmy religijne, a później dyskutujemy.

– Ile lat Ojciec już uczy?

– Siódmy rok, ale już po pierwszym roku pracy dostrzegłem, że te wszystkie wysiłki mają sens. Dzieci przyznały mi nagrodę Szeryfa Praw Dziecka UNICEF-u.
Dwukrotnie zostałem Belfrem Roku, byłem w złotej dziesiątce plebiscytu Nauczyciel na Medal w województwie. Nagrody, oczywiście, nie są najważniejsze, ale one pokazują, że to, co robię, ma sens. Dzieci, które kończą szkołę, gdy spotykają mnie na ulicy, mówią: „Szczęść Boże”, pytają, co słychać. To bardzo miłe.
Nieraz dzieci mają trudności w dogadaniu się z katechetami, ale wydaje mi się, że to jest kwestia rozmowy. Trzeba uczniów wysłuchać i zrozumieć ich problemy, których nie brakuje.

– Ale katecheta może też zniechęcić...

– Katecheta powinien się zainteresować każdym dzieckiem, do każdego podejść, zapytać, czy wszystko rozumie. Najgorzej jest postawić komuś jedynkę i z góry go wykluczyć. Miałem ucznia z orzeczonymi wieloma dysfunkcjami, który w ogólnopolskim konkursie o Janie Pawle II zajął 11. miejsce. Rodzice byli w szoku, był to jego wielki sukces. Test był wielokrotnego wyboru, nie mógł strzelić, żeby odpowiedzieć. Zapytany, jak to zrobił, odpowiedział, że on po prostu lubi religię. Moimi sukcesami są sukcesy moich uczniów. To dotyczy nie tylko katechetów. Każdy nauczyciel, który będzie chciał zainteresować uczniów swoim przedmiotem przez stosowanie różnych metod, osiągnie sukces i będzie się czuł spełniony.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

100 lat temu urodził się Stanisław Hadyna

2019-09-20 14:52

Anna Wyszyńska

Był pisarzem, kompozytorem i pedagogiem. Ale w pamięci potomnych Stanisław Hadyna pozostał przede wszystkim jako twórca Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk”, który wymyślił, zorganizował i wprowadził na sceny świata. 25 września 2019 r. przypada setna rocznica urodzin Stanisława Hadyny, nazywanego powszechnie, z racji autorytetu, jakim się cieszył, prof. Hadyną.

Foto/ Archiwum "Śląska"

Urodził się w Karpętnej na Zaolziu. Mógł zostać pianistą lub reżyserem, ale stworzył „Śląsk”, bo jak napisał w książce „W pogoni za wiosną”, myśl, by zapamiętanym z dzieciństwa światem pieśni i tańców poznanym na wiejskich weselach i przy pasterskich ogniskach podzielić się z innymi, nie dawała mu spokoju.

Oficjalna data powstania „Śląska” to 1 lipca 1953 r. W poszukiwaniu pierwszych kandydatów do zespołu Stanisław Hadyna osobiście wyruszał w teren autobusem, furmanką, czy zatrzymaną na „stopa” ciężarówką. Gdy „Śląsk” zaczął robić furorę, kandydaci zgłaszali się już sami. Bywało – kilkuset na jedno wolne miejsce. Pierwsze lata, to także organizowanie siedziby w Koszęcinie, od łóżek i materaców, po fortepiany, które osobiście pomagał wnosić na pierwsze piętro. To także determinacja z jaką były przygotowywane koncerty: kilkunastogodzinne codzienne próby, burzliwe dyskusje artystyczne z odpowiedzialną za choreografię Elwirą Kamińską – indywidualnością równie wielkiego formatu – i żelazna dyscyplina, której musiał przestrzegać zespół. Jak zanotowano we wspomnieniowej księdze wydanej na jubileusz 50-lecia „Śląska”, światła w koszęcińskim internacie gasły o 21.00, a wizyty męskiej części zespołu w pokojach żeńskich i odwrotnie groziły skreśleniem delikwenta.

Pierwsze występy „Śląska” w Katowicach i Warszawie okazały się rewelacją. Muzyka, stroje, tempo i ruch wzbudziły entuzjazm publiczności. Zaproszenia na występy zaczęły przychodzić z Paryża, Nowego Jorku, Tokio. Zwycięski pochód zespołu przez krajowe i zagraniczne sceny trwa do dziś, a określenie, że pełni w świecie rolę ambasadora polskiej kultury jest całkowicie zasłużone.

Prof. Hadyna musiał rozstać się z zespołem w 1968 r. Odwołano go przez telefon, a przyczyny decyzji do dziś pozostają w sferze hipotez. Formalnie pozostał dyrektorem artystycznym, faktycznie jednak wyprowadził się do Krakowa. Jego dorobek kompozytorski – w dużej części dotąd wykorzystywany przez „Śląsk” – to ponad 250 pieśni i 30 tańców, dwa koncerty fortepianowe i muzyka do filmów. Oprócz muzyki zajmował się literaturą. Jego powieść o Chopinie „Niezatarte ślady”, dramat o Mahatmie Gandhim i sztuka o Martinie Lutherze Kingu były nagrodzone na krajowych i zagranicznych konkursach. W 1977 r. został kierownikiem muzycznym w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie. Do „Śląska” powrócił w 1990 r. i pozostał jego dyrektorem artystycznym do śmierci. Pochowany jest na cmentarzu ewangelickim Na Groniczku w Wiśle – miejscowości z której pochodziła jego rodzina i gdzie miał dom.

Przed siedzibą zespołu w Koszęcinie jest ławeczka – pomnik prof. Hadyny w furażerce, z fajką i partyturą w ręku. Najważniejszym, bo żywym pomnikiem Stanisława Hadyny, pozostaje zespół „Śląsk”, który właśnie rozpoczyna 67. sezon w swojej działalności. Na inaugurację sezonu przygotowano Dni Hadynowskie, które odbędą się 25 i 26 września br. w Koszęcinie. Szczegóły na www.zespolslask.pl .

Anna Wyszyńska

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem