W bieżącym roku społeczność ziemi kolbuszowskiej przeżywa 120. rocznicę śmierci proboszcza kolbuszowskiej parafii z drugiej połowy XIX wieku, ks. Ludwika Ruczki. Stało się to okazją do zorganizowania konferencji naukowej „Ks. Ludwik Ruczka (1814-1896) - Ojciec Sybiraków”. Odbyła się ona w piątek 29 stycznia w Miejskiej i Powiatowej Bibliotece Publicznej w Kolbuszowej.

Konferencję zorganizowały: Ośrodek Badań nad Polonią i Duszpasterstwem Polonijnym KUL, Parafia Kolegiacka pw. Wszystkich Świętych w Kolbuszowej oraz miejscowa książnica. Partnerem konferencji była Biblioteka Uniwersytecka KUL. Patronatu honorowego udzielili: bp Jan Wątroba, poseł na sejm RP Zbigniew Chmielowiec, starosta kolbuszowski Józef Kardyś i burmistrz kolbuszowski Jan Zuba. Patronami medialnymi były natomiast: tygodnik „Niedziela Rzeszowska” i lokalny miesięcznik „Ziemia Kolbuszowska”.

Obrady konferencyjne poprzedziło złożenie kwiatów na grobie ks. Ludwika Ruczki. Następnie w kolbuszowskiej kolegiacie odprawiona została Msza św. w intencji tego duchownego. Przewodniczył jej bp Edward Białogłowski, zaś w koncelebrę włączyło się kilku kapłanów. W liturgię dnia oraz motyw, który zgromadził zebranych, wprowadził dziekan dekanatu kolbuszowskiego wschodniego ks. Kazimierz Osak. Słowo Boże wygłosił proboszcz kolbuszowski ks. Lucjan Szumierz. Na koniec krótkie słowo skierował do obecnych bp Edward Białogłowski.

Miejscem spotkania naukowego była Czytelnia im. dr. Kazimierza Skowrońskiego. Zadania moderatora spełnił ks. dr Sławomir Zych z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, zarazem redaktor naczelny „Rocznika Kolbuszowskiego”. Wszystkich przybyłych do książnicy powitał jej dyrektor, Andrzej Jagodziński. W części wstępnej odczytane zostało okolicznościowe pismo skierowane do organizatorów przez rektora Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego ks. prof. dra hab. Antoniego Dębińskiego. Przekazano również pozdrowienia od posła Zbigniewa Chmielowca oraz dyrektor Biblioteki Uniwersyteckiej KUL Barbary Zezuli. W imieniu zaproszonych gości głos zabrał burmistrz Kolbuszowej Jan Zuba. Zaznaczył on: „Dzisiejsza konferencja poświęcona ks. Ludwikowi Ruczce jest kolejnym krokiem na drodze przywracania naszej pamięci tej niezwykłej postaci”.

Wprowadzenia w tematykę konferencji dokonał prof. dr hab. Jacek Gołębiowski, dyrektor Ośrodka Badań nad Polonią i Duszpasterstwem Polonijnym KUL. Zwrócił on uwagę: „Ks. Ludwik Ruczka przeszedł do pamięci jako Ojciec Sybiraków. Na miano to zasłużył, ratując kilkaset osób, zasłanych galicyjskich powstańców styczniowych, ale też Polaków osadzonych przez władze austriackie w więzieniach lokalnych. Pomagał finansowo zesłańcom, a także tym, którzy wrócili z zesłania. Pomagał również weteranom polskich powstań narodowych we Francji. Dzisiejsze referaty obejmą tematy związane z postacią księdza Ruczki, ale stanowiące tło jego działań. Nie stracimy jednak z oczu sylwetki tego wielkiego, szlachetnego i bardzo skromnego człowieka, a dzięki tej konferencji uda się nam upowszechniać wiedzę o tym kapłanie”.

Podczas spotkania wygłoszonych zostało siedem referatów i komunikatów. Pierwszy temat dotyczył Polaków na Syberii. Opracował go dr Jacek Magdoń z Liceum ogólnokształcącego im. Ks. Piotra Skargi w Sędziszowie Małopolskim. Z powodu nieobecności autora, jego referat odczytany został przez bibliotekarza Grzegorza Mazana. Jako drugi wystąpił ks. dr Roman Nir z Instytutu Historii i archiwistyki Polonijnej w Chicago. Ukazał on szczegóły pomocy hierarchii amerykańskiej dla Polaków w latach 1940-1948. Zagadnienie to dotyczyło niejako kontynuacji i spuścizny działań podejmowanych przez ks. Ludwika Ruczkę wiek wcześniej. Trzecim prelegentem, który nakreślił kontekst historyczny aktywności Ojca Sybiraków, był ks. dr hab. Józef Szymański z Włocławka. Skupił się on na syberyjskich losach kapłanów diecezji kujawsko-kaliskiej po powstaniu styczniowym.

Krzysztof Haptaś z Muzeum Regionalnego w Mielcu omówił duszpasterską i społeczno-polityczną posługę ks. Ludwika Ruczki w Galicji i w stolicy monarchii habsburskiej. Następnie Wojciech Mroczka Regionalnego Towarzystwa Kultury im. J. M. Goslara w Kolbuszowej podjął się prezentacji powstańców styczniowych - Sybiraków z Kolbuszowej i okolic. Kolejnym prelegentem był kierownik Miejskiej i Gminnej Biblioteki Publicznej w Sokołowie Małopolskim. Posiłkując się pokazem slajdów, przybliżył on słuchaczom temat sokołowskich epizodów powstania styczniowego. Na koniec odczytany został wykład prof. dr hab. Magdaleny Micińskiej z Polskiej Akademii Nauk. Poruszono w nim zagadnienie powstańców styczniowych uwolnionych z zesłania dzięki rozlicznym zabiegom ks. Ludwika Ruczki. Podsumowania konferencji dokonał prof. dr hab. Jacek Gołębiowski.

Bartosz Walicki

Słuchacze konferencji