Talent, wiedza, pasja

Prof. Jerzy Kłoczowski, laureat najwyższego odznaczenia, jakie uczelnia może przyznać swojemu profesorowi, został przedstawiony w laudacji wygłoszonej przez prof. Henryka Gapskiego (dyrektor Instytutu Geografii Historycznej Kościoła w Polsce KUL) jako „historyk chrześcijaństwa, kultury polskiej i europejskiej, wielki humanista”. Profesor, który w KUL-u przepracował 55 lat, zasłynął ze znakomitych - pod wieloma względami wzorcowych - seminariów naukowych, na których „w atmosferze swobodnej, wolnej od ideologicznych nacisków dyskusji, dojrzewały intelektualne pasje i życiowe wybory wolnych pokoleń studentów”. Mówiąc o prof. Kłoczowskim jako mistrzu uniwersyteckim, zaznaczył, iż „wiedza, talent, zaangażowanie i urok osobisty połączony z charyzmą przywództwa, gromadziły wokół niego studentów ambitnych i zaangażowanych”. Prof. Gapski mówił o Profesorze jako o zawsze zaangażowanym, pełnym pasji na wykładach i niezwykle wymagającym organizatorze, dzięki któremu „studia historyczne KUL-u szybko zyskały renomę nie tylko w skali kraju”. Prof. Kłoczowski przyczynił się do przełamywania nieufności między różnymi placówkami naukowymi, a powołany przez niego Instytut Europy Środkowowschodniej to „owoc daleko przekraczający wymiary dokonań ściśle naukowych”. „Jerzy Kłoczowski jest człowiekiem zakorzenionym, ma swoje podwaliny. Ten wybitny historyk, jak mało kto, zna tradycję, jej rolę i znaczenie, wie, co to jest długie trwanie, ale jest zarazem człowiekiem w drodze” - mówił prof. Gapski, dodając, że widząc nieuchronność zmian, prof. Kłoczowski przypomina o konieczności obrony fundamentów i kulturowej tożsamości Europy.

Konsekwencja, rzeczowość, prawda

Laureat, mówiąc o swoim naukowym dorobku, podkreślał, że wybór jego zainteresowań - dzieje Kościoła, a najpierw zakonu dominikanów - łączył się z wyborem ideowym i światopoglądowym. „Klęska powstania warszawskiego 1944 r. i przejęcie władzy w Polsce przez komunistów pod sowieckimi auspicjami stanowiło zarówno dla mnie, jak i dla wielu młodych ludzi mego AK-owskiego pokolenia, głęboki wstrząs i kryzys wewnętrzny” - podkreślał prof. Kłoczowski. Jednym z oczywistych zadań w latach 50. „stawała się praca nad historią i znaczeniem dla współczesności dziedzictwa chrześcijańskiego, jako przeciwwagi dla świata marksistowsko-sowieckiego”, stąd powołany na KUL-u Instytut Geografii Historycznej Kościoła w Polsce prowadził program badawczy „uchwycenia podstawowych struktur, ram życia religijnego społeczeństwa polskiego w jego długim trwaniu aż do dziś”. Kierowany przez niego zespół nie chciał skupiać się wyłącznie na „erudycyjnym wysiłku” przygotowywania kolejnych tomów dokumentacji źródłowej, ale „istniała oczywista potrzeba, wobec polityki panującej w państwie władzy eliminowania chrześcijaństwa z całego obrazu historii, teraźniejszości polskiej, pokazania roli, jaką właśnie odegrało chrześcijaństwo w dziejach kolejnych pokoleń Polaków, Polski i jej kultury, należącej w pełni do Europy i świata cywilizacji zachodniej”. Przywołując dokonania swego zespołu, podkreślał zwłaszcza zrealizowanie serii kilkunastu tomów dokumentacji dla każdego zgromadzenia żeńskiego w Polsce.

Prof. Jerzy Kłoczowski urodził się w 1924 r. Żołnierz Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej, walczył w powstaniu warszawskim. Po uwolnieniu z obozu jenieckiego podjął studia historyczne na Uniwersytecie Poznańskim. Od 1950 r. związany z KUL-em - kierował Katedrą Historii Średniowiecznej i Nauk Pomocniczych Historii, Katedrą Historii Kultury Polskiej, powołał Instytut Geografii Historycznej Kościoła w Polsce, pełnił różne funkcje uniwersyteckie, m.in. dziekana Wydziału Nauk Humanistycznych. Jego główne kierunki zainteresowań naukowych to historia średniowieczna Polski i Europy, dzieje chrześcijaństwa w Polsce i w Europie Środkowowschodniej, historia społeczno-religijna i historia kultury polskiej. Jest autorem ponad 800 publikacji, w tym kilkudziesięciu książek. Jest współzałożycielem Klubu Inteligencji Katolickiej w Warszawie, założycielem i dyrektorem Instytutu Europy Środkowowschodniej w Lublinie i Instytutu Armii Krajowej w Lublinie, współtwórcą i przewodniczącym Konwentu Europejskiego Kolegium Polskich i Ukraińskich Uniwersytetów w Lublinie, członkiem wielu towarzystw naukowych polskich i zagranicznych oraz komitetów redakcyjnych czasopism naukowych.