Tajne nauczanie istotnie było tajne, bardzo niewielu aż do dzisiaj o nich wiedziało, a w tamtą mroźną zimę 1945-46 nikt w starszym panu w płaszczu nie potrafił rozpoznać np. ks. prof. Piotra Kałwy.
Okazją do wspominania czasów, gdy garstka profesorów z narażeniem życia przygotowywała zakonspirowanych studentów prawa w starym młynie w Nawarzycach, było wmurowanie w elewację kościoła św. Andrzeja oraz odsłonięcie tablicy pamiątkowej. To niecodzienne w małej parafii święto, będące zarazem inauguracją roku szkolnego i obchodami rocznicowymi wybuchu II wojny światowej, zaszczycili swą obecnością: ks. prof. dr hab. Stanisław Wilk, rektor KUL, ks. prof. dr hab. Kazimierz Ryczan, biskup kielecki, prof. dr hab. Adam Massalski, prezes Kieleckiego Towarzystwa Naukowego, prof. dr hab. Regina Renz, rektor Akademii Świętokrzyskiej, przedstawiciele władz lokalnych, szkół, środowisk kombatanckich. To właśnie prof. A. Massalski - obok proboszcza ks. S. Kuśmierczyka, był inicjatorem upamiętnienia tych ważnych faktów z historii edukacji w Nawarzycach, jako autor i współautor publikacji oświatowych dotyczących m.in. historii Kielc, regionu i tutejszego dorobku oświatowego. - Chętnie podjęliśmy tę inicjatywę, bo to przecież dla nas chluba - mówi ks. Waldemar S. Kuśmierczyk, opowiadając o poszukiwaniach źródeł w archiwach m.in. KUL i diecezji kieleckiej.
Wartość tej cennej spuścizny podkreślił w homilii bp K. Ryczan, zwracając się szczególnie do młodzieży. - Dziękuję wam, mieszkańcom tych okolic, którzy mieliście tyle odwagi i widzieliście sens w tym, by pomagać profesorom, którzy przyjeżdżali tu uczyć w konspiracji - mówił ks. prof. S. Wilk, rektor KUL.
Zajęcia w Nawarzycach zostały zorganizowane zimą 1944-45. Ogólną opiekę nad prawem w Jędrzejowie i Nawarzycach sprawował doc. dr S. Borowski. Zajęcia prowadzili: ks. prof. dr Piotr Kałwa (KUL) - historia prawa rzymskiego, doc. dr Stanisław Borowski (UW) - historia prawa na Zachodzie Europy, dr Franciszek Kuc (instytucje prawa rzymskiego), mec. Marski - teoria prawa. Nadzór nad zajęciami w Nawarzycach pełni ks. prof. dr P. Kałwa. Konspiracyjna filia KUL w Nawarzycach musiała być utworzona ze względu na to, iż rozmiar tajnego nauczania w Kielcach przekroczył względy bezpieczeństwa. Pod koniec 1944 r. prawo i filozofię przeniesiono do Jędrzejowa i Nawarzyc. Te niezwykłe dla małej społeczności wydarzenia przypomina tablica, poświęcona 1września, ufundowana przez społeczeństwo ziemi jędrzejowskiej. Jej projekt jest autorstwa Janusza Cedro, świętokrzyskiego konserwatora zabytków, a wykonał ją zakład p. Furmanka z Daleszyc.
Wydarzenia 1863 r. upamiętnia obelisk na cmentarzu parafialnym. Został on osłonięty i poświęcony 11 listopada 2004 r. w ramach obchodów Święta Niepodległości. Religijnej stronie uroczystości towarzyszyła historyczna sesja naukowa, przypominająca powstańczy czyn na ziemi jędrzejowskiej i wodzisławskiej oraz losy powstańców szczególnie związanych z Nawarzycami, z płk. Bogdanem „Bończą” Tomaszewskim na czele. „Bończa” był dowódcą oddziału kawalerii wojsk powstania styczniowego, zmarł w wyniku ran odniesionych w bitwie w okolicach Pińczowa. To miejsce - obelisk pamiątkowy na cmentarzu, objęły opieką szkoły z Nawarzyc, Niegosławic, Lubczy.