Reklama

Pośród śladów przeszłości

Pierwsze ślady organizacji Archiwum odnajdujemy już we wrześniu 1921 r., czyli niespełna rok po utworzeniu diecezji łódzkiej, na mocy bulli papieskiej „Christi Domini” Benedykta XV z 10 grudnia 1920 r. Początkowo opiekę nad Archiwum sprawował kanclerz lub notariusz Kurii. Od 1937 r. stanowiło ono część składową Muzeum Diecezjalnego. W czasie II wojny światowej akta Archiwum Diecezjalnego w Łodzi uległy, podobnie jak zbiory Muzeum, rozproszeniu lub zniszczeniu. Część skonfiskowanych przez Niemców zbiorów znalazła się w Archiwum Miejskim w Łodzi i Archiwum Wojewódzkim w Poznaniu. Starania o ich odzyskanie, zapoczątkowane przez bp. Michała Klepacza i kontynuowane przez bp. Józefa Rozwadowskiego, doprowadziły do przekazania 14 kwietnia 1978 r. przez Archiwum Miejskie w Łodzi akt kościelnych z XVI-XX wieku, m.in. bulli erekcyjnej diecezji.

Niedziela łódzka 7/2007

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Opiekunowie historii

Duże zasługi w porządkowaniu zbiorów ma s. Helena Cabała, służebniczka Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej, która była archiwistką w latach 1961-95. Pieczę nad działalnością placówki sprawowali od 1921 r. kolejno: ks. Wiktor Bilski - kanclerz Kurii, ks. Klemens Grefkowicz - notariusz Kurii, ks. Jan Frontczak, ks. Henryk Rybus - dyrektor Muzeum Diecezjalnego, ks. Ryszard Salski, ks. Jan Wiktorowski - kapelan biskupa ordynariusza, ks. Władysław Ziółek - kanclerz Kurii, ks. Stanisław Grad - rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Łodzi.
Od 14 grudnia 1992 r., na mocy dekretu Arcybiskupa Łódzkiego, dyrektorem AAŁ jest ks. dr Kazimierz Dąbrowski. Funkcję wicedyrektora pełni od 1995 r. ks. dr Mieczysław Różański, a na stanowisku archiwistki pracuje od 1995 r. s. Lucyna Witczak, służebniczka Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej. Do zadań dyrektora Archiwum należy m.in. reprezentowanie placówki wobec innych instytucji, odpowiedzialność za całość prac przed Arcybiskupem Łódzkim, składanie sprawozdań z działalności Archiwum i stanu archiwaliów, utrzymywanie kontaktów z archiwami innych diecezji i Ośrodkiem Archiwów, Bibliotek i Muzeów przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Archiwum pozostaje także w kontakcie z Papieską Komisją ds. Dóbr Kulturalnych Kościoła.

Nowe spojrzenie na archiwistykę

Obecna siedziba Archiwum pozwoliła na poszerzenie dotychczasowego zakresu archiwaliów o spuściznę po zmarłych kapłanach, pozyskiwaną z parafii i dzięki uprzejmości rodzin. Znacznie zaawansowana jest komputeryzacja oraz mikrofilmowanie zbiorów archiwalnych, dzięki czemu łatwiejsze staje się korzystanie z nich przez zainteresowanych - przede wszystkim są to: pracownicy i studenci uczelni łódzkich, księża, katecheci oraz redaktorzy gazetek parafialnych. Archiwum posiada pracownię naukową i księgozbiór podręczny, prowadzi także własne badania naukowe. Wspólne starania dyrektorów Archiwum i Muzeum zaowocowały kontynuacją publikowanych przed wojną zeszytów: „Prace i materiały historyczne AAŁ i Muzeum Archidiecezji Łódzkiej”. W wydawnictwie Bernarda Cichosza ukazał się II tom tych opracowań. W ostatnich latach położono akcent na popularyzację wiedzy archiwalnej wśród duchownych i laikatu. W 2006 r. powstały dwie prace magisterskie na temat AAŁ: s. Lucyna Witczak obroniła w Podyplomowym Studium Archiwistyki Kościelnej na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Śląskiego pracę dyplomową na temat: „Historia i zasób Archiwum Archidiecezjalnego w Łodzi”, natomiast Agnieszka Szewczyk jest autorką pracy magisterskiej „Historia, organizacja i zasób Archiwum Archidiecezjalnego w Łodzi”, obronionej na Wydziale Historyczno-Filologicznym Akademii Świętokrzyskiej Filia w Piotrkowie Trybunalskim. Rozwija się także działalność wydawnicza Archiwum oraz współpraca z innymi, również pozakościelnymi, inicjatywami wydawniczymi. Najlepszym przykładem jest album „Łódź Ojca Świętego”, wydany w 2006 r. Z zasobów Archiwum korzystają stale m.in. Archidiecezjalne Wydawnictwo Łódzkie i tygodnik „Niedziela Łódzka”.

Apel o współpracę

Archiwum Archidiecezjalne w Łodzi, czynne od poniedziałku do piątku w godz. 10-14, zwraca się za naszym pośrednictwem do Czytelników Tygodnika Katolickiego „Niedziela”, którzy są w posiadaniu fotografii dokumentujących wydarzenia kościelne oraz postaci kapłanów i osób konsekrowanych, działających w diecezji łódzkiej w latach 1920-66 - o ich wypożyczenie lub przekazanie w depozyt do Archiwum. Kontakt w godzinach urzędowania pod adresem ul. Ks. I. Skorupki 3, 90-458 Łódź lub tel. (0-42) 664-87-49 lub 664-87-19 oraz archiwum@archidieczja.lodz.pl).

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2007-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Kolejne podpalenie świątyni katolickiej

2026-05-03 09:01

[ TEMATY ]

Mozambik

Karol Porwich/Niedziela

ZDJĘCIE ILUSTRACYJNE

ZDJĘCIE ILUSTRACYJNE

Podpalono kościół, doszło również do ataku na dom zakonny i przedszkole. To kolejny akt przemocy ze strony dżihadystów w Cabo Delgado w Mozambiku, gdzie od ponad ośmiu lat trwa wojna, która dotychczas pochłonęła ponad 6 200 ofiar i spowodowała wysiedlenie ponad 1,3 miliona osób, a której media nie poświęcają wiele miejsca. O kolejnym ataku opowiedziała „Avvenire” s. Laura Malnati, przełożona prowincjalna Sióstr Misjonarek Kombonianek w tym kraju.

Według relacji siostry zakonnej, po południu w czwartek 30 kwietnia bojownicy z lokalnej grupy powiązanej z fundamentalistycznym ugrupowaniem samozwańczego Państwa Islamskiego (IS) i działającej od 2017 roku - zaatakowali wioskę Meza w dystrykcie Ancuabe, w północnej prowincji Cabo Delgado. „Podpalili budynki we wsi” - zrelacjonowała wstrząśnięta siostra. „Na szczęście księża zostali ostrzeżeni na czas i zdołali opuścić Mezę, zanim przybyli terroryści” - dodała. Terroryści zniszczyli również kilka domów, a także podpalili niektóre budynki parafii. Parafia ta, poświęcona św. Ludwikowi Marii Grignon de Montfort i zbudowana w 1946 r., jest uważana za symbol obecności katolickiej w regionie.
CZYTAJ DALEJ

Andrzej Poczobut odebrał z rąk prezydenta Order Orła Białego

2026-05-03 11:23

[ TEMATY ]

Andrzej Poczobut

PAP

Prezydent Karol Nawrocki wręczył w niedzielę Order Orła Białego Andrzejowi Poczobutowi, dziennikarzowi i działaczowi mniejszości polskiej na Białorusi, zwolnionemu z białoruskiego więzienia, gdzie przebywał od marca 2021 r.

Prezydent odznaczył Poczobuta Orderem 11 listopada 2025 r., „w uznaniu znamienitych zasług w działalności na rzecz Polaków na Białorusi, w szczególności za walkę o prawa człowieka i niezłomną postawę w konfrontacji z przejawami odradzających się reżimów totalitarnych”. Zaproszenie do odebrania Orderu prezydent skierował w minionym tygodniu, gdy Poczobuta zwolniono z białoruskiego więzienia.
CZYTAJ DALEJ

Majowe podróże z Maryją: Kalwaria Pacławska - Jasna Góra Podkarpacia

2026-05-03 20:50

[ TEMATY ]

Majowe podróże z Maryją

Monika Jaracz | Archidiecezja Krakowska

Czwarty dzień naszego pielgrzymowania pozwala nam zmienić nieco krajobraz naszej wędrówki. Dziś z pięknych, nizinnych terenów wyruszamy ku malowniczym wzgórzom Pogórza Przemyskiego. Nasz szlak prowadzi nas do miejsca, które od wieków nazywane jest „Jasną Górą Podkarpacia” – do Kalwarii Pacławskiej. To tutaj, na szczycie góry, w ciszy lasów i w rytmie dróżek kalwaryjskich, Maryja czeka na swoje dzieci w tajemnicy Matki Bożej Słuchającej.

Kalwaria Pacławska to miejsce szczególne, powierzone opiece synów św. Franciszka – Ojców Franciszkanów Konwentualnych. Centralnym punktem tego sanktuarium jest ołtarz łaskami słynącym obrazem Matki Bożej, który przybył tu z Kamieńca Podolskiego. Maryja na tym wizerunku ma odsłonięte ucho – to symbol Jej nieustannej gotowości, by słuchać naszych próśb, szeptów serca i cichych łez. Tutaj, na wzgórzu, Maryja nie tylko pociesza, ale przede wszystkim uczy nas trwania pod Krzyżem Jej Syna, co nadaje temu miejscu głęboki wymiar pasyjny. Historia tego miejsca wpisuje się od kilku wieków w niezwykły trud pielgrzymi, przybywających tu pątników.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję