Proboszczowie zamawiali najczęściej choinki wysokie na cztery, pięć metrów, choć niższe na około dwa metry też. To taki standardowy wymiar, który pozwala na umieszczenie choinki wewnątrz kościoła. W tym względzie nic się nie zmienia od lat - mówi leśniczy Paweł Hernik z leśnictwa Dobka.
Do 2 lutego, czyli do Matki Boskiej Gromniczej, pachnące sosną czy świerkiem wnętrze kościoła lub domu to standard, bez którego trud no byłoby sobie wyobrazić pamiątkę Narodzin Chrystusa. Nic więc dziwnego, że w okresie przedświątecznym oblegane były nie tylko targowiska, ale przede wszystkim nadleśnictwa i punkty sprzedaży Zieleni Miejskiej, gdzie jeszcze w Wigilię można było nabyć stosowne drzewko.
- Do sprzedaży przygotowaliśmy ponad 400 sztuk choinek. Tyle mniej więcej co roku zbywamy. W większości rozprowadzamy drzewka wśród stałych klientów - wyjaśnia Ireneusz Brzuszkiewicz z wydziału zagospodarowania i ochrony lasu bielskiego nadleśnictwa.
W siedzibie nadleśnictwa w Wapienicy za 1,8-metrowy świerk naturalny trzeba było zapłacić 25 zł, a za sosnę pospolitą 30 zł. Wszystkie przygotowane do handlu drzewka były ścięte.
- Od kilku lat mamy w ofercie choinki z korzeniami w doniczkach lub w folii. Na te święta nie trafiły jednak do handlu, gdyż materiał był za mały. Miał raptem 30-40 cm - mówi I. Brzuszkiewicz.

Modny wybór

W nadleśnictwach można kupić choinki tradycyjne. Innych, bardziej „ekstrawaganckich” odmian, próżno tam jednak szukać. Taka polityka handlowa podyktowana jest względami praktycznymi. Hoduje się to, co później ma trafić do sadzenia w górskim terenie. Zdecydowanie większy wybór jest pod tym względem w punktach sprzedaży Zieleni Miejskiej. Jodła kaukaska, świerk kłujący siny, sosna czarna to gatunki, które są tam produktami sztandarowymi.
- Sosna pospolita ma łysy pień, a koronę dopiero od pewnej wysokości. Sosna czarna ma natomiast symetryczną koronę od samego dołu. Z kolei świerk kłujący siny charakteryzuje się różnobarwnym nasyceniem igieł. Mogą one mieć kolor od zielonego, aż po niebieski. Do tego dochodzi także ich zróżnicowana grubość. I to, co najważniejsze, świerk kłujący jest drzewkiem o długiej żywotności. O ile po pospolitych gatunkach trzeba zamiatać podłogę niemal codziennie, tak po nim można sobie tę czynność zupełnie podarować. Cały zrzut igieł w tygodniu nie wypełni nawet jednej garstki, a drzewko spokojnie w warunkach blokowych wytrzyma czas od Wigilii aż do Matki Boskiej Gromniczej - zachwala Mirosław Mazurkiewicz z działu sprzedaży Zieleni Miejskiej w Bielsku-Białej.
W ubiegłym roku, samych tylko świerków kłujących sinych udało się sprzedać Zieleni Miejskiej przeszło 800 sztuk. Drzewka na tyle się podobały, że nabywców nie odstraszała nawet wygórowana cena. Za najbardziej reprezentacyjne okazy trzeba było wysupłać z portfela 100 zł. W odróżnieniu od nich, te najtańsze kosztowały zaledwie 5 zł.

Co biorą proboszczowie?

- Od wielu lat w choinki zaopatruje się u mnie proboszcz z parafii św. Andrzeja Boboli z Bielska-Białej. Z reguły są to drzewka wysokie na około cztery metry. Ta współpraca, którą zainicjowała kolęda, trwa nieprzerwanie niemal od początku istnienia parafii, do której zresztą należę - mówi Stanisław Kalata, leśniczy z Kamienicy.
Stałych odbiorców choinek wśród proboszczów ma w zasadzie każde leśnictwo, którego obszar pokrywa się z terenem danej parafii. Przykład tego można odnaleźć m.in. w leśnictwie Dobka. - Przed tymi świętami najwięcej drzewek tradycyjnie już wzięła parafia św. Klemensa w Ustroniu i Narodzenia św. Jana Chrzciciela z Cieszyna Mnisztwa. Jedna i druga zakupiły niemal po 20 choinek wysokich na 3 i 5 metrów. Niewiele mniej zamówiła parafia św. Marii Magdaleny z Cieszyna. Jeszcze dwa lata temu jednym z moich klientów był ks. Wencepel z Ustronia Polany. On zawsze brał piękną, wysoką choinkę przed kościół. Teraz taką załatwia mu jeden z parafian, który ma swój las - mówi Paweł Hernik, leśniczy z Dobki.

Skąd te choinki

- Drzewka, które sprzedajemy, pochodzą z plantacji. Z reguły są to świerki i właśnie je najczęściej zamawiają proboszczowie. To, że akurat jest to ten gatunek, wypływa ze specyfiki drzewostanu w Beskidzie Śląskim, pod który ustawiana jest hodowla - wyjaśnia Leon Mijal, nadleśniczy z Ustronia.
W prowadzonych przez nadleśnictwa szkółkach, co jakiś czas, dochodzi do cięcia pielęgnacyjnego. Jest ono potrzebne, aby przerzedzić nadmiernie rosnący młodnik. I to właśnie dzięki niemu w okresie świątecznym nie brakuje na rynku iglaków.
Bardzo często na potrzeby uprawy choinek leśnicy zagospodarowują tereny położone pod liniami wysokiego napięcia. Takie umiejscowienie plantacji daje gwarancję, że przyrost drzewka nigdy nie będzie zbyt duży. Niekiedy, jak tłumaczy M. Mazurkiewicz z bielskiej Zieleni Miejskiej, do sprzedaży trafiają także odpowiednio przycięte czubki iglaków.
- Po niektórych drzewach widać, że obsychają. Wtedy z takiego materiału wybiera się to, co jeszcze nadaje się do zbycia. W tym wypadku sam wierzchołek - zaznacza M. Mazurkiewicz.
Obecne w kościołach czy w prywatnych mieszkaniach iglaki to najczęściej sześcio-, ośmioletnie drzewka. Tyle czasu musi upłynąć, żeby sosna czy świerk doszły do standardowej wysokości 1,8 metra. I na tym etapie kończy się ich leśna historia, a zaczyna ta, związana ze świętami Bożego Narodzenia.