Jan Cieplak urodził się 17 sierpnia 1857 r., a 23 sierpnia tegoż roku przyjął chrzest w kościele Świętej Trójcy w Będzinie. Po ukończeniu Seminarium Duchownego w Kielcach, kontynuował studia w Akademii Duchownej w Petersburgu. Do rodzinnego miasta przybył 2 sierpnia 1898 r., jako profesor Akademii Duchownej w Petersburgu na uroczystość położenia kamienia pod nowy kościół pw. Najświętszej Maryi Panny Anielskiej. Kamień poświęcił i położył ks. Leopold Dobrzański, prałat katedry kieleckiej, dziekan dekanatu będzińskiego. Ks. Jan Cieplak został sufraganem arcybiskupa A. Wnukowskiego, zarządzającego największą w świecie archidiecezją mohylewską. W jej skład wchodziły m.in. diecezje obejmujące dawne ziemie polskie (wileńską, żmudzką, mińską, łucką, kamieniecką, tyraspolską i żytomierską). Archidiecezja obejmowała całą środkową i południową Rosję, Syberię, Daleki Wschód i Azję Centralną. W tym czasie Kościół katolicki w Rosji był prześladowany. Duchownych zsyłano na Sybir. Gdy abp. Wnukowskiemu pozwolono na wizytację parafii syberyjskich, misję tę zlecił swojemu sufraganowi, bp. Cieplakowi. Był rok 1909. Po powrocie z Syberii bp Cieplak został wysłany do pozbawionej swojego biskupa diecezji mińskiej. Wizytował katolików centralnej Rosji i Ukrainy. Działał w komitetach opiekuńczych, prowadząc działalność charytatywną, duszpasterską i patriotyczną w stolicy nad Newą. W 1920 r. został aresztowany. W 1922 r., gdy zamknięto kościoły Petersburga abp Cieplaka wraz z ks. Budkiewiczem i trzynastoma innymi kapłanami wezwano do Moskwy i osadzono w ciężkim więzieniu. W marcu 1923 r. sądzono ich w Moskwie w pokazowym procesie. W jego następstwie abp Cieplak został skazany na karę śmierci. Pod naciskiem światowej opinii publicznej i rządu polskiego wyrok wobec biskupa zamieniono na 10 lat więzienia. Po powrocie do kraju witany był jak bohater przez tłumy rodaków wraz z władzami odrodzonej Rzeczypospolitej i kard. Aleksandrem Kakowskim. Na trasie jego przejazdu budowane były bramy powitalne. Ludzie śpiewali pieśni patriotyczno-religijne. Rząd RP odznaczył go Wielką Wstęgą Orderu Polonia Restituta. 14 grudnia 1925 r. został pierwszym arcybiskupem i metropolitą nowo powstałej metropolii wileńskiej. Zmarł jednak przed objęciem tego urzędu w opinii świętości, 12 lutego 1926 r. w amerykańskim szpitalu w Jersey City. Ostatnie chwile życia związał z polską parafią MB Różańcowej w Passaic w stanie New Jersey. Na jej terenie odbył się też pierwszy pogrzeb Arcybiskupa. W 50. rocznicę jego śmierci, 6 sierpnia 1976 r., modlił się za pokój jego duszy kard. Karol Wojtyła z polskimi biskupami.

Wilno, Wawel czy Dąbrowa...?

Ks. F. Rutkowski pisze, że pragnieniem Polaków w Ameryce było zachować ciało Arcybiskupa u siebie, ale uznali, iż „jedyne prawo do Arcybiskupa ma Wilno lub Wawel, który gromadzi wszystkich największych w narodzie”. Jego ciało, na koszt rządu polskiego, przywieziono do kraju i pochowano w wileńskiej katedrze. Według ks. Waleriana Meysztowicza, postulatora procesu beatyfikacyjnego Arcybiskupa: „W latach sowieckich w nieznanych okolicznościach pomnik został usunięty, po oddaniu katedry wiernym w miejscu wiecznego spoczynku abp. Cieplaka stanęło popiersie bł. Jerzego Matulewicza (...) Losy prochów Arcybiskupa są też nieznane”. Nie tak dawno dzięki zaangażowaniu mieszkańców naszej diecezji: krewnego Arcybiskupa - Zygmunta Motyla, Piotra Dudały - redaktora naczelnego strony www.sosnowiecfakty.pl, Jerzego Jarosza i autorki tego artykułu, udało się uzyskać informacje na temat miejsca złożenia prochów Sługi Bożego.
„Sekretarz Związku Polaków na Litwie poinformował mnie, po odbyciu rozmowy z ks. Robertasem Salaseviciusem, kanclerzem Kurii Metropolitarnej w Wilnie i jednocześnie proboszczem wileńskiej katedry, że doczesne szczątki abp. Cieplaka nadal spoczywają w katedrze wileńskiej. Zaznaczył, że Kanclerz Kurii w przypadku dalszego prowadzenia w Polsce procesu beatyfikacyjnego Arcybiskupa, przychylnie odniesie się do ewentualnego przeniesienia zwłok do Polski” - wyjaśnia Piotr Dudała. „Sprawą zainteresował się osobiście bp sosnowiecki Grzegorz Kaszak, który spotkał się w Rzymie z ks. prof. Hieronimem Fokcińskim z Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych w sprawie ewentualnego wznowienia procesu beatyfikacyjnego Sługi Bożego” - dodaje Dudała.
Proces beatyfikacyjny abp. J. Cieplaka został zakończony na etapie diecezjalnym. Akta sprawy znajdują się w Rzymie. Natomiast doczesne szczątki Arcybiskupa zostały zamknięte w podziemiach katedry.
„Nisze grobowe i trumny znajdują się w podziemiach katakumb w pomieszczeniach okratowanych i zabezpieczonych żeliwnymi kratami z solidnymi zamkami metalowymi. Jest to ochrona przed ewentualnym włamaniem lub profanacją. Nie ma do nich dostępu. Można się tam dostać z przewodnikiem po katedrze” - mówi Zygmunt Motyl, członek rodziny Arcybiskupa. „W celu odnalezienia jego grobu udał się w pielgrzymkę do Wilna mój kolega Jerzy Jarosz. Może jemu uda się stanąć przy trumnie z ciałem Sługi Bożego...?” - wyraża nadzieję krewny Arcybiskupa.
Kustosz sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Anielskiej Pani Dąbrowy Górniczej i Matki Zagłębia, ks. kan. Andrzej Stasiak jest gotowy przyjąć ciało Sługi Bożego do sanktuarium. Uważa, że powinno ono spocząć w sarkofagu, który byłby wystawiony w miejscu dostępnym dla wiernych. Dąbrowska parafia posiada też kilka pamiątek po Arcybiskupie.