Reklama

Dziedzictwo, o które musimy zadbać

O wsparciu renowacji zabytków sakralnych ze środków unijnych z Krzysztofem Hetmanem, Marszałkiem Województwa Lubelskiego, rozmawia Urszula Buglewicz
Edycja lubelska 40/2011

URSZULA BUGLEWICZ: - Dlaczego środki unijne są przeznaczane na renowację zabytków sakralnych?

KRZYSZTOF HETMAN: - Dzięki funduszom wiele obiektów sakralnych odzyskało dawny blask i utraconą świetność, stając się lokalną atrakcją turystyczną oraz elementem promocji regionu. W ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego kościoły oraz związki wyznaniowe mogły ubiegać się o środki m.in. na wykonanie prac konserwatorskich, montaż monitoringu oraz zabezpieczenie zabytków i otaczających terenów na wypadek zagrożeń.

- Jakie projekty są realizowane na terenie województwa lubelskiego?

- Wśród wielu projektów na uwagę zasługuje renowacja klasztoru Ojców Dominikanów w Lublinie. Dzięki unijnemu dofinansowaniu możliwy jest remont wnętrz zabytkowej bazyliki i kolejnych skrzydeł klasztoru. Miejmy nadzieję, że przywrócenie dawnego blasku bazylice przyczyni się do wzmocnienia jej promocji nie tylko w regionie. Na terenie klasztoru, w samym sercu lubelskiej starówki, odbywają się już cykliczne koncerty, spotkania literackie i inne wydarzenia kulturalne, o których mówi się w Polsce. Ponad 4,5 mln środków z RPO zostanie przeznaczonych na konserwację i remont kościoła pw. Znalezienia Krzyża Świętego i św. Andrzeja Apostoła w Końskowoli - zabytku o istotnym znaczeniu dla historii Lubelszczyzny. Kościół końskowolski był nekropolią hrabiów Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego Tęczyńskich, następnie stanowił miejsce upamiętnienia osób zasłużonych dla kraju (gen. Orłowski, Franciszek Kniaźnin, Franciszek Zabłocki). Zły stan zabytku uniemożliwia m.in. zwiedzanie krypt świątyni. Od wielu lat brakowało środków na odnowienie XVII-wiecznych portali czy też pomników z czarnego marmuru fundacji Adama Czartoryskiego. Po realizacji projektu, kościół farny, położony w strefie najwyższej atrakcyjności turystycznej na Szlaku Renesansu Lubelskiego, będzie mógł być porównywany do najbardziej znanych w kraju mauzoleów rodowych. Inne projekty zakładają rewitalizację m.in. kościoła pobrygidkowskiego w Lublinie, katedry w Zamościu, dawnej cerkwi w Wisznicach, zabytkowego kościoła Ojców Bernardynów w Radecznicy, zabytkowej synagogi w Modliborzycach, XVII-wiecznej synagogi w Szczebrzeszynie, kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kraśniku, obiektów zespołu Fary w Kazimierzu Dolnym, zabytkowej cerkwi pw. św. Jana Teologa w Chełmie, zespołu sakralnego oraz budynku nowej plebanii parafii pw. św. Marii Magdaleny w Łęcznej, zespołu pomisjonarskiego przy ul. Wyszyńskiego 6 w Lublinie (obecnie Metropolitalne Seminarium Duchowne), kompleksu archikatedry lubelskiej oraz kompleksu Kurii Metropolitalnej w Lublinie.

- Projekt pod nazwą „Renowacja pobrygidkowskiego zespołu klasztornego w Śródmieściu miasta Lublin” jest projektem kluczowym. Co to oznacza?

- Projekty kluczowe to najważniejsze, strategiczne inwestycje, które mają największy wpływ na rozwój naszego województwa. W większości są to duże projekty infrastrukturalne. Tym, co wyróżnia projekty kluczowe od pozostałych projektów realizowanych w RPO, jest sposób, w jaki otrzymują fundusze. O wsparciu tych przedsięwzięć nie decydują wyniki konkursów o dotacje, lecz decyzja władz województwa. Inwestycje kluczowe umieszczane są w tzw. Indykatywnym Wykazie Indywidualnych Projektów Kluczowych, tworzonym przez Zarządy Województw. Wpisanie projektu jako kluczowej inwestycji dla danego regionu musi być poprzedzone m.in. konsultacjami społecznymi.
Z tych pieniędzy skorzystał kościół rektoralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny Zwycięskiej w Lublinie; wartość unijnego dofinansowania wyniosła ponad 9 mln zł z ogólnej sumy ponad 15 mln zł. Kościół pobrygidkowski to jeden z najstarszych kościołów w naszym mieście, ze wspaniałą historią. Jest to niezwykle cenny zabytek, w którym odnaleziono m.in. polichromie z XV wieku. To nasze dziedzictwo kulturowe, o które wszyscy musimy zadbać. Pomijając kwestie związane z oczywistym, sakralnym przeznaczeniem kościoła, po renowacji stanie się on miejscem wyjątkowo atrakcyjnym turystycznie. Wieża widokowa, udostępnione zwiedzającym krypty i polichromie staną się obowiązkowym punktem programu turysty, który odwiedzi nasze miasto. Renowacja tego kościoła jest wspaniałym połączeniem troski o tkankę zabytkowo-urbanistyczną miasta z troską o sacrum.

- Na czym polega współpraca Kościoła i Urzędu Marszałkowskiego w dziedzinie troski o zachowanie zabytków sztuki sakralnej?

- Zdecydowana większość obiektów zabytkowych, wpisanych do rejestru prowadzonego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, należy do Kościołów i związków wyznaniowych. Samorząd Województwa Lubelskiego współpracuje z Kościołami i związkami wyznaniowymi w zakresie ochrony zabytków i opieki nad nimi na dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, poprzez udzielanie dotacji z budżetu województwa; po drugie - realizując zapisy RPO i udzielając wsparcia środkami z UE. W pierwszym przypadku możemy udzielić dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie lub budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru. 99 proc. wniosków o dofinansowanie składanych jest przez kościelne osoby prawne. W 2010 r. z budżetu województwa udzielono 97 dotacji na kwotę 2 mln 100 tys. zł, a w roku 2011 - 72 dotacje na kwotę 1 mln zł. W ramach RPO na lata 2007-13 dopuszczono możliwość skorzystania ze środków unijnych również przez kościelne osoby prawne, będące w posiadaniu obiektów zabytkowych.

- Jakie znaczenie - z punktu widzenia gospodarza regionu - ma troska podmiotów kościelnych o zachowanie dziedzictwa narodowego?

- Znaczna część zasobu dziedzictwa kulturowego województwa znajduje się w rękach Kościoła. Troska o zachowanie naszego wspólnego dziedzictwa ma duże znaczenie przede wszystkim dla wizerunku województwa. Zadbane zabytki, niezależnie od ich przynależności, świadczą o dobrym zarządzaniu i bogactwie województwa, podnoszą jego potencjał gospodarczy i w konsekwencji wpływają na podnoszenie jakości życia jego mieszkańców. Główny trud opieki nad zabytkami, w tym finansowania prac przy zabytku, leży po stronie posiadacza zabytku. Co ważniejsze, każdy Polak na mocy Konstytucji RP jest zobowiązany do dbałości o zabytki jako dobro wspólne. W przypadku kościelnych osób prawnych ten obowiązek nałożony jest na członków tych wspólnot - społeczności parafialne. Tym samym te społeczności, wykazując dbałość o najbliższe otoczenie, wpływają na wizerunek regionu.

- Jaką wartość dla Lubelszczyzny przedstawiają zabytki sztuki sakralnej? W jaki sposób - oprócz celów związanych z kultem religijnym - można je wykorzystać?

- Zabytki mają wartość samą w sobie, niezależnie od tego, czy są sakralne czy nie, czy są na terenie Lubelszczyzny, Polski, Europy czy świata. Świadczą o naszej historii i wrażliwości estetycznej. Zabytki sztuki sakralnej są najczęściej oglądanymi dziełami sztuki. Zbiory muzealne nie przyciągają tak różnorodnej rzeszy odbiorców. Muzea odwiedzają tylko zainteresowani miłośnicy sztuki, kościoły niemal każdy. Zabytki sztuki sakralnej - za zgodą właściciela - mogą być oczywiście wykorzystywane do takich samych celów, jak zabytki o innym charakterze, a więc promocji regionu, turystyki oraz celów społeczno-kulturalnych. Mamy wiele przykładów koncertów w kościołach - w katedrze lubelskiej, bazylice Ojców Dominikanów czy w kościele pofranciszkańskim w Krasnymstawie. Istnieją również przykłady adaptacji starych, nieużywanych plebanii i pomieszczeń klasztornych do celów społecznych: na świetlice dla dzieci czy miejsca różnych spotkań. Projekty unijne, w ramach których prowadzone są prace budowlano-konserwatorskie w obiektach zabytkowych, zakładają w swojej konsekwencji wykorzystanie takich obiektów dla celów społecznych.

Reklama

Uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny

2016-12-08 06:54

mlk / br, Warszawa / KAI

Kościół katolicki 8 grudnia obchodzi uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. Wydarzenie Niepokalanego Poczęcia Maryi jest zasługą specjalnej Bożej łaski. Tajemnica ta pokazuje szczególną rolę Maryi a także, że każdy z nas cieszy się Bożą pomocą w zadaniach, które Bóg stawia na drodze naszego życia.

Niepokalana wg. bł. Urszuli Leduchowskiej/fot. Graziako

Czym jest niepokalane poczęcie? Wyraża prawdę o tym, że rodzice Maryi - Joachim i Anna - poczęli swoją córkę, która została przez Boga zachowana od zranienia grzechem pierworodnym. Poczęcie nieskalane przez grzech pierworodny dotyczy tylko Maryi, która w wyjątkowy sposób została zachowana od grzechu ze względu na to, że stała się Matką Syna Bożego.

Niepokalane poczęcie jest czymś innym od dziewiczego poczęcia Jezusa Chrystusa przez Maryję z Ducha Św. Boża interwencja w wypadku początku życia Maryi nie polegała na zastąpieniu działania rodziców, ale na ochronie jej duszy przed skutkami grzechu pierworodnego. Oczywiście Syn Boży w swoim człowieczeństwie również nie był dotknięty grzechem.

Prawdę o niepokalanym poczęciu Maryi można przyjąć jednie rozumem oświeconym wiarą. Kościół uroczyście ogłosił ją jako dogmat wiary w środku epoki racjonalizmu i scjentyzmu w połowie XIX w. Dokonał tego papież Pius IX w 1854 r. w bulli "Ineffabilis Deus" (Niewyrażalny Bóg). Czytamy tam następującą formułę: "Powagą Pana Naszego Jezusa Chrystusa, świętych Apostołów Piotra i Pawła oraz Naszą ogłaszamy, orzekamy i określamy, że nauka, która utrzymuje, iż Najświętsza Maryja Panna od pierwszej chwili swego poczęcia - mocą szczególnej łaski i przywileju wszechmocnego Boga, mocą przewidzianych zasług Jezusa Chrystusa, Zbawiciela rodzaju ludzkiego - została zachowana nietknięta od wszelkiej zmazy grzechu pierworodnego, jest prawdą przez Boga objawioną i dlatego wszyscy wierni powinni w nią wytrwale i bez wahania wierzyć".

Dogmat ukazuje niezwykłość i wolność Bożego działania. Chociaż zbawienie ludzkości dokonało się przez śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa, na mocy przewidzianych zasług Zbawiciela Maryja już uprzednio została odkupiona i tym samym zachowana od grzechu pierworodnego. W ten sposób Bóg przygotował ją do niezwykłego zadania w historii zbawienia.

Według wiary katolickiej każdy człowiek przychodzący na świat jest naznaczony grzechem pierworodnym. Grzech ten jest "przenoszony" wraz z przekazywaniem natury ludzkiej, która u Prarodziców, ze względu na ich nieufność i nieposłuszeństwo Bogu - o czym mówią pierwsze rozdziały Biblii - została pozbawiona pierwotnej świętości i sprawiedliwości. Grzech pierworodny - jak wyjaśnia Katechizm Kościoła Katolickiego (nr 404) - nie jest popełniany lecz zaciągany, nie jest aktem ale stanem, w jakim poczyna się człowiek. Z grzechu pierworodnego uwalnia człowieka dopiero chrzest święty.

Maryja natomiast od tego dziedzictwa grzechu została zachowana, dlatego też Pismo św. nazywa Ją "Pełna łaski" (Łk 1,28). Kościół naucza, że wypadało aby Ta, która miała stać się "Matką swojego Stworzyciela" i Zbawiciela świata była w sposób szczególny przygotowana przez Boga. "Niepokalanie poczęta" oznacza nie tylko, że Maryja była wolna od grzechu pierworodnego, ale też wyraża Jej szczególną bliskość z Bogiem, całkowite zawierzenie Bogu, wewnętrzną harmonię i pełnię człowieczeństwa.

Wolność od grzechu i doskonałość nie sprawia, że Maryja staje się daleka ludziom. Wręcz przeciwnie, Jej wspólnota z każdym człowiekiem jest nieporównywalna z niczym, ponieważ to co ludzi dzieli, co oddala ich od siebie, to przede wszystkim wyrastający z grzechu egoizm, którego w Maryi nie było. Dlatego jest Ona Matką nie tylko kochającą, ale też rozumiejącą i współczującą. Prawda o niepokalanym poczęciu jest również dla wszystkich chrześcijan znakiem ukazującym, jak wielkie rzeczy Bóg może zdziałać w człowieku, i jakie ma plany wobec każdego: doprowadzić do pełni człowieczeństwa i świętości.

Wiara w niepokalane poczęcie Najświętszej Maryi Panny ma wielowiekową tradycję. Teologiczny spór na ten temat toczył się już od pierwszych wieków. Za uznaniem niezwykłego przywileju Maryi opowiadali się już św. Justyn (100-167), św. Ireneusz (ok. 140-200), a zwłaszcza św. Augustyn (354-430) natomiast przeciwny mu był w późniejszym czasie m.in. św. Tomasz z Akwinu (1224-1274). W XV stuleciu istniały już pierwsze orzeczenia Kościoła na ten temat, choć nie miały one jeszcze rangi dogmatu. W 1617 r. papież Paweł IV zakazał wygłaszania publicznie opinii sprzecznych z wiarą w Niepokalane Poczęcie. W 1661 r. na prośbę króla Hiszpanii Filipa IV papież Aleksander VII wydał bullę, w której streszcza dzieje kultu Niepokalanego Poczęcia używając tam słów, które Pius IX powtórzył w swojej formule dogmatycznej. Papież Klemens XI ustanowił w 1708 r. dzień 8 grudnia świętem obowiązującym w całym Kościele powszechnym. Wreszcie 8 grudnia 1854 r. Pius IX ogłosił dogmat o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny.

Dogmat jest to obiektywna prawda wiary zawarta w objawieniu Bożym, którą nauczycielski urząd Kościoła (papież lub sobór) przekazuje w powszechnym nauczaniu zwyczajnym lub uroczystym. Dogmaty są niezmienne, mogą natomiast być coraz głębiej przez Kościół poznawane, dlatego też ich formuła może być uściślana. Jak pisze św. Tomasz z Akwinu, dogmat ujmuje prawdę, która przekracza zdolność naszego poznawania i pojęciowania. Ukazuje prawdę, która nie jest w ten sposób wyczerpana, ale do poznania której dążymy.

Jak dotąd ostatni dogmat ogłosił w 1950 r. papież Pius XII. Zawarty on jest w konstytucji apostolskiej "Munificentissimus Deus" i głosi, że Maryja została wzięta do nieba z ciałem i duszą.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Biblijna litania do Najświętszego Imienia Miriam

2019-12-08 23:38

Agnieszka Bugała

Wrocławski biblista ks. Mariusz Rosik napisał książkę o Maryi, pierwszej charyzmatyczce. Już wkrótce będzie można przeczytać całość, ale nam udało się dotrzeć do jej wyjątkowego fragmentu – modlitwy, autorstwa księdza profesora, proponowanej do prywatnego odmawiania. Ks. Rosik wyjawia, że w trakcie pracy nad książką o Matce Jezusa skupił się przede wszystkim na Piśmie Świętym i z niego czerpał po to, aby pokazać, że wszystko to, w co wierzą katolicy odnośnie Maryi ma mocne podstawy biblijne.

pixabay

- Można zapytać: czy Biblia mówi o niepokalanym poczęciu? Owszem, daje solidne przesłanki dla tej prawdy wiary. Tak solidne, że odrzucenie jej wydaje się mniej rozumne i mniej logiczne niż jej przyjęcie – mówi w zapowiedzi.

Biblijna Litania do Najświętszego Imienia Miriam to 33 wezwania – obrazy z niezwykłego życiorysu Maryi – każde z wezwań modlitwy odnajdzie potwierdzenie i rozwinięcie w kolejnych rozdziałach książki. Czy liczba 33 była zamierzoną przez autora? Nie wiemy, ale bez wątpienia oddaje ona prawdziwą pełnię ducha Maryi- życie dla Chrystusa i w Chrystusie, z pełnym zaangażowaniem w każdy rok Jego życia na ziemi.

- Modlitwa zanoszona przez ręce Maryi, zwłaszcza w czasie Adwentu, ma dodatkowy wymiar – Maryja czekała na Jezusa najpiękniej – podkreśla ks. Rosik

Zamieszczamy litanię do prywatnego odmawiania:

Litania do Najświętszego Imienia Miriam

Kyrie, elejson! Chryste elejson, Kyrie elejson!

Chryste, usłysz nas! Chryste, wysłuchaj nas!

Ojcze z nieba, Boże, zmiłuj się nad nami.

Synu, Odkupicielu świata, Boże, zmiłuj się nad nami.

Duchu Święty, Boże, zmiłuj się nad nami.

Miriam, Dziewczyno z Nazaretu, módl się za nami,

Miriam, Oblubienico Józefa cieśli, módl się za nami,

Miriam z rodowodu Zbawiciela, módl się za nami,

Miriam, łaską wypełniona, módl się za nami,

Miriam, przez łaskę odnaleziona, módl się za nami,

Miriam, roztropnie Boga pytająca, módl się za nami,

Miriam, Pani pięknej radości, módl się za nami,

Miriam, Matko oczekująca, módl się za nami,

Miriam, Syna Bożego rodząca, módl się za nami,

Miriam, Dziewico na zawsze, módl się za nami,

Miriam, w dziewictwie mocą Najwyższego osłonięta, módl się za nami,

Miriam, z Bogiem w modlitwie złączona, módl się za nami,

Miriam, w Betlejem Jezusa rodząca, módl się za nami,

Miriam, sprawy Boże sercem medytująca, módl się za nami,

Miriam, z duszą mieczem przeszytą, módl się za nami,

Miriam, wędrowców ze Wschodu przyjmująca, módl się za nami,

Miriam, do Egiptu wędrująca, módl się za nami,

Miriam, Niewiasto z Kany Galilejskiej, módl się za nami,

Miriam, Ewo Nowego Przymierza, módl się za nami,

Miriam, szabat świętująca, módl się za nami,

Miriam, Jezusa poszukująca, módl się za nami,

Miriam, słowa Bożego słuchająca, módl się za nami,

Miriam, pod krzyżem Jezusa bolejąca, módl się za nami,

Miriam, Kościół Chrystusowy rodząca, módl się za nami,

Miriam, piękna Pani z wieczernika, módl się za nami,

Miriam, w niebie królująca, módl się za nami,

Miriam, w słońce obleczona, módl się za nami,

Miriam, Matko Mistycznego Chrystusa, módl się za nami,

Miriam, świątynio Boga, módl się za nami,

Miriam, wierna ikono Kościoła, módl się za nami,

Miriam, Niepokalanie Poczęta, módl się za nami,

Miriam, Arko Nowego Przymierza, módl się za nami,

Miriam, bezinteresownie pomoc niosąca, módl się za nami,

Miriam, światłem tajemnic Chrystusa jaśniejąca, módl się za nami.

Módlmy się:

Miriam, w chwili zwiastowania mocą Ducha Świętego osłonięta, uproś nam łaskę wrażliwości na Jego natchnienia, abyśmy za Twoim przykładem przyjęli do serca Jezusa, Twojego Syna i za Twoim wstawiennictwem kroczyli bezpiecznie drogami Tego, który żyje i króluje na wieki wieków. Amen.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem