Kult relikwii wyrósł przede wszystkim z ludowej pobożności i jest tak dawny, jak wiara w Najwyższego w religii żydowskiej, o czym można przeczytać w Starym Testamencie. Pierwsze świadectwa kultu relikwii wśród chrześcijan, jeszcze z czasów rzymskich, pochodzą z IV wieku.

Ojciec Pio na Syberce

Kult relikwii trwa. I w naszej diecezji wciąż przybywa szczątków świętych i błogosławionych. W ostatnim czasie parafia Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Będzinie-Syberce wzbogaciła się o relikwie św. Ojca Pio, które dołączyły do obecnych już w tej świątyni relikwii św. Rafała Kalinowskiego. Być może już niedługo będzie tutaj można także oddawać cześć relikwiom bł. Jana Pawła II. „Inicjatywę sprowadzenia relikwii o. Pio podjęli parafianie z grupy modlitewnej, którzy od 31 lat modlą się przez wstawiennictwo świętego. Teraz relikwie będą przez nich adorowane podczas modlitewnych czuwań w każdą 1. sobotę miesiąca” - wyjaśnia proboszcz, ks. Zygmunt Skipirzepa. Na uwagę zasługuje relikwiarz, w którym przechowywane są szczątki o. Pio. To replika oryginału wykonanego na beatyfikację o. Pio i przechowywanego w Watykanie, 16. egzemplarz tego wzoru w świecie, wykonany przez prof. Czesława Dźwigaja z Krakowa.

Święci w małej wspólnocie

Jedna z najmniejszych wspólnot diecezji sosnowieckiej, parafia św. Barbary w będzińskiej dzielnicy Koszelew także posiada relikwie. Są to relikwie głównych patronów Polski, męczenników: św. Wojciecha BM, św. Stanisława BM i św. Andrzeja Boboli. „Maleńkie cząsteczki doczesnych szczątków świętych znajdują się w pięknych relikwiarzach. Są wystawiane przy okazji większych uroczystości religijnych” - mówi ks. kan. Stanisław Sarowski, proboszcz parafii. Jego pragnieniem jest, aby kościół na Koszelewie stał się miejscem polskich męczenników, dlatego podjął starania o sprowadzenie relikwii bł. ks. Popiełuszki, bł. Jana Pawła II oraz sł. Bożego kard. Stefana Wyszyńskiego. „Chodzi o to, aby wiarą przodków pobudować wiarę współczesnych” - mówi proboszcz.

Popularni święci

Obecnie już wiele wspólnot Kościoła sosnowieckiego jest w posiadaniu relikwii błogosławionych i świętych żyjących w czasach współczesnych. „Bardzo popularna jest św. Faustyna Kowalska i św. o. Pio. Relikwie nie tak dawno beatyfikowanego ks. Popiełuszki posiada m.in. parafia Niepokalanego Poczęcia NMP w Sosnowcu, bazylika NMP Anielskiej w Dąbrowie Górniczej oraz parafia św. Marii Magdaleny w Gołaczewach. W tych ostatnich dwóch i bazylice katedralnej Wniebowzięcia NMP w Sosnowcu, czy też w parafii św. Maksymiliana w Olkuszu oraz w kilku innych parafiach diecezji przechowywane są także relikwie bł. Jana Pawła II” - zauważa ks. Tomasz Zmarzły, historyk sztuki.

Relikwie patronów

Statystycznie znaczna część kościołów posiada relikwie Krzyża Świętego. Do wyjątkowych świętych na terenie diecezji sosnowieckiej należy św. Ignacy z Antiochii - trzeci z kolei biskup Antiochii po św. Piotrze Apostole i św. Ewodiuszu, który w czasie prześladowania za cesarza Trajana został uwięziony i skazany na śmierć przez pożarcie przez dzikie zwierzęta. Relikwie jego głowy przechowywane są w relikwiarzu puszkowym, datowanym na poł. XVIII wieku, z wykorzystaniem elementów z I poł. XVII wieku - w bazylice św. Andrzeja Ap. w Olkuszu. Świątynia ta posiada także relikwie swojego patrona - św. Andrzeja. W Olkuszu także relikwie swojego patrona (kępkę włosów) ma kościół św. M. Kolbego.

W skarbcach relikwii

Z prowadzonych badań nt. obecności relikwii świętych i błogosławionych w diecezji wynika, że najwięcej partykuł ciał świętych zgromadziła bazylika NMP Anielskiej w Dąbrowie Górniczej, następnie kościół parafialny św. Stanisława w Czeladzi oraz bazylika NSPJ w Dąbrowie Górniczej-Strzemieszycach. Ewenementem są relikwie 16 świętych w czeladzkiej świątyni, które umieszczone są w granitowym relikwiarzu. A wśród nich relikwie: św. Franciszka z Asyżu, św. Antoniego z Padwy, św. Wojciecha, św. Rozalii, św. Andrzeja Boboli, św. Stanisława Kostki, św. o. Pio, bł. Edmunda Bojanowskiego, św. Jerzego, św. Szymona, św. Polikarpa, św. Pawła od krzyża i pięciu Świętych z pierwszych wieków.
Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Strzemieszycach poszczycić się może publicznym kultem liturgicznym relikwii, które posiada. Szczątki Świętych nie tylko są przechowywane w tutejszej bazylice, gdzie mają swoje godne miejsce w bocznych ołtarzach, ale są czczone przy okazji różnych świąt oraz podczas nabożeństw. Jak wynika z zapisków w kronikach kościół już w 1925 r. posiadał relikwie z Drzewa Krzyża św. W pozostałych relikwiarzach są także relikwie: św. Felicji, św. Teresy, św. Barbary i św. Agnieszki, a także św. Kazimierza, św. Justyna oraz św. Antoniego. Do skarbca relikwii w ostatnim czasie dołączyły także relikwie św. s. Faustyny i św. o. Pio. „Relikwie z Drzewa Krzyża św. czczone są w sposób szczególny przez cały okres Wielkiego Postu, po nabożeństwie Gorzkich Żali, poprzez ich ucałowanie. Szczególną cześć odbierają także relikwie św. Stanisława Kostki podczas Triduum związanego z jego wspomnieniem, we wrześniu. Poza tym, w każdy pierwszy wtorek miesiąca mamy nabożeństwo do św. o. Pio połączone z ucałowaniem jego relikwii. Z kolei w każdy piątek miesiąca odprawiamy nabożeństwo do Jezusowego Serca, po którym jest możliwość ucałowania relikwii św. s. Faustyny. Wszystkie nabożeństwa cieszą się dużą frekwencją wśród tutejszych wiernych, którzy swoją obecnością zaświadczają też swoją wiarę w obcowanie świętych” - podkreśla proboszcz parafii NSPJ w Strzemieszycach, ks. prał. Zbigniew Książek.

Jak pozyskać relikwie?

„Aby pozyskać relikwie należy złożyć odpowiednie pismo do kustosza miejsca, gdzie znajduje się grób świętego lub błogosławionego, z prośbą o otrzymanie jego doczesnych szczątków w celu propagowania kultu i praktykowania wiary. W niektórych przypadkach zgodę na wydanie partykuł danego świętego musi także wydać biskup diecezjalny” - wyjaśnia ks. Zmarzły.