Przez wiele lat Związek Sowiecki winą za mord na polskich oficerach obarczał Niemców. Wersję powtarzali rządzący Peerelem komuniści. Później próbowali "Katyń" wymazać z narodowej pamięci. Fabrykowanie tzw. kłamstwa katyńskiego będzie jednym z ważniejszych elementów przygotowywanej wystawy, która 8 kwietnia br. zostanie otwarta w Instytucie Jana Pawła II w Krakowie.
Na wystawie po raz pierwszy pokazane będą - prawdopodobnie jedyne zachowane - materiały wydobyte podczas ekshumacji w 1943 r. w Katyniu - dokumenty znalezione przy 30 zamordowanych oficerach. Ukryte w krakowskiej Kurii Metropolitalnej, w listopadzie 1952 r. zostały skonfiskowane przez funkcjonariuszy UB (zwrócone w 1990 r. przez UOP). Za pośrednictwem środków masowego przekazu organizatorzy nawiązali kontakt z rodzinami zamordowanych oficerów. Listę z ich nazwiskami i krótkimi notami biograficznymi można przeczytać pod internetowym adresem: www.bj.uj.edu.pl/fundCDCN. Na specjalnie zorganizowanej konferencji prasowej 3 marca br. ks. Andrzej Sapeta, dyrektor Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie, zaprezentował materiały i miejsce, gdzie te cenne także obecnie dokumenty i pamiątki przetrwały do dziś.
Po raz pierwszy będzie można zobaczyć kopie dokumentów pochodzących z tzw. Archiwum Robla, będącego dokumentacją rzeczy znalezionych w czasie ekshumacji w 1943 r. przy zwłokach 266 oficerów.
Jan Zygmunt Robel był przed wojna wykładowcą chemii lekarskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1939 r. aresztowany przez Niemców, był więziony w obozach koncentracyjnych w Oranienburg-Sachsenhausen. Zwolniony w 1940 r. współorganizował tajny Wydział Lekarski UJ, jednocześnie kierując Oddziałem Chemicznym Instytutu Medycyny Sądowej i Kryminalistyki. Był oficerem Armii Krajowej, działał w grupie zajmującej się kontaktami z obozem w Oświęcimiu, sporządzał także trucizny wykorzystywane przez AK. Powołana przez PCK komisja, która uczestniczyła w pracach ekshumacyjnych w Katyniu, materiały znajdowane przy zwłokach przesyłała do dalszych badań do Krakowa do Oddziału Chemicznego Instytutu Medycyny Sądowej i Kryminalistyki. Trafiło do niej blisko 3000 kopert zawierających dokumenty zamordowanych oficerów. Prace badawcze prowadził zespół dr. Jana Zygmunta Robla. Po analizie kolejnych kopert dr Robel pisał dokładne raporty dotyczące ich zawartości, uzupełniane kopiami fotografii i rysunków znalezionych przy pomordowanych. W ten sposób dr Robel sporządził dokumentację 285 kopert z materiałami dotyczącymi 266 oficerów.
W Krakowie pozostały najprawdopodobniej dwa egzemplarze z materiałami badań przeprowadzonych przez dr. Robla. Wobec zbliżających się wojsk sowieckich jeden zbiór został ukryty w prywatnym mieszkaniu, a drugi na strychu w Oddziale Chemicznym Instytutu Medycyny Sądowej, w budynku przy ul. Kopernika. W marcu 1945 r. dr. Robla i jego współpracowników aresztowało NKWD, ale mimo długotrwałych przesłuchań nie ujawnili oni miejsca ukrycia archiwum. Dopiero w kwietniu 1991 r. podczas remontu budynku Instytutu Ekspertyz Sądowych przy ul. Westerplatte w Krakowie znaleziono Archiwum Robla. Po nagłośnieniu tej sprawy w prasie odnalazł się drugi egzemplarz przechowywany w rękach prywatnych.
Zwiedzający wystawę zobaczą także, jak tworzono kłamstwo katyńskie i jak Związek Radziecki winą za popełnioną zbrodnię próbował obarczać Niemców. Również pokazany będzie udział komunistycznych władz Polski w zatajnianiu prawdy o Katyniu (kłamstwa sądowe, naukowe, prasa itp.). Osobną część wystawy stanowić będą sylwetki 14 naukowców i absolwentów UJ, którzy po 1939 r. zginęli na terenie Związku Radzieckiego. Organizatorami wystawy są: Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, Instytut Jana Pawła II, Instytut Katyński w Polsce oraz Muzeum Historii Fotografii.