Gustaw Herling-Grudziński jest twórcą, którego los nigdy nie rozpieszczał. Aresztowany w 1939 r., znalazł się w sowieckich więzieniach, a następnie w łagrze pod Archangielskiem, w którym przebywał do 1942 r. W znanej dzisiaj większości rodaków książce Inny świat opisał nie tylko proces degradacji człowieczeństwa, jaki odbywał się w sowieckim systemie więzienno-łagrowym, ale także pokazał sowiecki totalitaryzm oparty na przemocy, zniewoleniu i kłamstwie. Po wojnie tworzył na emigracji, a jego twórczość znali tylko nieliczni.
Gdy przed 11 laty Polska odzyskała niepodległość, odzyskała swojego pisarza. Inny świat wszedł do kanonu lektur szkolnych. Młodzież czyta tę książkę z wielkim przejęciem. Jest dla niej nie tylko lekcją najnowszej historii, ale także lekcją niezłomnych wartości, jakie pisarz wyznawał. Stał się dla wielu Polaków autorytetem moralnym.
Na krótko przed śmiercią pisarza, odwiedziły go w Neapolu dziennikarki Gazety Wyborczej. Przeprowadziły z nim rozmowę, po publikacji której Gustaw Herling-Grudziński zamieścił w Życiu z 25 maja br. oświadczenie. Czytamy tam m.in.: Popełniłem błąd, godząc się na ten wywiad. (...) Przyjechały dwie panie śledcze wysłane do mnie przez instytucję, którą mógłbym nazwać jedynie świeckim, progresywnym urzędem, na którego czele stoi Adam Michnik. (...) Chodziło o pomieszanie w świadomości czytelników czystych postaci z naszej nieodległej przeszłości z postaciami marnymi i nieczystymi. Ten plan polega na próbie przekonania wszystkich, że Herbert, który wydawał się nam czysty, był zaplątany w brudne sprawy. (...) Kiedy wiele lat temu poznałem Herberta (...) zrozumiałem, że mam do czynienia z człowiekiem czystym, wiernym swoim opcjom politycznym, narodowym, artystycznym i filozoficznym. I nigdy nie zmieniłem o nim zdania. (...) Niewiele możemy zrobić wobec manipulacji. Ale możemy przynajmniej bronić tej cząstki prawdy, jaką znamy, jaką zbadaliśmy, jaką przekazujemy w swoim świadectwie. (...) Powinienem był odpowiedzieć paniom śledczym: Odpieprzcie się od Herberta! To jest wszystko, co chciałem powiedzieć.
Nakład Gazety Wyborczej przewyższa znacznie nakład Życia. Mniej czytelników zapoznało się z oświadczeniem pisarza niż ze zmanipulowanym wywiadem. Za jednym podejściem udało się panu Michnikowi zbrukać dobre imię dwóch wielkich polskich pisarzy.
Jakby tego było jeszcze mało - jak podaje Rzeczpospolita z 26 lipca br. - na rynku w Kazimierzu Dolnym zbierano podpisy pod kandydaturą na prezydenta nieżyjącego już Herlinga-Grudzińskiego. To taki żart dla programu z ukrytą kamerą. Jak się okazało, "pomysłodawcą tej zabawy" był tygodnik NIE. Cel zabawy? Jak twierdzi zastępca redaktora naczelnego NIE - chodziło o pokazanie, że Polacy nie znają polityków, na których oddają swoje głosy.
Może nie powinno dziwić, że właśnie Herlinga-Grudzińskiego, nawet po śmierci, atakuje wszechobecny Zły? Prawda i niezłomność w jej wyznawaniu są niebezpieczne dla niektórych środowisk w Polsce. Jak powiedział pisarz tuż przed śmiercią, bo w końcu maja br. - "...wiek XX, wiek totalitaryzmów, był wiekiem niezwykle intensywnej obecności zła. Sądzę, że te potworne ustroje przyczyniły się także do dzisiejszego wybuchu zła w sferze prywatnej. Po doświadczeniu nazizmu, sowietyzmu przyzwyczailiśmy się już do myśli, że wszystko można, że człowiek w każdej chwili zdolny jest do najgorszych rzeczy".