Lance do boju, szable w dłoń, bolszewika goń, goń, goń! (żurawiejka)

Muzeum WP w Warszawie w 80. rocznicę swego powstania uczciło również 80. rocznicę Bitwy Warszawskiej. Otwarta została bowiem z tej okazji i w tym czasie wystawa Wojna polsko-bolszewicka w sztuce. Wystawa ta (czynna do końca 2000 r.) stanowi artystyczny wstęp do istniejącej już stałej wystawy, poświęconej wojnom i powstaniom lat 1918-21, toczonym o utrwalenie niepodległości i wywalczenie granic RP.
Materiałem wystawy są duże obrazy olejne, portrety generałów polskich, a także rysunki; większość tych ostatnich powstała na froncie. Obrazy olejne cechuje niezwykła dynamika i dramatyzm. Są one szczególnie widoczne w wielkich płótnach Mikołaja Wisznickiego, Wojciecha i Jerzego Kossaków czy Stanisława Kaczor-Batowskiego.
Wystawę inaugurują plakaty, z których dosłownie bucha dramatyzm, desperacja i groza.
Zatrzymajmy się przy niektórych obrazach. Artysta i żołnierz 1 Pułku Ułanów Krechowieckich - Mikołaj Wisznicki przedstawia z wielkim realizmem oddane szarże ułańskie; jego Cud krwi i Szarża pod Wołodarką są dziełami wyróżniającymi się na wystawie.
Z Zamku Królewskiego w Warszawie wypożyczony został wielki, alegoryczny obraz Jerzego Kossaka Cud nad Wisłą. Innym ważnym obrazem tego malarza jest Bitwa pod Komarowem - ostatnie starcie się wielkich mas kawalerii w XX w. Szkoda, że wspaniała, mająca coś z matejkowskiego Grunwaldu, kompozycja Stanisława Kaczor-Batowskiego Zadwórze - polskie Termopile pokazana została jedynie w postaci - dużego co prawda - szkicu (oryginał znajduje się w stałej ekspozycji Muzeum). Współczesny malarz Stefan Garwatowski bardzo ekspresyjnie przedstawił śmierć ks. Ignacego Skorupki w sierpniu 1920 r. pod Ossowem. Wystawę uzupełniają różne typy karabinów i lanc używanych w tym okresie oraz przykłady umundurowania i ekwipunku piechura i ułana. Dzięki nim wystawa nabiera życia.
Jak już było wspomniane, Muzeum WP obchodzi obecnie 80-lecie istnienia. Zostało ono wydzielone dekretem Józefa Piłsudskiego ze zbiorów Muzeum Narodowego. Początkowo mieściło się nadal przy ul. Podwale 15, a jego dyrektorem został płk Bronisław Gembarzewski, świetny bronioznawca i historyk wojskowości, artysta malarz, który studiował batalistykę w akademiach Petersburga i Paryża - tytan pracy. Pod jego kierownictwem Muzeum żywo rozwijało się. W drugiej połowie lat 30 zostało przeniesione do swej obecnej siedziby przy Al. Jerozolimskich.
Jest to jedno z największych muzeów wojskowych na świecie. Planowane jest utworzenie Narodowego Muzeum Wojska Polskiego z siedzibą w Cytadeli Warszawskiej.