Skarga na komornika

Komornik jest obowiązany postępować zgodnie z przepisami prawa, złożonym ślubowaniem i zasadami etyki zawodowej...

Komornik ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu swoich czynności. Ma obowiązek w terminie tygodniowym przekazać uprawnionemu wyegzekwowane należności, a jeżeli dopuści do opóźnienia, jest obowiązany zapłacić odsetki od otrzymanych, a nie rozliczonych kwot. Ponadto jest zobowiązany do zachowania w tajemnicy okoliczności sprawy, o których powziął wiadomość ze względu na wykonywane czynności. Ta tajemnica obowiązuje komornika także po jego odwołaniu.
Osoba poszkodowana działalnością komornika może złożyć na niego skargę (np. że zajął przedmiot, który nie jest własnością dłużnika) i ma na to tydzień, licząc od daty czynności, którą ma zamiar zaskarżyć. Skargę kierujemy do sądu rejonowego, przy którym działa ów komornik. Jeśli skarga dotyczy egzekucji z nieruchomości, sądem właściwym jest sąd ze względu na miejsce położenia tej nieruchomości (oczywiście, sądy mają obowiązek przekazać źle skierowane pismo pod właściwy adres).
Skarga na czynności komornika jest pismem procesowym, musi więc spełniać określone warunki.
Jeśli skarżymy jako dłużnik (skargę może złożyć również wierzyciel, a także osoba trzecia), musimy podać dane personalne, miejsce zamieszkania lub adres dla korespondencji, dane wierzyciela, sygnaturę akt komorniczych oraz wyjaśnić, czego się domagamy i uzasadnić nasze żądanie. Należy pamiętać o odpisach tej skargi dla wierzycieli, jeśli jest ich kilku - oryginał i odpisy trzeba podpisać własnoręcznie. Skargę niekoniecznie musimy wnosić sami - może to zrobić za nas: adwokat, radca prawny, współmałżonek, pełnoletnie dziecko lub osoba przysposobiona, ale musimy ją opłacić. Możemy jednak ubiegać się o zwolnienie od tej opłaty; należy wówczas (wraz ze skargą) złożyć wniosek o zwolnienie od opłaty i załączyć odpowiednie dokumenty potwierdzające nasze dochody (odcinek renty lub emerytury, zaświadczenie z urzędu pracy o statusie bezrobotnego) i dokładnie przedstawić sytuację materialną.
Egzekucja z ruchomości polega na jej zajęciu, przy czym można zająć ruchomość dłużnika będącą w jego władaniu bądź we władaniu samego wierzyciela. Natomiast ruchomość dłużnika, którą włada osoba trzecia, można zająć tylko wówczas, gdy osoba ta zgadza się na zajęcie albo przyznaje, że rzecz stanowi własność dłużnika.
Komornik dokonuje zajęcia przez wpisanie ruchomości do protokołu zajęcia.
Jeśli dłużnik sprzeda rzecz ruchomą objętą zajęciem, nie przeszkadza to w kontynuowaniu egzekucji. Oznacza to, że osoba, która kupiła taką rzecz lub otrzymała w podarunku, może ją stracić, bo komornik może prowadzić z niej egzekucję - może ją zlicytować, nawet jeśli nabywca nie wiedział o zajęciu komorniczym.
Wszelkie zawiłości prawa najlepiej rozpatrzyć na przykładzie. Posłużymy się zatem przypadkiem pana Tadeusza R., który zaciągnął kredyt, ale przestał go spłacać. Bank przekazał sprawę komornikowi i ten zajął na poczet należności bankowych samochód osobowy, którym jeździł pan R. Samochód nie był jednak własnością pana Tadeusza, ale jego konkubiny (w konkubinacie nie ma ustawowej współwłasności, jak w przypadku małżeństwa) i pani Anna K., jako właścicielka samochodu, złożyła na komornika skargę - zażądała oddania pojazdu. Sąd, oczywiście, zwolnił samochód spod egzekucji, ale cała sprawa trwała ponad rok. Gdy w końcu pozwolono właścicielce samochód odebrać, ta po oglądnięciu go, nie odebrała własności - uznała, że roczny postój na parkingu pod chmurką obniżył wartość samochodu. Ponadto, jak stwierdziła, poniosła dodatkową szkodę wskutek zajęcia samochodu - jako właścicielka firmy musiała bowiem wynająć inny samochód, który był jej niezbędny.
Pani Anna K. wniosła pozew do sądu o odszkodowanie - zażądała 80 tys. zł za straty, jakie poniosła wskutek czynności komornika. Sądy zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji oddaliły jej pozew, uzasadniając, że roszczenie przedawniło się, bo od zajęcia samochodu do uprawomocnienia się orzeczenia sądu w sprawie oddania minęły dwa lata. Sąd Najwyższy, do którego pani Anna wniosła kasację, podzielił jednak jej zdanie; stwierdził, że nie można w tym przypadku mówić o przedawnieniu roszczenia, ponieważ pani Anna dowiedziała się o szkodzie (zniszczeniu samochodu) dopiero po roku od zabrania samochodu. Trudno też karać ją za przewlekłość postępowania w sądach. Generalnie zaś SN stwierdził, że początek biegu terminu przedawnienia należy liczyć od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie, nie zaś od chwili komorniczego zajęcia.