Dramatem niezwykłym w najnowszej historii Polski i ludzkości była zbrodnia katyńska. Przez lata komunistycznego totalitaryzmu przemilczana, zakłamywana, podlegała ścisłej cenzurze także w wymiarze materialnym. Pomniki ofiarom Katynia oraz poległym i pomordowanym na Wschodzie można było stawiać jedynie w krajach wolnego świata. Polacy na obczyźnie - chwała im za te dzieła! - stawiali pomniki katyńskie w różnych państwach, gdzie przyszło im żyć z dala od Ojczyzny.
Swoistym katalogiem, wyczerpującym przeglądem katyńskich monumentów jest wspaniały album, opublikowany staraniem dwóch edytorów: Agencji Wydawniczej CB oraz Oficyny Wydawniczej „Rytm”.
Katyń w pomnikach świata - to publikacja wyjątkowa i unikalna. Dzieło dr Aliny Siomkajło ukazuje ponad 300 pomników i tablic katyńskich w Polsce i na świecie. Znakomite fotografie przedstawiają piękno dzieł rzeźbiarskich, oryginalne zamysły projektantów i twórców, hojność ofiarodawców. Syntetyczne opisy zawierają historie poszczególnych monumentów oraz ich szczegółową charakterystykę i wyjaśnienie symboliki.
Szczególne znaczenie mają informacje dotyczące tablic i pomników katyńskich znajdujących się obecnie w Polsce. Dramatyczna historia Dolinki Katyńskiej na warszawskich Powązkach, sanktuaria katyńskie w rozmaitych kościołach i parafiach stanowią świadectwo zmagań o prawo do prawdy o naszej historii, męczeństwie,ofierze.
Istotnym uzupełnieniem są dzieje Madonn - Kozielskiej i Katyńskiej oraz zamieszczone utwory poetyckie, poświęcone ofiarom Katynia.
Historia poszczególnych pomników katyńskich, nawet tych znajdujących się w krajach Zachodu, zawiera również kontekst polityczny, stosunek rozmaitych rządów do zbrodni katyńskiej. Niestety, układ jałtański i w tym wymiarze dawał o sobie znać. Autorka przypomina więc fakty niezbyt pochlebnie świadczące o niektórych zachodnich politykach. Warto więc pamiętać o tym w kontekście przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Jeśli sami nie będziemy umieli się upominać o prawdę o naszej historii, naszej tożsamości, naszej drodze ku wolności i niepodległości, to nikt za nas tego nie uczyni.
Katyń w pomnikach świata - to album zajmujący wyjątkową pozycję wśród wszystkich publikacji dotyczących pamięci pomordowanych na Wschodzie. Zestawienie prawdy i fałszu (bo w osobnym rozdziale Autorka przedstawiła także „pomniki zakłamane”) w sposób dobitny ukazuje nie tylko naszą wielką tragedię dziejową, ale również walkę o godne upamiętnienie jej ofiar.
Na dzieło Aliny Siomkajło długo czekaliśmy. Niewiarygodne, ile było trudności, aby ta publikacja znalazła się na półkach wszystkich szkół, uczelni. Jako kapelan pomordowanych na Wschodzie mam specjalną potrzebę wyrażenia swojej wdzięczności. Księga ta ciągle jest na moim biurku, codziennie do niej zaglądam. Za każdy pomnik, każdy znak pamięci o moich najdroższych i za ogromny wysiłek Autorki dziękuję Bogu.
W 1978 r. otrzymałem od księży z Białegostoku worek ziemi przywiezionej z Katynia. Zdobycie tej ziemi to też przygoda, którą warto wspomnieć. Księża, jadąc do Smoleńska, jako turyści „zmylili drogę”. Pojechali do Katynia, wówczas na cmentarzu katyńskim nie było jeszcze krzyża, tylko kłamliwy napis. Z tej wyprawy przywieźli ziemię.
Ta pierwsza grudka mojej katyńskiej ziemi znalazła się w kościele św. Wojciecha w Detroit, gdzie, według albumu Pani Aliny, jest najstarsza tablica poświęcona Pamięci Ofiar Katynia. Kiedy ofiarowywałem tę ziemię, jeszcze nie wiedziałem o tym.
Przekazałem ziemię z cmentarzy katyńskich pod budowę pomników w wielu miejscach na świecie. Za każdy poświęcony przeze mnie lub w mojej modlitewnej obecności pomnik nieustannie Bogu dziękuję.
Dzięki dziełu Pani Aliny mogłem poznać i dopełnić modlitwą tych kilka znaków pamięci, których nie dane mi było dotychczas zobaczyć.
Specjalnym przeżyciem jest spoglądanie na cmentarze - miejsca ekshumacji, w których brałem udział, i ten moment, kiedy Ojciec Święty poświęca kamienie węgielne pod te cmentarze, aby były święte, polskie i na zawsze nasze.
Największe pomniki świata - to Krzyże Świętokrzyskie i monumentalny Wieczny Płomień w Baltimore. I ten prześliczny Katyń 1940 w Zakładach Naukowych w Orchard Lake.
Cała praca jest niezwykle ciekawa, pięknie wydana - na najwyższą miarę. Tyle w niej serca, subtelności i ogromnego wysiłku popartego wiedzą przedmiotu. Prawda Golgoty Wschodu w księdze Katyń w pomnikach świata stała się jakże realna, ogarniająca Polaków rozrzuconych po całym świecie.
Wyrazy wielkiego podziwu i wdzięczności składam p. Alinie Siomkajło, a wszystkich zainteresowanych nabyciem tego albumu odsyłam do Oficyny Wydawniczej „Rytm”, ul. Górczewska 8, 01-180 Warszawa, tel. (0-22) 632-02-21 w. 155.