Znajduje się tu około 100 żołnierskich grobów, rozłożonych wokół symbolicznego pomnika, z wizerunkiem śpiącej snem wiecznym postaci żołnierza z bronią przy boku. Dookoła pomnika w kwaterze znajdują się, ustawione w wojskowym porządku, kamienne tablice epitafijne z nazwiskami spoczywających tu żołnierzy w różnym wieku, z dwóch stron frontu, niemieckich i rosyjskich - zmarłych podczas działań wojennych na przestrzeni lat 1914-1918 r. Pośród grobów żołnierzy niemieckich uważny przechodzień dostrzeże, co najmniej kilka tablic z epitafiami żołnierzy, którzy byli Polakami, o czym świadczą ich polskie nazwiska. Nie może to dziwić, wszak zaborcy niemieccy, a także austriaccy czy rosyjscy, gdy Polska była w niewoli - ochoczo korzystali z polskiego rekruta i nie było od tego odwołania. Pomnikiem szczególnej pamięci o poległych żołnierzach jest wielki dąb, górujący nad całością tego planistycznego założenia.

Krystyna Smerd

Cmentarz: Strzegom ul. Olszowa

Na czym polega zmiana?

W wypadku prowadzonych prac chodzi wyłącznie o odnowienie miejsca z pełnym zachowaniem jego dotychczasowego charakteru. Rewitalizacji poddane zostaną wszystkie tablice epitafijne. Podobnym zabiegom poddany zostanie centralnie ustawiony cokół z pomnikiem żołnierza, granitowe ławeczki, łańcuchowe ogrodzenie. Założone będą nowe krawężniki wokół kwatery i odnowione alejki, które zgodnie z wymogiem konserwatora zabytków, będą miały, jak poprzednio, nawierzchnię szutrową, a jedynie stare betonowe krawężniki zostaną zastąpione granitowymi.

Zleceniodawcą prac jest Urząd Miasta Strzegomia. Wartość całkowita zadania to ok. 610 tys. zł. Na ich prowadzenie, gmina otrzymała dofinansowanie z Ministerstwa Kultury oraz ze środków Unii Europejskiej.

Prace rozpoczęły się w połowie października tego roku i prowadzone będą przez firmę kamieniarską z województwa świętokrzyskiego do wiosny przyszłego roku.

Z kart historii

Warto przypomnieć, że wyniku I wojny światowej zginęło ponad 14 milionów ludzi. Skutkiem prowadzonych zaciekłych walk były licznie powstające cmentarze wojenne, rozsiane wokół linii frontu. Miały one bardzo często charakter doraźny i przejściowy. - Niemieckie wojska i wojska austro-węgierskie grzebały swoich poległych w tymczasowych, prowizorycznych grobach masowych, zaś urządzenie godnego pochówku - pozostawiano na później, odpowiednio oznaczając miejsce. Natomiast Rosjanie nie pozostawiali znaków pozwalających na odnalezienie grobów w przyszłości. Miejsca pochowków starali się zamaskować - dodają historycy.

Krystyna Smerd

Cmentarz: Strzegom ul. Olszowa

W archiwach strzegomskiej parafii nie zachowały się z tego okresu księgi parafialne, które najprawdopodobniej zostały wywiezione do Niemiec. Dlatego, niewiele można powiedzieć o spoczywających na cmentarzu ofiarach, a także o tym na jakich polach bitewnych ci żołnierze musieli walczyć i gdzie polegli.