Reklama

Pamięć

Wielki jałmużnik krakowski

Niedziela Ogólnopolska 14/2005

Archiwum rodzinne

Mec. Zbigniew Chojnacki

Mec. Zbigniew Chojnacki

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Gdy 25 marca 1945 r. zmarła w Krakowie Wanda Pollerowa, właścicielka istniejącego od 1832 r. Hotelu Pollera, zgodnie z życzeniem zmarłej hotel przejął jej najmłodszy wnuk - Zbigniew Stanisław Chojnacki.
Chojnaccy z Chojnat mają za swego protoplastę rycerza Bolesława Chrobrego, który za dzielność w boju i zasłonięcie własną piersią swego króla otrzymał herb Trzaska. W rodzie szczególnie zasłynął ks. Paweł Chojnacki, opat klasztoru Benedyktynów w Lubiniu, zm. w 1570 r. Herbarze odnotowały w 1766 r. m.in. Macieja Chojnackiego, pisarza grodzkiego i posła ziemi sanockiej, deputata na trybunał koronny. W Krakowie Chojnaccy pojawili się z końcem XVIII wieku. Ojciec Zbigniewa - Józef Chojnacki (1880-1973), doktor praw UJ, ożeniony z Anną z domu Kluger - bratanicą Wandy Pollerowej, jako ochotnik, porucznik 1. Pułku Kolejowego, uczestniczył w wojnie bolszewickiej 1920 r. Potem budował linie kolejowe na Pomorzu, był dyrektorem PKP w Stanisławowie i Radomiu, a od 1938 r. - dyrektorem Hotelu Pollera.
Zbigniew Stanisław Chojnacki urodził się 8 kwietnia 1920 r. w Krakowie. Maturę zdał w Gimnazjum im. Tytusa Chałubińskiego w Radomiu. Od 1930 r. działał w ZHP jako drużynowy, a potem harcerz orli. W Szkole Podchorążych Artylerii Przeciwlotniczej i Obrony Przeciwgazowej w Trauguttowie k. Brześcia n. Bugiem zdobył stopień podporucznika, a 1 września 1939 r. został dowódcą baterii VII Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej w Dęblinie. Swój udział w kampanii wrześniowej relacjonował po latach: „Miałem do dyspozycji 30 żołnierzy. Początkowo broniłem Szkoły Orląt w Dęblinie. Tam zestrzeliłem pierwszy samolot niemiecki. Potem, na rozkaz dowództwa, w delcie Bugu i Narwi broniłem ze swą baterią przyczółków mostowych. Przez mosty szły w rejon Kutna zaopatrzenie i posiłki dla armii «Poznań» gen. Tadeusza Kutrzeby. Moja bateria strąciła dwa bombowce. Potem ochraniałem sztab gen. Władysława Bortnowskiego. Wtedy z działek Boforsa zestrzeliłem czwarty samolot Luftwaffe. Walczyłem też w Samodzielnej Grupie Operacyjnej «Polesie» gen. Franciszka Kleeberga. Pod koniec września dostałem się koło Kocka do niewoli. Hitlerowcy zgromadzili nas w dużym hangarze w Radomiu. W odruchu desperacji wyłamaliśmy jego tylną ścianę, gdzie nie stały straże, i uciekliśmy. W mieszkaniu znajomych zmieniłem ubranie na cywilne i udałem się pieszo do Krakowa, gdzie w Hotelu Pollera czekali na mnie babcia i rodzice”.
W czasie okupacji w Hotelu Pollera przechowywano Żydów, m.in. Marię Gross, córkę znanego krakowskiego malarza Artura Markowicza i żonę adwokata związanego z AK-owskim podziemiem na Lubelszczyźnie, a także uzbrojenie i sprzęt partyzantów z Puszczy Kozienickiej oraz bibliotekę Wydziału Teologicznego UJ, którą hitlerowcy usunęli z budynku Uniwersytetu. Od wiosny 1942 r. w hotelu odbywały się zajęcia podziemnego Wydziału Prawa UJ, prowadzone m.in. przez prof. Stanisława Kutrzebę i Adama Vetulaniego.
Zbigniew Chojnacki ukończył w 1947 r. studia prawnicze i poślubił Janinę z Zimnalów. Z tego związku urodziło się czterech synów i cztery córki. Niestety, Chojnacki niedługo zarządzał swym hotelem. 7 listopada 1950 r. Hotel Pollera, podobnie jak inne prywatne hotele w Polsce, został bezprawnie upaństwowiony. Uznany za „wroga ludu”, Chojnacki, pozbawiony dochodów, początkowo nie mógł dostać żadnej pracy. W 1950 r. przygarnęła go Spółdzielnia „Jedność Łowiecka”. W 1957 r. przeszedł do pracy w Krakowskim Przedsiębiorstwie Leśnej Produkcji Nadrzewnej „Las”. Rodzina Chojnackich szczególnie odczuwała ucisk władz komunistycznych. W 1960 r. uderzyły one w organizacje katolickie w Krakowie z zemsty za protest społeczeństwa przeciw usunięciu krzyża w Nowej Hucie, w miejscu, gdzie miał powstać kościół, i rozwiązały - mimo protestów Kurii Książęco-Biskupiej w Krakowie - Arcybractwo Miłosierdzia, którego dr Józef Chojnacki był starszym, a Zbigniew Chojnacki jego członkiem, a także skonfiskowały majątek organizacji, służący biednym, twierdząc, że na pomoc społeczną monopol ma jedynie państwo.
Zbigniew Chojnacki pracował w Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych, a potem w WZGS „Samopomoc Chłopska” w Krakowie. W 1965 r. zdał egzamin na radcę prawnego. Kościołowi krakowskiemu służył bezinteresownie bogatą wiedzą prawniczą, m.in. przy budowie nowohuckiej Arki Pana. W 1975 r. na wniosek metropolity krakowskiego - kard. Karola Wojtyły - otrzymał od papieża Pawła VI Order Pro Ecclesia et Pontifice za zasługi w działalności na rzecz Kościoła krakowskiego.
W latach 1980-83 Chojnacki prowadził obsługę prawną regionu małopolskiego i częstochowskiego NSZZ „Solidarność”, redagując wspólnie z prof. Wiesławem Chrzanowskim, późniejszym marszałkiem Sejmu III RP, statuty, regulaminy i uchwały.
W 1988 r. Sąd Najwyższy orzekł, że odebranie w 1950 r. hoteli właścicielom było bezprawne. Ale trzeba było klęski PZPR w wyborach czerwcowych 1989 r. do Sejmu i powstania pierwszego w dziejach powojennych Polski rządu kierowanego przez niekomunistycznego premiera, aby oddanie hotelu stało się realne.
4 grudnia 1989 r. minister spraw wewnętrznych unieważnił decyzję o likwidacji Arcybractwa Miłosierdzia, a 16 stycznia 1990 r. polecił oddać prawowitemu właścicielowi Hotel Pollera. Decyzja ta stanowiła precedens prawny, z którego skorzystali wywłaszczeni właściciele innych hoteli w kraju. Hotel Pollera szybko odzyskał renomę i stał się krakowską przystanią m.in. ekipy towarzyszącej w 1998 r. Papieżowi Janowi Pawłowi II w czasie pielgrzymki do Ojczyzny.
Od 1990 r. Zbigniew Chojnacki pełnił funkcję starszego Arcybractwa Miłosierdzia. W 1992 r. założył Fundację Pro Humanae Vitae, a w 1995 r. - Fundację Ratowania Kościoła Świętego Krzyża i został wybrany na prezesa Rady. W 1996 r. jako współzałożyciel Stowarzyszenia Rodzin Katolickich Archidiecezji Krakowskiej został jego honorowym prezesem. 25 marca 1996 r., na wniosek kard. Franciszka Macharskiego w czasie uroczystej pierwszej inwestytury w katedrze warszawskiej św. Jana, został przyjęty do Zakonu Rycerskiego Grobu Bożego w Jerozolimie. Pasowania na rycerza dokonał Wielki Przeor Polskiego Zwierzchnictwa Zakonu - Prymas Polski kard. Józef Glemp. 17 czerwca 2000 r., na wniosek Wielkiego Przeora Zakonu, kard. Carlo Furno, w katedrze gnieźnieńskiej Zbigniew Chojnacki otrzymał stopień komandora. Ojciec Święty Jan Paweł II nadał mu także Order św. Sylwestra Papieża i mianował kawalerem tego Zakonu. Uhonorowanie jego działalności na rzecz ruchów chrześcijańskich stanowiła Nagroda im. Sługi Bożego Jerzego Ciesielskiego - Ojca Rodziny przyznana mu w 2000 r. przez Tygodnik Rodzin Katolickich Źródło.
W październiku 2000 r. z inicjatywy Chojnackiego w kościele Świętego Krzyża w Krakowie stanął pomnik Matki Bożej Katyńskiej, a 12 maja 2001 r. przed kościołem św. Piotra i Pawła - pomnik ks. Piotra Skargi; oba autorstwa Czesława Dźwigaja. W tym samym roku Rada Miasta Krakowa przyznała Chojnackiemu srebrny medal Cracoviae Merenti.
Zbigniew Chojnacki zmarł 5 marca 2005 r. w Krakowie. Jego pogrzeb, w którym uczestniczyło licznie duchowieństwo na czele z kard. Macharskim, zgromadził nie tylko tłumy jego przyjaciół, ale też ogromną rzeszę biednych, którym przez całe życie służył pomocą. Przemawiający w czasie pogrzebu porównywali charytatywną działalność Zmarłego do posługi św. Brata Alberta, bowiem rzeczywiście od jego czasów nie było w Krakowie tak wielkiego jałmużnika jak Zbigniew Chojnacki.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2005-12-31 00:00

Ocena: +1 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Rzym: śladami św. Jana Pawła II do grobu św. Stanisława Kostki

2026-08-15 19:47

Vatican Media

Karol Wojtyła wielokrotnie modlił się przy grobie św. Stanisława Kostki

Karol Wojtyła wielokrotnie modlił się przy grobie św. Stanisława Kostki

„Gotowe jest serce moje, Boże” - miał według tradycji powiedzieć przed śmiercią Stanisław Kostka, osiemnastoletni nowicjusz jezuicki, gdy umierał 15 sierpnia 1568 r., w uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. W roku 300. rocznicy jego kanonizacji przez Benedykta XIII warto przypomnieć, jak mocno ten święty wpisał się także w życie Karola Wojtyły, który cenił sobie wizyty przy jego relikwiach w kościele Sant’Andrea al Quirinale, arcydziele sztuki barokowej Gian Lorenza Berniniego.

Postać św. Stanisława Kostki stała się szczególnie bliska młodemu Karolowi Wojtyle po jego przeprowadzce do Krakowa w 1938 r. Zamieszkał wówczas wraz z ojcem na Dębnikach, przy ul. Tynieckiej 10, na terenie parafii św. Stanisława Kostki prowadzonej przez salezjanów. 3 listopada 1946 r. - jak można przeczytać na umieszczonej w świątyni w 1980 r. pamiątkowej tablicy - kolejną Mszę św. prymicyjną odprawił tam młody kapłan Wojtyła.
CZYTAJ DALEJ

„Odzyskany” od dziś w kinach. „Po wyjściu z kina ciężko było dojść do siebie” – tak reagują widzowie po seansach

2026-08-14 18:25

[ TEMATY ]

film

Rafael Film

Kadr z filmu Odzyskany – Janek z ojcem, Filip Gurłacz i Andrzej Mastalerz

Kadr z filmu Odzyskany – Janek z ojcem, Filip Gurłacz i Andrzej Mastalerz

„Po wyjściu z kina ciężko było dojść do siebie”, „film, który na długo zostaje w głowie”, „prawdziwe kino, prawdziwe życie” – takie opinie pojawiają się po przedpremierowych pokazach „Odzyskanego”. Pełnometrażowy debiut reżyserski Marcina Kwaśnego od dziś, 14 sierpnia, można oglądać w kinach w całej Polsce. Film o uzależnieniu, rodzinnych ranach i przebaczeniu szczególnie mocno porusza widzów tym, że mimo trudnej historii pozostawia miejsce na nadzieję.

„Niesamowity film, po wyjściu z kina ciężko było dojść do siebie, brakowało słów, a łzy leciały ciurkiem... Prawdziwe kino, prawdziwe życie” – napisał jeden z widzów po seansie.
CZYTAJ DALEJ

Tragiczny wypadek polskiego autokaru na Węgrzech. Zginęło 12 osób

2026-08-16 08:28

PAP

Tragiczny wypadek polskiego autokaru. Pojazd wpadł do rowu i się przewrócił

Tragiczny wypadek polskiego autokaru. Pojazd wpadł do rowu i się przewrócił

Premier Węgier Peter Magyar poinformował w niedzielę na Facebooku o wypadku polskiego autokaru, w którym zginęło 12 osób, a co najmniej 10 zostało poważnie rannych.

Do tragicznego zdarzenia doszło na autostradzie M3, która łączy Budapeszt z północno-wschodnią częścią kraju. Pojazd, jak poinformował szef węgierskiego rządu, wpadł do przydrożnego rowu.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję