Reklama

„Alkoholizm i inne uzależnienia zaliczają się do chorób zaprzeczeń i zakłamania”

Szamotanie się w świecie ułudy

Z dr. Bohdanem T. Woronowiczem, psychiatrą, specjalistą terapii uzależnień z Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, rozmawia Stanisław Klimaszewski
Niedziela Ogólnopolska 7/2006, str. 15


Dr Bohdan T. Woronowicz
Stanisław Klimaszewski

Stanisław Klimaszewski: - Na początek pytanie nieco prowokacyjne: Czy specjalista od uzależnień jest człowiekiem wolnym, czy też uzależnionym od czegoś?

Dr Bohdan T. Woronowicz: - Jestem uzależniony od nikotyny, ale 9 kwietnia minie 20 lat, jak nie dotknąłem papierosa. Zawdzięczam to moim pacjentom. Kiedy im mówiłem o ich uzależnieniu, w pewnym momencie zobaczyłem także swoje. I wtedy przestałem palić. Do dzisiaj mi się to udaje.

- Gdyby Pan zapalił, co by się stało? Wróciłby nałóg?

- To prawdopodobne. Dziś zapaliłbym jednego papierosa, jutro drugiego, a za dwa, pięć dni paliłbym jak smok. Jak kiedyś, 20-30 papierosów dziennie.

- Co to jest uzależnienie?

- Jest dobra definicja, powstała w końcu lat 60. ubiegłego wieku, która wprawdzie odnosiła się do substancji psychoaktywnych, do środków chemicznych, ale inne uzależnienia można do niej dopasowywać. Uzależnienie to stan psychiczny i fizyczny wynikający ze współdziałania organizmu i substancji psychoaktywnej, np. alkoholu. Charakteryzuje się zmianami w zachowaniu i ma różne następstwa, w tym przymus ciągłego lub okresowego używania tej substancji, aby doświadczyć psychicznych efektów jej działania lub uniknąć objawów wynikających z jej braku - złego samopoczucia, dyskomfortu.

- Musi to być substancja chemiczna?

- Nie. W innych uzależnieniach jest to stan psychiczny, który wiąże się z określonymi zachowaniami. Taka osoba odczuwa potrzebę, „głód”, robienia czegoś. Grzebania w internecie, hazardu. To powoduje poprawę samopoczucia, przynajmniej chwilową. W mózgu drażniony jest ośrodek przyjemności. Ponieważ dla uzależnionego jest to stan przyjemny, stara się takie czynności kontynuować. Pojawia się trudna do odparcia chęć powtarzania zachowania i rozwija się zależność psychiczna.

- Od czego ludzie uzależniają się najczęściej?

- Od nikotyny, alkoholu, leków, narkotyków. Następne uzależnienia to patologiczny hazard; coraz częściej słyszymy o komputerach, choć rzadziej przychodzą osoby bezpośrednio tym dotknięte, a częściej ich bliscy: rodzice, dziadkowie. Proszą o pomoc, bo dziecko spędza bardzo dużo czasu przy komputerze. Nie wiedzą, co robić. Są też osoby uzależnione od seksu, od tzw. „miłości”. Poszukują nowych związków, wrażeń i w ten sposób dowartościowują się.

- Czyli można uzależnić się od wszystkiego?

- Teoretycznie tak. Są ludzie, którzy potrafią umiejętnie dawkować, np. dużo pracują, ale mają też czas na odpoczynek, dla rodziny. Inni natomiast są pochłonięci obsesją myślenia o sprawach zawodowych. Jadą na urlop z komórką, laptopem - są więźniami pracy.

- Czy naukowiec, który poświęca bardzo dużo czasu na pracę naukową, jest uzależniony od nauki?

- Jeżeli nie potrafi znaleźć czasu na inne aktywności i wiąże się to z różnymi niedobrymi konsekwencjami, np. rodzinnymi czy zdrowotnymi, to tak.

- A hobby?

- Jeżeli nie przynosi szkód temu komuś i otoczeniu to wszystko w porządku. Natomiast, jeśli pojawiają się problemy zdrowotne lub w rodzinie, bo nie ma czasu, to już jest!

- Czy uzależnienie od komputera, internetu to znak czasu?

- Ostatnio tak. Jest to problem bardzo ukryty. Ci, którzy mają w domu młodzież, wiedzą, ile to zabiera czasu. Nie wszyscy mają świadomość, gdzie i kiedy zaczyna się uzależnienie. Dziecku kupuje się komputer i resztę się odpuszcza. Rodzice nie uczą rozsądnego gospodarowania czasem. A dziecko zajmuje się różnymi rzeczami w komputerze, odkłada na bok sprawy związane z nauką. Siedzi do późnych godzin, chodzi niewyspane, w szkole zaczynają się problemy.

- Właśnie, gdzie jest linia oddzielająca normalne korzystanie z narzędzia od choroby?

- Nie jest ona jednoznaczna, choć są objawy umożliwiające rozpoznanie uzależnienia. Najprościej: jest to np. brak kontroli nad czasem przeznaczonym na dane zachowanie lub czynność. Każdy z nas tak gospodaruje czasem, że może przeczytać książkę, pójść na spacer, uprawiać sport, obejrzeć telewizję. Czas jest poszatkowany. Jest też miejsce na to, żeby zagrać w karty, posiedzieć i wypić trochę alkoholu. Jeżeli w pewnym momencie jakieś zachowania zaczynają zajmować coraz więcej czasu, to dzieje się to kosztem innych aktywności. Później to zaczyna wypierać inne formy spędzania czasu. Granicy trzeba szukać indywidualnie. Trzeba też zauważyć, że w tej chwili słowo „uzależnienie” bywa nadużywane. Ktoś lubi coś robić, powtarza tę czynność, to otoczenie już mówi o uzależnieniu.

- Czy żyjemy w kulturze, która zachęca do wolności, czy raczej pcha w stronę uzależnień? Milion razy powtarzane reklamy…

- Myślę, że dzisiejsza kultura prowadzi raczej w kierunku zniewolenia. Człowiekowi coraz trudniej obejść się bez pewnych atrybutów cywilizacji.

- Od czego najłatwiej się uzależnić?

- Gdyby spojrzeć na liczbę osób uzależnionych, to powiedziałbym, że od alkoholu. Oblicza się, że w Polsce jest 800 tys. osób uzależnionych. Ja myślę, że więcej. Podobnym, a może nawet większym problemem jest uzależnienie od nikotyny.

- Czy są jakieś grupy zawodowe lub społeczne, które uzależniają się najłatwiej?

- O samym alkoholizmie mówi się, że jest chorobą najbardziej demokratyczną. Ja stykałem się ze wszystkimi profesjami, ludźmi zajmującymi wszelkie stanowiska: państwowe, biznesowe, naukowe. Przekrój bardzo szeroki. To nie tyle zależy od profesji, co od osobowości człowieka.

- Dlaczego niektórzy się uzależniają?

- Weźmy taki przykład: Przychodzi ktoś po pracy i chce się odprężyć. Siada w fotelu przed telewizorem, otwiera puszkę piwa i sączy. Napięcie spada... - bardzo prosty mechanizm prowadzący do uzależnienia od alkoholu. A można w tym czasie pójść na spacer, na basen, robić inne rzeczy. Jeżeli ktoś potrafi czerpać przyjemność z różnych źródeł bodźców, to się nie uzależni.

- Ale inni sączą i się nie uzależniają...

- Są ludzie, którzy częściej przeżywają dyskomfort. Jeżeli taka osoba zauważy, że alkohol, jakieś tabletki, hazard, komputer powodują poprawę samopoczucia, to będzie dążyła do powtarzania tego. I druga grupa - ludzie, którzy potrzebują częściej niż inni pobudzenia, stymulacji. Źle się czują, gdy dookoła jest spokojnie. Czekają, kiedy coś się zdarzy, prowokują różne wydarzenia. Szukają adrenaliny: uprawiają sporty ekstremalne, kradną drobne przedmioty w sklepie...

- Przyczyna tkwi w genach, w wychowaniu?

- W przypadku uzależnień mówimy o polietiologii - wieloprzyczynowości. Z jednej strony jest podłoże biologiczne, z drugiej - muszą nałożyć się czynniki psychologiczne, duchowe, społeczne. To wszystko daje pewne „możliwości” wejścia w uzależnienie.

- Trudno zauważyć, że się jest uzależnionym?

- Bardzo trudno. Alkoholizm i inne uzależnienia zaliczają się do chorób zaprzeczeń i zakłamania. Człowiekowi do ostatniego momentu wydaje się, że wszystko kontroluje. Poszukuje innych, którzy gorzej od niego funkcjonują. Zdarza się, że człowiek do końca życia nie ma świadomości uzależnienia.

- Uzależnienie zakłóca z jednej strony wolność, a z drugiej - świadomość...

- To jeden z objawów, że człowiek nie widzi związku między jakimiś zachowaniami, np. używaniem alkoholu, a różnego rodzaju problemami życiowymi. A to zły szef, a to zła żona. To mi nie wyszło, zakąska zaszkodziła.

- Pan Doktor używa słowa alkohol, ale wypowiedzi te można odnosić także do innych uzależnień?

- Tak. Mówię o alkoholizmie, bo jest najczęściej spotykany.

- W końcu trafia taki pacjent do Pana.

- Dla nas, terapeutów, największym wyzwaniem jest umożliwienie komuś zidentyfikowania się z chorobą. Dopóki człowiek nie poczuje się chory, nie zidentyfikuje się z nią, dopóty nie będzie chciał się leczyć. Nie ma do niego żadnego dojścia. Uzależnieni na ogół przychodzą pod jakąś presją: żony, zakładu pracy, psującego się zdrowia, coś się z nimi dzieje nie tak. Są dalecy od postrzegania siebie w kategoriach osoby uzależnionej. Dopiero w procesie terapii następuje identyfikacja z chorobą. Dopiero wtedy pojawia się chęć zmieniania czegoś i tym samym dalszego uczestniczenia w leczeniu. Kontrolowania swoich zachowań bardziej od wewnątrz niż z zewnątrz. Wtedy dopiero mamy szansę na sukces. Kładziemy nacisk na to, żeby pacjent powiązał swoje niepowodzenia, kłopoty, trudności, przykrości, straty np. z używaniem substancji psychoaktywnych, hazardowym graniem.

- Trudne jest leczenie?

- Uzależnienia są bardziej zaleczalne niż wyleczalne. Dziś nie ma sposobu na to, żeby przywrócić komuś możliwość kontrolowanego picia alkoholu. On po prostu musi nauczyć się żyć bez tej podpórki, jaką jest alkohol. Ilekroć sięgnie po alkohol, istnieje ogromne prawdopodobieństwo, nawet pewność, że choroba się uaktywni. Nie będzie w stanie zatrzymać tego wszystkiego. Przy innych uzależnieniach jest tak samo.

- Uzależnienia to choroba ciała, duszy, psychiki?

- To jest choroba i ciała, i duszy. Ale bardziej duszy. Choroba ciała jest następstwem nadmiernego, intensywnego używania np. alkoholu, ciało zacznie się „psuć”. Sięgam po alkohol, dlatego że moja dusza cierpi. Jest mi ciężko, źle. Nie potrafię czerpać radości z tego, co jest dookoła. Nie potrafię radzić sobie z trudnościami. Nie bardzo wiem, co jest w tym życiu ważne. Nie mam sprecyzowanego systemu wartości. Człowiek jest zagubiony i nagle... niektórym ten alkohol daje złudę, że może być inaczej. Przez moment, gdy jesteś pod działaniem narkotyków lub alkoholu, cały świat cię kocha i ty kochasz cały świat. Masz cudowne plany. Ale te substancje powolutku się wydalają. Wraca szara, smutna rzeczywistość, jeszcze bardziej ponura. I co wtedy robisz? Pamiętasz, że jest napój, tabletka, coś, co pozwoli wrócić do świata, w którym czułeś się tak dobrze... Przy odstawieniu mówimy o zespole abstynencyjnym. Pojawia się złe samopoczucie, agresja, napięcie, niepokój, czasami omamy, trzęsą się ręce. Żeby to złagodzić sięgasz po kolejną dawkę, później po kolejną itd.

Św. Ignacy Antiocheński – biskup i męczennik

2017-12-20 12:28

Ks. Julian Nastałek
Edycja świdnicka 52/2017, str. VII

Św. Ignacy, biskup od roku 70 do 107, był drugim Następcą Piotra na stolicy w Antiochii, która dziś znajduje się w Turcji. Za panowania cesarza Trajana wybuchło prześladowanie chrześcijan i wtedy św. Ignacy jako głowa chrześcijan syryjskich został skazany na śmierć przez namiestnika Syrii. W liturgii wspomina się go 17 października

Wikimedia Commons
„Męczeństwo Ignacego z Antiochii”, Galeria Borghese w Rzymie

W Antiochii powstała kwitnąca wspólnota chrześcijańska i tam „po raz pierwszy nazwano uczniów chrześcijanami” (Dz 11,26). Euzebiusz z Cezarei, historyk z IV wieku, poświęcił cały rozdział swej „Historii Kościelnej” życiu i dziełu literackiemu Ignacego. „Z Syrii – pisze – Ignacy wysłany został do Rzymu, gdzie miano rzucić go dzikim zwierzętom na pożarcie, ze względu na świadectwo, jakie dał Chrystusowi. Odbywając swą podróż przez Azję, pod okiem surowych straży, w kolejnych miastach, gdzie się zatrzymywał, przepowiadaniem i ostrzeżeniami umacniał Kościoły; przede wszystkim z największym zapałem nawoływał do wystrzegania się herezji, które zaczynały się wówczas szerzyć i zalecał, by nie odrywać się od tradycji apostolskiej”.

Pierwszym etapem podróży Ignacego było miasto Smyrna, gdzie biskupem był św. Polikarp, uczeń św. Jana. Ignacy napisał tu cztery listy, skierowane do Kościołów Efezu, Magnezji, Tralleis i Rzymu. „Wyruszywszy ze Smyrny – pisze dalej Euzebiusz – Ignacy dotarł do Troady i stamtąd wysłał następne listy”: dwa do Kościołów Filadelfii i Smyrny, i jeden do biskupa Polikarpa. Wreszcie z Troady męczennik dotarł do Rzymu, gdzie w Amfiteatrze Flawiuszów rzucony został na pożarcie dzikim bestiom. Św. Ignacy wszystkie swoje listy rozpoczynał od słów: „Ignacy zwany Teoforem”, co znaczy: „ten, który nosi Boga”, głosi Jego naukę.

Żaden z Ojców Kościoła nie wyraził z taką intensywnością, jak Ignacy, pragnienia jedności z Chrystusem i życia w Nim. Ignacy błaga chrześcijan Rzymu, by nie uniemożliwiali mu męczeństwa, albowiem z niecierpliwością czeka na „połączenie się z Jezusem Chrystusem”. I wyjaśnia: „Nie rozprawiajcie o Jezusie Chrystusie, gdy równocześnie pragniecie świata. Niechaj nie mieszka w was zazdrość. Nawet gdybym prosił, będąc u was, nie słuchajcie; uwierzcie raczej temu, co teraz do was piszę. Piszę zaś, będąc przy życiu, a pragnąc śmierci. Moje upodobania zostały ukrzyżowane i nie ma już we mnie pożądania ziemskiego. Jedynie woda żywa przemawia do mnie z głębi serca i mówi: Pójdź do Ojca. Nie cieszy mnie zniszczalny pokarm ani przyjemności świata. Pragnę Bożego chleba, którym jest Ciało Jezusa Chrystusa z rodu Dawida, i napoju, którym jest Jego Krew – miłość niezniszczalna (…) Szukam tego, który umarł za mnie, chcę tego, który zmartwychwstał dla nas... Pozwólcie, abym był naśladowcą męki mego Boga! (…) Jestem Bożą pszenicą. Zostanę starty zębami dzikich zwierząt, aby się stać czystym chlebem Chrystusa”.

Ignacy jest wyczulony na prawdę wcielenia Syna Bożego oraz na Jego prawdziwe i konkretne człowieczeństwo: Jezus Chrystus, pisze Ignacy do mieszkańców Smyrny, „jest prawdziwie z plemienia Dawida”, „rzeczywiście narodził się z Dziewicy”, „rzeczywiście został za nas przybity”.

Ignacy nazywa sam siebie „człowiekiem, któremu powierzone zostało zadanie jedności”. Jedność jest nade wszystko cechą Boga, który istniejąc w trzech Osobach, jest Jednym w całkowitej jedności. Jedność, którą chrześcijanie mają zrealizować na tej ziemi, nie jest niczym innym, jak naśladownictwem, możliwie jak najbardziej zgodnym z Boskim wzorem. W ten sposób Ignacy dochodzi do tematu jedności Kościoła i w liście do chrześcijan w Tralleis pisze: „Jest zatem rzeczą konieczną, abyście – tak, jak to czynicie – nie robili nic bez waszego biskupa, lecz abyście byli posłuszni także i kapłanom niby Apostołom Jezusa Chrystusa, który jest naszą nadzieją. W Nim się znajdziemy, jeśli tak właśnie żyć będziemy. Trzeba też, aby i diakoni, będący sługami tajemnic Jezusa Chrystusa, podobali się wszystkim na wszelki sposób (…). Podobnie niechaj wszyscy szanują diakonów jak [samego] Jezusa Chrystusa, a także biskupa, który jest obrazem Ojca, i kapłanów jak Radę Boga i Zgromadzenie Apostołów: bez nich nie można mówić o Kościele”.

Ignacy jako pierwszy w literaturze chrześcijańskiej przypisuje Kościołowi przymiotnik „katolicki”, to jest „powszechny”: „Gdzie jest Jezus Chrystus – stwierdza – tam jest Kościół katolicki”. I właśnie na służbie jedności Kościoła katolickiego wspólnota chrześcijańska Rzymu pełni swego rodzaju prymat w miłości: „W Rzymie przewodzi on godny Boga, czcigodny, godny, by nazywać go błogosławionym... Przewodzi miłości, która ma prawo Chrystusa i nosi imię Ojca”.

Św. Ignacy Antiocheński jest prawdziwie „doktorem jedności”: jedności Boga i jedności Chrystusa, na przekór rozmaitym herezjom, które zaczynały krążyć i dzieliły człowieka i Boga w Chrystusie; jedności Kościoła, jedności wiernych „w wierze i miłości, od których nie ma nic bardziej znamienitego”. Nawołuje wiernych dnia wczorajszego i dzisiejszego do coraz doskonalszej syntezy między dążeniem do Chrystusa i oddaniem Jego Kościołowi.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Zielone światło dla Brexitu

2019-10-17 19:21

wPolityce.pl / ems/PAP

Pixabay.com
Klamka zapadła! Unijna „27” dała zielone światło dla umowy ws. brexitu. Przywódcy wezwali Komisję Europejską, Parlament Europejski i Radę UE do podjęcia koniecznych kroków, by zapewnić, że porozumienie będzie mogło wejść w życie 1 listopada 2019 roku. Rada Europejska w formacie 27 zakończona. Konkluzje przyjęte - napisał na Twitterze Preben Aamann, rzecznik prasowy szefa Rady Europejskiej Donalda Tuska.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem