Reklama

Góra przemienionych serc

Artur Stelmasiak
Niedziela Ogólnopolska 31/2007, str. 14-15


Te krzyże są wyrazem wiary i modlitwy. Każdy z nich został przyniesiony w jakiejś intencji
Artur Stelmasiak

Serce polskiego prawosławia, prawosławna Częstochowa, Góra Krzyży czy polska góra Tabor - to tylko niektóre z określeń Świętej Góry Grabarki, która przyciąga tysiące pielgrzymów zarówno wyznania prawosławnego, jak i katolików

Dojeżdżając do Świętej Góry, odnosi się wrażenie, jakbyśmy byli gdzieś na „końcu świata”. Do sanktuarium wiodą jedynie wąskie asfaltowe drogi. Wszędzie wokół rozciąga się piękny, niczym nieskażony dziewiczy las, totalna głusza. O tym, że zbliżamy się do sanktuarium, informują nas jedynie nieliczne drogowskazy. W końcu na szczycie widać niewielką drewnianą cerkiew.

Prawosławna Jasna Góra

Tym, czym dla katolików w Polsce jest Jasna Góra, tym dla prawosławnych jest Święta Góra Grabarka. To sformułowanie ma w sobie wiele prawdy. Jednak jest dużym uproszczeniem, bowiem zarówno wierni Kościoła prawosławnego nawiedzają częstochowskie sanktuarium, jak również katolicy modlą się na Grabarce.
Miano „prawosławnej Częstochowy” Święta Góra zyskała głównie dzięki pielgrzymom, którzy tłumnie przybywają tu 19 sierpnia, na święto Przemienienia Pańskiego. Co roku na to święto pielgrzymuje tutaj kilkadziesiąt tysięcy wiernych. Odpustowe uroczystości na Grabarce są największą prawosławną uroczystością w naszym kraju. W nocy z 18 na 19 sierpnia kapłani przez całą noc spowiadają wiernych. Szacuje się, że 80 proc. obecnych na Świętej Górze tej nocy przystępuje do sakramentu pojednania i przyjmuje Eucharystię.
Najwięcej pątników przybyło do tego sanktuarium w 2000 r., kiedy to miały miejsce obchody roku milenijnego. Na Świętą Górę mnisi z Grecji przywieźli wtedy kopię cudownej ikony Matki Bożej Iwierskiej. Szacuje się, że wówczas do tego sanktuarium przybyło pieszo, samochodami i autobusami aż 200 tys. pątników.
Grabarka przeżywa jedynie raz w roku tak tłumny najazd pielgrzymów. Na co dzień jest miejscem, gdzie można spokojnie wsłuchać się w ciszę, pomedytować, zachwycić się spokojem i pięknem tego urokliwego sanktuarium. W zwykłe dni częściej można tu spotkać pielgrzymów katolickich niż prawosławnych. Dla większości z nich jest to nie tylko atrakcja turystyczna, ale także duchowe przeżycie.

Las krzyży

Na samym szczycie wzniesienia stoi nieduża drewniana cerkiew. W środku panuje niepowtarzalny nastrój. Przez małe okna dostaje się niewiele dziennego światła, panuje półmrok. Piękne polichromie oraz bogato złocony ikonostas można podziwiać w blasku delikatnie migocących świeczek z prawdziwego, pachnącego miodem wosku. Stawianie świeczek przed ikonami to wschodniochrześcijański zwyczaj. Są one symbolem i wyrazem gorącej modlitwy.
Innym i chyba najbardziej charakterystycznym symbolem tego miejsca są krzyże wotywne ustawiane wokół świątyni. Z własnym krzyżem przychodzi tu prawie każdy pielgrzym. Dlatego też wzgórze pokryte jest lasem krzyży wotywnych, czyli lasem intencji. Stare, te sprzed kilkudziesięciu lat, próchnieją i są usuwane. Ale na ich miejscu natychmiast pojawiają się kolejne. Obecnie trudno jest oszacować, ile jest tutaj krzyży, ale na pewno trzeba mówić o dziesiątkach, a nawet setkach tysięcy - od kilkucentymetrowych do kilkumetrowych, drewnianych, murowanych i metalowych, zarówno prawosławnych, jak i katolickich. Na niektórych z nich można przeczytać intencje, np. za męża alkoholika, za mamę chorą na raka, za zdanie matury etc. Z innych dowiadujemy się, że krzyż został postawiony przez żołnierzy, rolników albo osoby niepełnosprawne. „Harcerska Pielgrzymka Ekumeniczna w intencji jedności chrześcijan” - czytamy na jednym ze zwykłych brzozowych krzyży ustawionych nieopodal polowego ołtarza. Z lewej strony cerkwi można obejrzeć stare nadpalone krzyże. Zostały one specjalnie pozostawione, aby wierni nie zapomnieli o pożarze z 1990 r., kiedy to drewniana świątynia doszczętnie spłonęła.

Reklama

Finisz na kolanach

Największe krzyże ustawiają tutaj pątnicy przychodzący w pieszych pielgrzymkach. Co roku przychodzi tutaj od 5 do 10 tys. wiernych w ok. 15 zorganizowanych pielgrzymkach. Do sanktuarium przybywają m.in. pielgrzymki z Białegostoku, Bielska Podlaskiego, Hajnówki, Jabłecznej, Siemiatycz i Sokółki, Białowieży, a także najdłuższa - z Warszawy. Ponad 80 proc.wędrujących to młodzież.
Pielgrzymki mają również ekumeniczny wymiar. Pątnicy idą bowiem zarówno przez tereny zamieszkiwane przez prawosławnych, jak i przez katolików. Na trasie zdarzają się wioski, gdzie nie ma ani jednego prawosławnego, ale też takie, gdzie nie ma katolików. Pielgrzymi przyjmowani są na trasie przez chrześcijan obydwu wyznań.
Po dotarciu na Grabarkę dla pątników najtrudniejszy jest ostatni odcinek - finisz. Mimo zmęczenia wielodniową wędrówką, po wejściu na górę trzykrotnie obchodzą cerkiew na kolanach. Jednak z relacji młodych można usłyszeć, że ten ostatni odcinek pątniczego trudu jest najlżejszy, bo wiara dodaje im sił. Zwieńczeniem wielodniowego trudu jest ustawienie krzyża, który nieśli ze sobą przez całą drogę.
Kilkudziesięcioosobowa grupa młodych ludzi znalazła sposób, aby swój trud spożytkować inaczej. Na dwa tygodnie przed świętem Przemienienia Pańskiego przyjeżdżają na Grabarkę, aby pomóc siostrom zakonnym w przygotowaniu sanktuarium na przybycie pielgrzymów, a podczas święta pełnią rolę służby porządkowej. Inni pątnicy pielgrzymują pieszo, a oni pielgrzymują przez swoją pracę.
Młodzież sprząta teren wokół cerkwi, kosi trawę oraz przygotowuje pole namiotowe dla kilkunastu tysięcy pątników, a po uroczystościach zajmuje się sprzątaniem terenu wokół sanktuarium.
Uczestnicy obozu organizowanego przez Bractwo Młodzieży Prawosławnej zajmują się również wypiekaniem prosforek (niewielkich bułeczek - to odpowiednik katolickich komunikantów). Każda „bułeczka” ma pieczątkę, która symbolizuje albo Jezusa Chrystusa, albo Matkę Bożą. Z prosforki kapłan wyłuskuje okruszek. Cząstki te posłużą podczas Świętej Liturgii do Eucharystii. Resztę młodzież sprzedaje pątnikom. W ten sposób młodzi zarabiają na swoje utrzymanie podczas dwóch tygodni obozu.

Cudowne źródełko

U podnóża Świętej Góry wypływa źródło, przy którym dzieje się wiele cudów. Należy jedynie źródlaną wodą przemyć schorowane czy obolałe miejsce na ciele, a chusteczkę pozostawić na brzegu strumienia. Wierni wierzą, że w ten sposób zostawiają swoją chorobę i dolegliwości tu, na Grabarce, i powrócą zdrowi do domu.
Chusteczki są zbierane przez siostry z miejscowego klasztoru, które odmawiają nad nimi specjalne modlitwy, a następnie palą je. Aby zostać uzdrowionym, trzeba być jednak osobą głęboko wierzącą. Bowiem to nie sama woda uzdrawia, ale wiara.
Poza sezonem przy strumyku zazwyczaj leży tylko kilka chusteczek. Jednak podczas święta Przemienienia Pańskiego chętnych do uleczenia jest tylu, że nad brzegiem robi się prawdziwe pobojowisko. A młodzież z obozu roboczego musi „chusteczki z chorobami” wozić taczkami.
Mimo że Święta Góra Grabarka słynęła cudami podczas epidemii cholery już na początku XVIII wieku, to jednak prawdziwy rozkwit i popularność wśród pielgrzymów zdobyła dopiero po II wojnie światowej. Przed wojną granice naszego kraju sięgały o wiele dalej na wschód niż obecnie, obejmując tereny, które od wieków zamieszkuje ludność prawosławna. Największe prawosławne sanktuaria pielgrzymkowe w II Rzeczypospolitej znajdowały się więc na terenach, które dziś należą do Litwy, Białorusi i Ukrainy. Po II wojnie światowej granice Polski przesunęły się na zachód i prawie wszystkie najsłynniejsze prawosławne miejsca pielgrzymowania oraz klasztory znalazły się poza granicami. Dlatego też wierni zaczęli pielgrzymować przede wszystkim na Grabarkę, która stopniowo stawała się najważniejszym sanktuarium - duchowym centrum polskiego prawosławia. Ogromną rolę w popularyzacji tego miejsca odegrały także mniszki, które wówczas osiedliły się na świątynnym wzgórzu i założyły tu pierwszy po wojnie prawosławny klasztor żeński.
Największe sanktuaria i miejsca święte zawsze łączyły chrześcijan Zachodu i Wschodu. Katolicy pielgrzymują do miejsc świętych, które należą do prawosławnych, a prawosławni do sanktuariów katolickich - Jasna Góra i ikona Matki Bożej Częstochowskiej od zawsze cieszyły się wielkim kultem u wschodnich chrześcijan. W prawosławiu i Kościele katolickim bardzo podobnie rozumiany jest sens pielgrzymowania do miejsc świętych.

Zwiedzanie świątyni

jest możliwe w godz.: 10-17
8 - Liturgia Święta (prawosławna Msza św.)
17 - Nabożeństwo wieczorne (wieczernia)
W niedzielę i święta:
10 - Liturgia Święta (prawosławna Msza św.)
18 - Nabożeństwo wieczorne (wieczernia)
Środa:
17 - Akatyst przed ikoną Matki Bożej Iwierskiej

Położenie

Święta Góra Grabarka położona jest w odległości 12 km od Siemiatycz; 0,5 km od wsi Grabarka w województwie podlaskim.

Dojazd

Do Grabarki prowadzi droga lokalna z pobliskich Siemiatycz w kierunku Hajnówki i Białowieży. Można tam również dojechać koleją z Białegostoku, Hajnówki, Siedlec i Warszawy - stacja docelowa Sycze - stąd kilka minut drogi pieszo do Świętej Góry.

Symbole i zwyczaje Adwentu

Małgorzata Zalewska
Edycja podlaska 49/2002

Bóg w swojej wielkiej miłości do człowieka dał swego Jednorodzonego Syna, który przyszedł na świat by dokonać dzieła odkupienia ludzi. Jednak tę łaskę każdy z nas musi osobiście przyjąć. Zadaniem Kościoła jest przygotowanie ludzi na godne przyjęcie Chrystusa. Kościół czyni to, między innymi, poprzez ustanowienie roku liturgicznego. Adwent rozpoczyna nowy rok kościelny. Jest on pełnym tęsknoty oczekiwaniem na Boże Narodzenie, na przyjście Chrystusa. Adwent to okres oczyszczenia naszych serc i pogłębienia miłości i wdzięczności względem Pana Boga i Matki Najświętszej.

Bożena Sztajner

Wieniec adwentowy

W niektórych regionach naszego kraju przyjął się zwyczaj święcenia wieńca adwentowego. Wykonywany on jest z gałązek iglastych, ze świerku lub sosny. Następnie umieszczone są w nim cztery świece, które przypominają cztery niedziele adwentowe. Świece zapalane są podczas wspólnej modlitwy, Adwentowych spotkań lub posiłków. W pierwszym tygodniu adwentu zapala się jedną świecę, w drugim dwie, w trzecim trzy, a w czwartym wszystkie cztery. Wieniec wyobraża jedność rodziny, która duchowo przygotowuje się na przeżycie świąt Bożego Narodzenia.

Świeca roratnia

Świeca jest symbolem chrześcijanina. Wosk wyobraża ciało, knot - duszę, a płomień - światło Ducha Świętego płonące w duszy człowieka.
Świeca roratnia jest dodatkową świecą, którą zapalamy podczas Rorat. Jest ona symbolem Najświętszej Maryi Panny, która niesie ludziom Chrystusa - Światłość prawdziwą. W kościołach umieszcza się ją na prezbiterium obok ołtarza lub przy ołtarzu Matki Bożej. Biała lub niebieska kokarda, którą jest przepasana roratka mówi o niepokalanym poczęciu Najświętszej Maryi Panny. Zielona gałązka przypomina proroctwo: "Wyrośnie różdżka z pnia Jessego, wypuści się odrośl z jego korzeni. I spocznie na niej Duch Pański..." (Iz 11, 1-2). Ta starotestamentalna przepowiednia mówi o Maryi, na którą zstąpił Duch Święty i ukształtował w Niej ciało Jezusa Chrystusa. Jesse był ojcem Dawida, a z tego rodu pochodziła Matka Boża.

Roraty

W Adwencie Kościół czci Maryję poprzez Mszę św. zwaną Roratami. Nazwa ta pochodzi od pierwszych słów pieśni na wejście: Rorate coeli, desuper... (Niebiosa spuśćcie rosę...). Rosa z nieba wyobraża łaskę, którą przyniósł Zbawiciel. Jak niemożliwe jest życie na ziemi bez wody, tak niemożliwe jest życie i rozwój duchowy bez łaski. Msza św. roratnia odprawiana jest przed świtem jako znak, że na świecie panowały ciemności grzechu, zanim przyszedł Chrystus - Światłość prawdziwa. Na Roraty niektórzy przychodzą ze świecami, dzieci robią specjalne lampiony, by zaświecić je podczas Mszy św. i wędrować z tym światłem do domów.
Według podania zwyczaj odprawiania Rorat wprowadziła św. Kinga, żona Bolesława Wstydliwego. Stały się one jednym z bardziej ulubionych nabożeństw Polaków. Stare kroniki mówią, że w Katedrze na Wawelu, a później w Warszawie przed rozpoczęciem Mszy św. do ołtarza podchodził król. Niósł on pięknie ozdobioną świecę i umieszczał ją na lichtarzu, który stał pośrodku ołtarza Matki Bożej. Po nim przynosili świece przedstawiciele wszystkich stanów i zapalając je mówili: "Gotów jestem na sąd Boży". W ten sposób wyrażali oni swoją gotowość i oczekiwanie na przyjście Pana.

Adwentowe zwyczaje

Z czasem Adwentu wiąże się szereg zwyczajów. W lubelskiem, na Mazowszu i Podlasiu praktykuje się po wsiach grę na ligawkach smętnych melodii przed wschodem słońca. Ten zwyczaj gry na ligawkach związany jest z Roratami. Gra przypomina ludziom koniec świata, obwieszcza rychłe przyjście Syna Bożego i głos trąby św. Michała na Sąd Pański. Zwyczaj gry na ligawkach jest dość rozpowszechniony na terenach nadbużańskim. W niektórych regionach grano na tym instrumencie przez cały Adwent, co też niektórzy nazywali "otrembywaniem Adwentu". Gdy instrument ten stawiano nad rzeką, stawem, lub przy studni, wówczas była najlepsza słyszalność.
Ponad dwudziestoletnią tradycję mają Konkursy Gry na Instrumentach Pasterskich (w tym także na ligawkach) organizowane w pierwszą niedzielę Adwentu w Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu. W tym roku miała miejsce już XXII edycja tego konkursu.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Hiszpania: eksperci katoliccy przestrzegają przed separatyzmem baskijskim

2019-12-05 20:28

mz (KAI/AyO) / Madryt

Separatyzm baskijski w dalszym ciągu podsyca nienawiść w Hiszpanii – uważają eksperci z uniwersytetów katolickich w tym kraju. Podczas konferencji zorganizowane na uniwersytecie katolickim w Walencji wskazali, że dzieje się tam pomimo faktu, iż 4 maja 2018 r. w trakcie zorganizowanej we francuskiej miejscowości Cambo-les-Bains uroczystości władze baskijskiej organizacji terrorystycznej ETA oficjalnie ją rozwiązały.

wikipedia

Zdaniem uczestników spotkania utrzymującej się nienawiści w Kraju Basków sprzyja regularne wychwalanie przez separatystów działań ETA, która zabiła łącznie 539 osób.

Tylko w tym roku do prokuratury generalnej w Madrycie wpłynęło kilka skarg na tego rodzaju postawy ekstremistów baskijskich, podejmujących z honorami bojowników ETA wychodzących na wolność. Jeden z takich wniosków złożył rząd Pedro Sancheza.

Główne zadanie w swoich 60-letnich działaniach zbrojnych ETA widziała w utworzeniu niezależnego państwa Basków na pograniczu północn0-zachodniej Hiszpanii i południowo-zachodniej Francji. Mimo samorozwiązania się organizacji władze w Madrycie twierdzą, że pociągną do odpowiedzialności wszystkich ukrywających się przed wymiarem ścigania baskijskich terrorystów.

Z szacunków hiszpańskich służb specjalnych wynika, że policja poszukuje nadal co najmniej 50 baskijskich separatystów. Jedynie około dziesięciu z nich mieszka w Hiszpanii. Pozostali ukrywają się głównie w Ameryce Łacińskiej.

Według Pedra Ontoso, historyka ETA, tamtejszych separatystów przez wiele lat popierało wielu duchownych baskijskich, chociaż episkopat hiszpański jednoznacznie potępiał te działania. W wydanej w maju 2019 r. książce “Z Biblią i parabellum” Ontoso wymienił przypadki współpracy baskijskich duchownych z bojownikami ETA. Wskazał, że niektóre zamachy, w tym pierwszy z 2 sierpnia 1968, terroryści zaplanowali w budynkach należących do miejscowych parafii.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem