15 października br. w Łomży odbyły się warsztaty dla nauczycieli historii z terenu byłego województwa łomżyńskiego. Spotkanie zorganizowane przez Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku oraz Liceum Ekonomiczne im. Bogdana Jańskiego w Łomży przebiegało w formie teoretycznej - wykładów na temat prawd i mitów o podziemiu niepodległościowym opracowanych przez pracowników Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku: mgr. Jerzego Kułaka, mgr. Andrzeja Muczyńskiego, dr. Krzysztofa Sychowicza oraz w formie praktycznej - ćwiczeń na podstawie pakietu edukacyjnego Podziemie niepodległościowe w województwie białostockim w latach 1944- 1956 autorstwa dr. Sychowicza i mgr. Kułaka. W części praktycznej nauczyciele mieli za zadanie przygotowanie scenariuszy zajęć na podstawie wspomnianego wyżej pakietu.
Spotkanie rozpoczął Naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej IPN w Białymstoku dr. Jerzy Jan Milewski. W części teoretycznej nauczyciele wysłuchali opinii na temat podziemia niepodległościowego w latach 1944-56, określanego mianem band, którego fałszywy obraz propagowała literatura będąca na usługach władz PRL-u. Opinie komunistycznych władz Polski pogłębiały liczne publikacje z tego okresu, typu seria z tygrysem, ukazujące działaczy AK, AKO, WiN jako zbirów, bandytów kolaborujących z okupantem, grabiących, gwałcących i siejących pogrom wśród ludności cywilnej walczących z dzielnymi i uczciwymi przedstawicielami władzy ludowej, reprezentowanymi przez funkcjonariuszy resortu bezpieczeństwa narodowego, członków partii komunistycznej, żołnierzy LWP i milicjantów. Tylko ci drudzy byli patriotami z krwi i kości, może mającymi wiele ludzkich wad, ale za to byli gotowi poświęcić życie w obronie demokratycznego ustroju państwa polskiego. - Mimo wielu lat od odzyskania niepodległości podręczniki do nauki historii nadal nie zawierają żadnych informacji na temat bohaterów walk z sowieckim okupantem i tworzącymi struktury komunistycznej władzy Polakami - powiedział m.in. mgr Jerzy Kułak, pracownik IPN w Białymstoku. - Szkoły nie noszą imion bohaterskich żołnierzy WiN i NZW, a takich wówczas nie brakowało; nowym ulicom nie nadaje się ich nazwisk, a wprost przeciwnie - próbie przywracania żołnierzy powojennego podziemia społecznej pamięci - spotykają się z gwałtownymi atakami dzisiejszej lewicy, tak jak to miało miejsce w ubiegłym roku w Sejmie, nie po raz pierwszy zresztą i, zapewne, nie ostatni.
- Łomżyńskie warsztaty były pierwszymi z całego cyklu organizowanego przez Biuro Edukacji Publicznej IPN-u w Białymstoku - zaznaczył dr Krzysztof Sychowicz. - Są one częściowo oparte na pakiecie edukacyjnym, który ma przyczynić się do odkłamania utrwalonego obrazu nie tyle Armii Krajowej, o której zła opinia była już weryfikowana od szeregu lat, co o tzw. podziemiu narodowym, czyli Narodowych Siłach Zbrojnych, Narodowym Zjednoczeniu Wojskowym (NZW), które było oskarżane i osądzane o dokonywanie szeregu morderstw; których traktowano jako grupy bandyckie, a nie jako podziemie zbrojne walczące z systemem komunistycznym. Warto przy okazji tego podkreślić, że w tamtym okresie nie było organizacji kryształowo idealnych - a szczególnie po 1944 r., zdarzały się różne przypadki zbrodni. Te fakty trzeba też przedstawiać, ale na tle całej działalności ugrupowań niepodległościowych podziemia zbrojnego ich działalność była pozytywna, a w rejonie łomżyńskim działało ono stosunkowo długo i było bardzo aktywne, i dlatego ówczesna władza komunistyczna miała duże problemy z ustanowieniem swego panowania i z rozszerzeniem swoich wpływów. "Czarną legendę" podziemia utrwalała przez lata władza ludowa za pomocą książek pisanych na zamówienie czy też podręczników historii, które z gruntu negowały wszelkie organizacje, które występowały przeciwko systemowi komunistycznemu.
Celem warsztatów skierowanych do nauczycieli byłego województwa łomżyńskiego było dostarczenie im wiadomości i materiałów, które będą mogli wykorzystać w swojej pracy w szkole. Pakiet edukacyjny o podziemiu niepodległościowym został skonstruowany na podstawie archiwów, czyli źródeł, które w większości dotąd nie były publikowane. Oprócz tego zawiera on fakty już znane, ale komentowane zgodnie z zaleceniami władz PRL-u.