Reklama

Niepodległość - nasze dziedzictwo

Sławomir Błaut
Niedziela Ogólnopolska 45/2011, str. 14-15

BOŻENA SZTAJNER

Święto Niepodległości - przywrócone w kalendarzu świąt narodowych ustawą Sejmu z 15 lutego 1989 r. - u swego początku, w II Rzeczypospolitej budziło większe niż dziś emocje. Trudno powiedzieć, dla ilu Polaków, żyjących w czasach kryzysu wartości, ma ono znaczenie takie, jakie miało dla naszych przodków

Niepodobna oddać tego upojenia, tego szału radości, jaki ludność polską w tym momencie ogarnął. Po 120 latach prysły kordony. Nie ma «ich». Wolność. Niepodległość. Zjednoczenie. Własne państwo! Na zawsze! Chaos? To nic. Będzie dobrze. Wszystko będzie, bo jesteśmy wolni od pijawek, złodziei, rabusiów, od czapki z bączkiem, będziemy sobą rządzili. Cztery pokolenia nadaremno na tę chwilę czekały, piąte doczekało. Od rana do wieczora gromadziły się tłumy na rynkach miast; robotnik, urzędnik porzucał pracę, chłop porzucał rolę i leciał do miasta, na rynek, dowiedzieć się, przekonać się, zobaczyć wojsko polskie, polskie napisy, orły na urzędach; rozczulano się na widok kolejarzy, ba, na widok polskich milicjantów i żandarmów” - pisał w swoich „Pamiętnikach” z Galicji w 1918 r. Jędrzej Moraczewski, pierwszy premier niepodległej Polski. Cytat ten doskonale oddaje stan ducha naszych przodków i klimat panujący na wyzwalanych ziemiach polskich - radość i entuzjazm mimo niedostatku i zniszczeń, jakie przyniosła wojna.

Trzeba świętować!

Widok Orła Białego, biało-czerwonych barw, defilującego wojska, był dla mieszkańców przedwojennej Polski, może też i dla tych umęczonych brakiem pracy i chleba, przeżyciem pozytywnym, wyzwalającym dumę narodową. Czas wojen o granice państwa (1918-21) nie sprzyjał jednak ani wielkiemu fetowaniu niepodległości, ani nawet ustanowieniu oficjalnego święta. Propozycja uchwalenia Święta Niepodległości pojawiła się po raz pierwszy 24 października 1919 r., kiedy Ministerstwo Spraw Wojskowych przesłało do Prezydium Rady Ministrów projekt ustawy o nowym święcie narodowym. Dyskusja nad projektem odbyła się 1 listopada 1919 r. Projekt odrzucono, gdyż większość ministrów była zdania, iż ustalenie drugiego, obok 3 Maja, święta państwowego jest przedwczesne i trudne do zaakceptowania przez całość ziem polskich. Nie można odmówić im racji. Rzeczpospolita toczyła jeszcze boje o granice, a każdy z zaborów wyzwalany był w innym czasie (np. Galicja w październiku, Królestwo w listopadzie 1918 r.). Mimo braku ustawy ludzie świętowali, bo tak czuli, mieli świadomość, że odzyskanie niepodległości to dar niebios. Jednak data święta stanowiła pewien problem. Skłóceni byli zwolennicy różnych opcji politycznych (a było ich w II Rzeczypospolitej bardzo dużo) - różnymi drogami szli do wolności i różnie rozumieli służbę ojczyźnie. Na pewno dla większości Polaków dniem symbolicznym, w którym należało świętować świeżo odzyskaną niepodległość, był 11 listopada. To był symboliczny dzień nie tylko dla Warszawy i całej Kongresówki, kojarzony z rozbrajaniem niemieckich okupantów i objęciem władzy zwierzchniej nad wojskiem polskim przez Piłsudskiego, lecz także był to oficjalny dzień zwycięstwa w krajach alianckich, związany z zakończeniem I wojny światowej i kapitulacją państw centralnych w Compiègne. Właściwie tylko przeciwnicy Piłsudskiego, m.in. narodowi demokraci, mieli zastrzeżenia, ale nie do samej daty świętowania dnia niepodległości, tylko do nadmiernego - ich zdaniem - eksponowania roli Komendanta jako budowniczego nowej Polski. Być może mieli rację, bo do dziś jego postać przysłania innych bohaterów tamtych dni i pomniki stawiane są niemal wyłącznie Marszałkowi.

Reklama

Każdemu wedle zasług…

Tuż po zakończeniu wojen o granice rozgorzał spór liderów polskich stronnictw o zasługi dla odzyskania niepodległości. Piłsudski, jako pogromca bolszewików, miał zasługi największe. Jednak zostały one docenione dopiero po 1926 r. Zamach stanu przeprowadzony przez Marszałka zapoczątkował czasy, w których jego autorytet był niepodważalny, a co za tym idzie, władze państwowe nie szczędziły sił i środków, aby rozpropagować wśród społeczeństwa, a także w świecie, postać zwycięskiego wodza narodu w walkach o wolność ojczyzny, czyli Piłsudskiego. Niestety, jednostronnie, kosztem m.in. Dmowskiego, Paderewskiego, Sikorskiego, Rozwadowskiego - wojskowych, polityków, którzy narazili się Marszałkowi.
Piłsudski 8 listopada 1926 r. nakazał ministrom, aby w swych resortach uczynili dzień 11 listopada wolnym od pracy. Dotyczyło to również szkolnictwa. Święto odzyskania niepodległości zaczęto obchodzić z większym niż dotąd rozmachem. Począwszy od obchodów 10. rocznicy niepodległości (1928 r.) Marszałek nakazał urządzać w dniu 11 listopada wielką rewię wojskową na Polu Mokotowskim - rewie te nadawały wyjątkowy wymiar rocznicowym obchodom.


Sprawa ustawowego uregulowania Święta Niepodległości nadal jednak nie mogła doczekać się realizacji. Nie sprzyjał temu pogłębiający się kryzys polityczny i nastroje opozycyjne części społeczeństwa. Dopóki w Sejmie zasiadali posłowie stronnictw opozycyjnych, sfery rządowe nie mogły spodziewać się przyjęcia przez parlament ustawy o Święcie Niepodległości w proponowanym przez projektantów brzmieniu. Nastąpiło to dopiero mocą ustawy z 23 kwietnia 1937 r. Jej artykuł 1. głosił: „Dzień 11 listopada, jako rocznica odzyskania przez Naród Polski niepodległego bytu państwowego i jako dzień po wsze czasy związany z imieniem Józefa Piłsudskiego, zwycięskiego Wodza Narodu w walkach o wolność Ojczyzny - jest uroczystym Świętem Niepodległości”. Po II wojnie światowej, za sprawą komunistów, świętowanie 11 listopada było tak samo zabronione, jak za okupacji hitlerowskiej. Tradycja jednak przetrwała. Była pielęgnowana przez Kościół, aż wreszcie w suwerennej Polsce można było bez przeszkód do niej powrócić.

Tagi:
historia Polska święto Niepodległość

Reklama

Polski Titanic

2019-12-10 08:48

Grzegorz Gadacz
Niedziela Ogólnopolska 50/2019, str. 46-47

Wielu Polaków pamięta zapewne transatlantyk MS „Batory”. Żyją jeszcze ci, którzy nim płynęli. Niewielu jednak wie, że „Batory” miał starszego brata bliźniaka, który pływał po oceanach pod nazwą MS „Piłsudski”

Henryk Poddębski, 1935/Biblioteka Narodowa
Ms „Piłsudski”

Polska, która się odrodziła po I wojnie światowej, była biednym krajem. Zdawano sobie jednak sprawę, że skromny odcinek wybrzeża, który przypadł nam w udziale, trzeba wykorzystać jak najlepiej. W krótkim czasie podjęto decyzję o budowie nowoczesnego portu w Gdyni i własnej floty.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Włochy: w wyniku trzęsienia ziemi w Toskanii uszkodzone kościoły

2019-12-10 11:09

ts (KAI) / Florencja

Trzęsienie ziemi, jakie 9 grudnia nawiedziło okolice Florencji, spowodowało uszkodzenia w licznych kościołach. Według relacji arcybiskupa Florencji, kard. Giuseppe Betoriego, najbardziej dotknięta jest parafia Barberino koło Mugello. W tej miejscowości odległej od Florencji o 30 km znajdowało się epicentrum trzęsienia.

shotscreen

- W Barberino została poważnie uszkodzona plebania i kolumnada kościoła św. Sylwestra, szkody widoczne są też na fasadzie świątyni, powiedział kard. Betori w rozmowie z włoską agencją katolicką SIR. Dodał, że teraz trzeba wynieść z wnętrza kościoła w bezpieczne miejsce dzieła sztuki i szybko znaleźć miejsce zastępcze, w którym można będzie sprawować nabożeństwa. W tej samej miejscowości w cerkwi należącej do Rumuńskiego Kościoła Prawosławnego runął drewniany strop.

- W stolicy Toskanii, Florencji, nie odnotowano dotychczas strat ani w budynkach publicznych, ani w prywatnych, powiedział SIR burmistrz miasta, Dario Nardella. Także nadzór budowlany florenckiej katedry uspokaja w rozmowie z mediami, że trzęsienie ziemi w okolicach Florencji nie uszkodziło zabytkowych budowli: kopuł Brunelleschiego, sama katedra, wieża zaprojektowana przez Giotta oraz baptysterium są nietknięte.

Trzęsienie ziemi o sile 4,5 stopnia nawiedziło Toskanię we wczesnych godzinach porannych 9 grudnia. Według doniesień mediów nie odnotowano ofiar w ludziach.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Kard. Nycz powołał komitet do spraw przygotowania uroczystości beatyfikacyjnych kard. Wyszyńskiego

2019-12-11 19:45

archidiecezja warszawska / Warszawa (KAI)

Metropolia warszawski powołał komitet organizacyjny beatyfikacji kard. Stefana Wyszyńskiego, która odbędzie się 7 czerwca 2020 roku na pl. Piłsudskiego w Warszawie. Członkowie poszczególnych komisji oraz sekcji odebrali 11 grudnia w Domu Arcybiskupów Warszawskich nominacje z rąk kard. Nycza. Całość przygotowań będzie koordynował bp Rafał Markowski.

BOŻENA SZTAJNER

W skład komitetu powołanego przez metropolitę warszawskiego weszli księża i świeccy - w sumie 86 osób, z którymi współpracować będą także obecni podczas uroczystości przedstawiciele władz państwowych i władz Warszawy, a także wojska i policji. - Wszyscy powinni się włączyć w tę beatyfikację, która ma, oprócz ściśle religijnego i kościelnego charakteru, również wymiar narodowo-państwowy - podkreślił kard. Kazimierz Nycz.

Komitet zajmie się przygotowaniem uroczystości na pl. Piłsudskiego, procesją z relikwiami do Świątyni Opatrzności Bożej oraz zorganizowaniem - kilka tygodni przed beatyfikacją - koncertu poświęconego kard. Stefanowi Wyszyńskiemu i Janowi Pawłowi II z okazji setnej roczny urodzin Papieża Polaka. - Nie możemy zapomnieć o tym jubileuszu, koncentrując się na beatyfikacji, dlatego postanowiliśmy oba te wydarzenia połączyć - podkreślił metropolita warszawski.

Całość przygotowań do beatyfikacji będzie koordynował bp Rafał Markowski. Komitet składa się z następujących komisji i sekcji, których przewodniczącymi zostali:

- komisja teologiczno-historyczna - bp Piotr Jarecki - komisja artystyczna - bp Michał Janocha - komisja liturgiczna - ks. Bartosz Szoplik - komisja muzyczna - ks. Piotr Markisz - komisja przygotowująca uroczystości na pl. Piłsudskiego - ks. Sławomir Nowakowski - sekcja porządkowa - ks. Marek Mętrak - sekcja rezerwacji i kart wstępu - ks. Łukasz Przybylski - sekcja ds. parkingów - ks. Marcin Szczerbiński - sekcja ds. opieki medycznej - ks. Władysław Duda - komisja przygotowująca procesję do Świątyni Opatrzności Bożej - ks. Tadeusz Aleksandrowicz - komisja ds. relikwii - ks. Janusz Bodzon - komisja medialna - ks. Przemysław Śliwiński - komisja obsługi biskupów i gości - ks. Matteo Campagnaro - komisja finansowo-sponsoringowa -ks. Marian Raciński

Beatyfikacja kard. Stefana Wyszyńskiego odbędzie się 7 czerwca 2020 roku o godz. 12.00 na pl. Piłsudskiego w Warszawie.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem