Reklama

Wiadomości

Więcej trumien niż kołysek w Europie

Trendy demograficzne w Europie od starożytności do współczesności zmieniały się wielokrotnie. W XIX i XX wieku miał miejsce szczyt przyrostu naturalnego, a punktem zwrotnym były dwie wojny światowe, od których przyrost naturalny zaczął systematycznie spadać.

[ TEMATY ]

demografia

Adobe Stock

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Obecnie pojęcie „Europa - Stary Kontynent” nabiera nowego znaczenia ze względu na wyjątkowo wysoki odsetek osób starszych. Współczynnik dzietności w Europie stale spada: w latach 50. XX wieku wynosił 2,77, a w 2017 r. średnia unijna wynosiła 1,59. Dlatego też można stwierdzić, że „więcej trumien niż kołysek” w Europie.

Prognozy na XXI wiek nie są optymistyczne. Liczba "rodzimych" mieszkańców Europy maleje, a proces ten przyspieszy po 2030 r. Od 2010 r. migracja stała się zjawiskiem ciągłym i na dużą skalę - największy napływ imigrantów z różnych środowisk kulturowych od czasów wielkiej migracji. Obserwujemy znaczącą różnicę we współczynnikach dzietności między matkami "rodzimymi" i obcymi oraz jej wpływ na sytuację w Europie. Taka sytuacja prowokuje szereg pytań, wśród których najważniejsze wydaje się pytanie o wpływ na skład społeczeństwa europejskiego procesów, które rozpoczęły się w ostatnich latach. Istnieją trzy możliwe scenariusze, tzn. jedynie niewielkie uzupełnienie populacji, tworzenie równoległych społeczeństw lubcałkowite zastąpienie ludności europejskiej ludnością napływową.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Zmiany demograficzne w Europie już zaczęły wywoływać szereg negatywnych skutków kulturowych, społecznych, makro- i mikroekonomicznych. Ostateczna ich skala jest trudna do przewidzenia, a sytuacja w krajach zachodnioeuropejskich napawa niepokojem.

Jednym ze sposobów pozytywnego oddziaływania na tego typu procesy jest działalność prawodawcza. Poprzez dobre i skuteczne prawo można pozytywnie wpłynąć na funkcjonowanie społeczeństwa, w tym na decyzję i posiadaniu dziecka. Wiele krajów europejskich dostrzega potrzebę takiego prawnego reagowania na kryzys demograficzny. W Polsce w latach 2015-2023 zostało wprowadzonych szereg programów mających na celu wsparcie rodzin. Wśród nich do sztandarowych rozwiązań prawnych należał Program 500+ (od 1 stycznia 2024 r. 800+). Niestety, zarówno ten program jak i wiele innych nie wpłynęły na poprawę wskaźników demograficznych w Polsce. Sytuacja wymaga zatem szerszej analizy z udziałem przedstawicieli różnych nauk i spójnych działań prawodawcy.

Reklama

Przykładem reagowania na kryzys demograficzny w Europie jest powołanie przez Central European Academy z siedzibą w Budapeszcie zespołu ekspertów z krajów Europy Centralnej, których zadaniem jest znalezienie najlepszych rozwiązań prawnych w zakresie problemów demograficznych. Badacze z Chorwacji, Czech, Rumunii, Serbii, Słowacji, Słowenii, Węgier i Polski mają za zadanie przeanalizować obowiązujące rozwiązania prawne w zakresie polityki prorodzinnej i prodemograficznej a następnie zaproponować optymalne propozycje legislacyjne.

Podziel się cytatem

Reklama

Z dotychczasowych badań wynika, że optymalne rozwiązania w omawianym zakresie obowiązują w Serbii i na Węgrzech. Węgierski ustrojodawca jednoznacznie opowiedział się za prawną ochroną życia ludzkiego od momentu poczęcia, co stanowi ewenement we współczesnych konstytucjach. Gwarancje te zostały – słusznie – powiązane z godnością człowieka. Poza tym należy odnotować, że pozostałe przepisy Konstytucji Węgier z 2011 r. w zakresie ochrony małżeństwa, rodziny i dzieci zasadniczą pokrywające się z gwarancjami w tym zakresie zawartymi w ustawach zasadniczych innych państw, są zdecydowanie bardziej szczegółowe, przez co zobowiązujące ustawodawcę zwykłego do podjęcia określonych działań na rzecz ich realizacji, ograniczając przez to pole interpretacji prawodawcy i sądu konstytucyjnego.

Reklama

Za wzorcowe w zakresie ochrony rodziny i troski o rozwój demograficzny kraju należy uznać rozwiązania serbskie. W art. 63 Konstytucji Republiki Serbii z 2006 r. Zapisano, że „Każdy ma prawo do indywidualnego decydowania o rodzicielstwie. Republika Serbii podejmuje starania wspierające rodziców w podjęciu decyzji o posiadaniu dzieci i oferuje w tym zakresie pomoc”. Co więcej, w Konstytucji zagwarantowano, że „Rodzice mają prawo i obowiązek utrzymywać, wychowywać i kształcić swoje dzieci, i w tym zakresie są równouprawnieni. Wszystkie lub poszczególne prawa mogą być, zgodnie z ustawą – jednemu lub obydwojgu rodzicom – odebrane lub ograniczone wyłącznie na podstawie orzeczenia sądu, jeśli jest to w najlepiej pojętym interesie dziecka” (art. 65 Konstytucji Serbii). Szczególną ochronę rodziny, matki, rodzica samotnie wychowującego dziecko i dziecka zapisano w art. 66. Z przepisu tego wynika m.in., że „Rodzina, matka, rodzic samotnie wychowujący dziecko oraz dziecko w Republice Serbii korzystają ze specjalnej ochrony określonej ustawą. Matce, przed i po porodzie, przysługuje specjalna opieka i ochrona. Specjalna ochrona przysługuje dzieciom, o które nie troszczą się rodzice i dzieciom, które są opóźnione w rozwoju psychicznym lub fizycznym”.

W polskiej Konstytucji z 1997 roku nie ma tak szczegółowych gwarancji w zakresie ochrony państwa nad małżeństwem i rodziną oraz wsparcia dla rodzin i dzieci. Kluczowe znaczenie dla realizacji ogólnych wskazań polskiego ustrojodawcy ma działalność Parlamentu. To od niego, a zatem określonej większości politycznej, w dużej mierze zależy jak wytyczne zawarte w Konstytucji będą realizowane.

2024-03-01 07:54

Ocena: +1 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Nadchodzi demograficzne tsunami

Polska polityka społeczna i gospodarcza nie wpływa pozytywnie na dzietność. "Nadchodzi kryzys demograficzny, który jest dla nas groźniejszy od kryzysu w strefie euro. Potrzebna jest polityka antykryzysowa" - ostrzega prof. Krzysztof Rybiński. Żeby nas nie ubywało, potrzebna jest polityka demograficzna. Jeśli przyrost będzie taki jak teraz, około 2020 roku grozi nam zapaść gospododarcza.

CZYTAJ DALEJ

Jasna Góra: Gala Twórczości Maryjnej Dzieci i Młodzieży

2024-05-26 18:18

[ TEMATY ]

Jasna Góra

Matka Boża

konkurs plastyczny

konkurs muzyczny

Biuro Prasowe Jasnej Góry

„Chwalcie łąki umajone”, „Była cicha i piękna jak wiosna” czy „Maryjo, śliczna Pani” m.in. te pieśni maryjne dla „Najukochańszej Mamy” z Jasnej Góry i wszystkich mam rozbrzmiewają dziś w Sali Papieskiej podczas Gali Twórczości Maryjnej Dzieci i Młodzieży Sancta Maria. W tym roku odbywa się ona pod hasłem: „W Drodze do Nieba z Maryją”. Koncert jest plonem konkursu muzycznego i plastycznego, w którym wzięło udział ponad 2,5 tys. uczniów z Polski i zagranicy.

W konkursie składającym się z dwóch kategorii - muzycznej i plastycznej - wybrano 128 laureatów. W tym roku Grand Prix w sumie otrzymały trzy osoby. Wszystkie dzieci zostały nagrodzone.

CZYTAJ DALEJ

Zmiany personalne duchowieństwa w archidiecezji warszawskiej

2024-05-27 08:37

[ TEMATY ]

zmiany personalne

Archidiecezja Warszawska

Wojciech Łączyński/archwwa.pl

Kard. Kazimierz Nycz wręczył dekrety nowym proboszczom, z których jednego skierował do nowo utworzonej parafii bł. Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Szeligach. Mianował też nowego dyrektora Domu Rekolekcyjno-Wypoczynkowego “Dobry Zakątek w Konstancinie-Jeziornie.

Na uroczystości zabrakło nowego proboszcza parafii św. Tomasza, ks. Eryka Czarneckiego, który odbierze dekret w późniejszym terminie.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję