Wystawa Ludowa i nieprofesjonalna sztuka współczesna Kujaw i ziemi dobrzyńskiej w Muzeum Etnograficznym we Włocławku jest prezentacją najnowszych prac i wyrobów współcześnie działających twórców ludowych i artystów nieprofesjonalnych z tego terenu. Jej celem jest pokazanie i przypomnienie wartości tradycyjnej kultury ludowej. Ma przyczynić się do pogłębienia poczucia wspólnoty wynikającej z zamieszkiwania tej samej małej ojczyzny; stanowi w miarę pełny przegląd wszystkich istniejących jeszcze zjawisk kulturowych obu regionów.
Sztuka ludowa stanowi część tradycji i dorobku kulturalnego narodu. Ze sztuki tej czerpiemy nie tylko wartości estetyczne. Uświadamia nam odrębność etniczną oraz wzbogaca kulturę narodową. Należy jednak pamiętać, że twórcami i odbiorcami wyrobów rękodzieła ludowego w XIX i na początku XX w. byli wyłącznie mieszkańcy wsi. Tworzyli na własne potrzeby przedmioty użytkowe, np. stroje świąteczne, malowane naczynia gliniane, meble, kwiaty bibułkowe, rzeźby do kapliczek. Sztuka ludowa, która była częścią kultury ludowej, funkcjonowała w ściśle określonym środowisku lokalnym.
Druga połowa XX w. przyniosła zdecydowane zmiany w kulturze ludowej. W wyniku przemian gospodarczych, społecznych i cywilizacyjnych zanika wiedza o minionych zwyczajach, życiu mieszkańców dawnej wsi, a także o tradycyjnych umiejętnościach i technikach wytwarzania przedmiotów sztuki użytkowej. Kultura masowa wypiera tradycyjne rękodzieła.
Dlatego też wystawa zorganizowana we włocławskim Muzeum jest okazją do przypomnienia, że sztuka ludowa wciąż istnieje, i pokazania, jak zdolni i pełni pasji są twórcy ludowi.
Na wystawie pokazane są prace 52 twórców. Najliczniej reprezentowane są haft i koronka oraz rzeźba. Haft w naszym regionie stanowi nadal jedną z czołowych dziedzin rękodzieła. Wśród eksponatów są zarówno tradycyjne elementy stroju, jak również współczesne adaptacje haftu. Można oglądać dawne nakrycia głowy mężatek, czyli tzw. czepki lub kopki, haftowane na płótnie, tiulu oraz techniką snutkową. Są też halki, fartuchy, kołnierzyki. Wśród adaptacji haftu na współczesne formy dominują bieżniki oraz serwetki. Ciekawie prezentują się także obrusy.
Eksponowane wyroby z koronki szydełkowej, to m.in. kołnierzyki, bieżniki o różnych kształtach, wykonane z różnych kolorów nici, wstawki do pościeli oraz elementy dekoracyjne (aniołek, motylek). Na większości prac znajdują się tradycyjne kujawskie motywy: szyszki, pajączki, róże, ptaszki itp.
Nie słabnie zainteresowanie wśród kujawskich twórców rzeźbiarstwem. W pracach dominuje tematyka sakralna. Są różne przedstawienia Chrystusa Frasobliwego, krucyfiksy, postacie świętych. Na wystawie są też rzeźby o tematyce świeckiej.
Popularnym zajęciem kobiet i dziewcząt było wykonywanie ozdób chat z bibuły i słomy. Dziś, wskutek dostępu do gotowych elementów dekoracyjnych, zapotrzebowanie na tego typu wyroby zdecydowanie zmalało. Pozostało zamiłowanie do wyrobu tego typu dekoracji. Kilka twórczyń wykonało na wystawę pająki słomiane, pisanki oraz bukiety z kolorowej bibuły.
Kowalstwo w naszym regionie nie jest już tak popularnym zajęciem jak kiedyś. Zaledwie kilku kowali wykonuje dekoracyjne świeczniki, kwietniki, krzyże.
Malarstwo - to rzadziej uprawiana dyscyplina twórcza wśród kujawskich artystów ludowych. Ale tym razem na wystawę zgłosiło się kilku malarzy. Obrazy głównie przedstawiają kujawskie pejzaże wiejskie i krajobrazy. Plecionkarstwo to ginący zawód w naszym regionie. Na wystawie znajdują się prace jedynego plecionkarza; również bednarstwo należy do ginących zawodów. Jedyny bednarz wykonał tradycyjne wiadra klepkowe.
Uzupełnieniem wystawy w dziedzinie zdobnictwa są dwa "dywany" usypane ręcznie piaskiem, z tradycyjnych motywów kujawskich.
Wystawę można oglądać do marca 2003 r.