Kontrole na granicach z Niemcami i Litwą wprowadzono 7 lipca; następnie kontrole przedłużono od 6 sierpnia do 4 października. Kolejne rozporządzenie zaczęło obowiązywać w niedzielę 5 października i przedłuża ono tymczasowe kontrole graniczne o pół roku - do 4 kwietnia 2026 r.

Rozporządzenie w środę zostało podpisane przez ministra spraw wewnętrznych i administracji Marcina Kierwińskiego.

„Przedłużamy kontrole, aby kontrolować szlak migracyjny, który prowadzi z krajów bałtyckich, przez Polskę, do Europy Zachodniej. Wyłapujemy osoby, które nielegalnie próbują przerzucać migrantów na Zachód. Kluczowym zadaniem dla Straży Granicznej pozostaje utrzymanie szczelności i ochrona granicy z Białorusią przed presją migracyjną” - podkreślił wówczas na X szef MSWiA.

Premier Donald Tusk, pytany w czwartek przez dziennikarzy w Kopenhadze o przedłużenie kontroli na granicy z Niemcami, stwierdził, że Polska będzie nadal z tego rozwiązania korzystać, aby już nie wrócił mechanizm przesyłania do Polski migrantów. Jak dodał, rozmawiał z kanclerzem Niemiec Friedrichem Merzem o tym, by obie strony przeprowadzały kontrole w możliwie mało dotkliwy sposób dla mieszkańców. Zaznaczył, że nie ma sygnału, że kontrole w większym stopniu wpłynęły na funkcjonowanie ludzi mieszkających po obu stronach granicy.

Zgodnie z kodeksem granicznym Schengen państwo członkowskie może przywrócić kontrolę graniczną na granicach wewnętrznych na okres do sześciu miesięcy w przypadku możliwego do przewidzenia poważnego zagrożenia porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego.

Gdy takie poważne zagrożenie utrzymuje się ponad pół roku, kraj może przedłużyć kontrolę na kolejne, nie dłuższe niż sześć miesięcy, okresy, jednak maksymalnie do dwóch lat. W takim przypadku wymagane jest wcześniejsze powiadomienie państw członkowskich układu, Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji Europejskiej.

Polska przywróciła tymczasowe kontrole na granicach z Niemcami i Litwą, podczas których funkcjonariusze Straży Granicznej, wspierani przez policję i żołnierzy WOT, mogą zatrzymać do kontroli wytypowane pojazdy. Według rządu jest to konieczne, by zredukować niekontrolowany przepływ migrantów. Również z analizy sytuacji migracyjnej wynika potrzeba przedłużenia okresu tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej na granicy państwowej z Republiką Federalną Niemiec oraz Republiką Litewską.

MSWiA podało w uzasadnieniu do rozporządzenia, że od 1 stycznia do 31 sierpnia na granicy z Białorusią odnotowano 24 tys. 411 prób jej nielegalnego przekroczenia, podobnie jak przed rokiem. „Utrzymująca się presja migracyjna na tym odcinku granicy państwowej bezpośrednio przekłada się na liczbę cudzoziemców usiłujących nielegalnie przekroczyć granicę polsko-litewską oraz polsko-niemiecką” – podkreśliło MSWiA. Na granicy polsko-niemieckiej kontrole są prowadzone w 50 miejscach, a na granicy polsko-litewskiej w 13. (PAP)