Reklama

Coraz mniej wierzących?

2015-03-10 16:25

Milena Kindziuk
Niedziela Ogólnopolska 11/2015, str. 25

Bożena Sztajner/Niedziela

Najnowsze badania CBOS nie napawają optymizmem: w ciągu ostatnich dziesięciu lat w Polsce systematycznie spada liczba osób deklarujących uczestnictwo w niedzielnej Mszy św. Jednocześnie rośnie odsetek tych, którzy zaliczają się do niewierzących

Taki jest główny wniosek wypływający z najnowszych badań CBOS na temat religijności Polaków. Nasza wiara jest coraz bardziej zindywidualizowana (liczba tych, którzy wierzą na swój własny sposób, wzrosła z 32 do 52 proc.) i mniej zinstytucjonalizowana, co w praktyce oznacza tendencję do przyjmowania postawy: „Chrystus – tak, Kościół – nie”. Coraz więcej osób praktykuje nieregularnie (wzrost z 33 do 37 proc.). Od 2005 r. podwoiła się również liczba niewierzących (z 4 proc. wzrosła do 8 proc.).

Jak przekonują autorzy opracowania CBOS, na taki stan rzeczy wpłynęła śmierć Jana Pawła II. I to właśnie jest chyba najbardziej kontrowersyjny wniosek.

– Myślę, że interpretacja tego typu nieco mija się z prawdą, to przerysowanie akcentów – twierdzi bp Rafał Markowski z archidiecezji warszawskiej. Praktyki religijne, jak podkreśla, są wyrazem przede wszystkim osobistej więzi z Bogiem. Dopiero później pojawia się ktoś, kto może być żywym głosem niewidzialnego Boga i zbliżać do Stwórcy. Jan Paweł II zresztą nie przywiązywał ludzi do siebie, tylko prowadził ich do Chrystusa, co wyraził na początku swego pontyfikatu, mówiąc: „Otwórzcie drzwi Chrystusowi!”.

Reklama

Także ks. prof. Sławomir Zaręba, socjolog religii z UKSW, jest zdania, że śmierć Papieża Polaka może być tylko jednym z czynników, który wywarł wpływ na mniej systematyczną religijność, ale z pewnością nie jest jedynym. – To zresztą tylko hipoteza, nie dowód – mówi „Niedzieli”. – Oczywiście, nasz związek z „naszym” Ojcem Świętym był wyjątkowy, inny niż z Benedyktem XVI czy z papieżem Franciszkiem. Był to nasz rodak, ktoś nam bliski, byliśmy z niego dumni, kochaliśmy go. I do Kościoła nas wtedy bardziej ciągnęło. Po śmierci Jana Pawła II mogło więc nastąpić przesunięcie w kierunku praktyk niesystematycznych.

Trudno jednak mówić o prostej zależności typu: umarł Papież, to przestaję chodzić do kościoła. Zresztą byli też tacy, których przeżycie śmierci Jana Pawła II zbliżyło do Kościoła. Nocne modlitwy na ulicach i w świątyniach w czasie odchodzenia Papieża wielu przyprowadziły do konfesjonałów. Niekiedy po latach.

Tak czy owak, zmiany religijności są dzisiaj zauważalne, widać je gołym okiem, zwłaszcza w przypadku młodzieży. Badania CBOS też to potwierdzają.

– Mniej praktykujących jest w dwóch grupach: wśród młodzieży w wieku 18-24 lata oraz w dużych aglomeracjach miejskich – mówi „Niedzieli” prof. Mirosława Grabowska, dyrektor CBOS.

Pokazuje to praktyka duszpasterska. – Kiedy wizytuję parafie, księża coraz częściej żalą się, że muszą likwidować niedzielne Msze św. dla młodzieży, bo... za mało chętnych – opowiada bp Markowski. – Mniejsze niż dawniej jest też poczucie więzi z parafią, zwłaszcza w dużych miastach.

Do wyników badań CBOS sceptycznie ustosunkował się dyrektor Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego – ks. dr Wojciech Sadłoń: „Raport CBOS wskazuje wprawdzie na znaną z wielu wcześniejszych badań wybiórczość prawd wiary Polaków, nie wnosi jednak niczego nowego do stanu wiedzy na temat religijności polskiego społeczeństwa – skomentował dla KAI. – Można mieć zastrzeżenia co do interpretacji wyników uzyskanych w badaniu CBOS. Trudności w ocenie badania wynikają z błędnych założeń zarówno metodologicznych, jak i teologicznych. Nie uwzględniono podstawowych prawd wiary, przede wszystkim chrystologicznych. W centrum chrześcijańskiej teologii znajduje się bowiem osoba Jezusa Chrystusa. Brak również poszanowania tzw. hierarchii prawd wiary, czyli że w sumie piekło nie jest nawet prawdą wiary, tylko konsekwencją. W Credo nikt nie mówi «wierzę w piekło». Nieuzasadnione jest więc posługiwanie się we wnioskach z badania wyrażeniami «kanon wiary» lub «wiara ortodoksyjna»” – mówił KAI dyrektor Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego.



Nawiązując do lutowego sondażu, z którego wynika, że po śmierci Jana Pawła II, od 2005 r., stopniowo zmniejsza się liczba osób deklarujących uczestnictwo w niedzielnej Mszy św., a wzrasta odsetek zaliczających się do niewierzących, CBOS zapytał w najnowszym badaniu o „kanon wiary Polaków”. Okazuje się, że niezachwianą wiarę w Boga deklaruje 56 proc. Polaków, jednocześnie 70 proc. wierzy w Sąd Ostateczny, ale tylko 36 proc. uważa, że zgodnie z nauką Kościoła po śmierci trafimy do nieba, piekła lub czyśćca. Wiara Polaków jest ponadto dość selektywna oraz synkretyczna – niekiedy łączy elementy różnych tradycji religijnych, zdarza się nawet, że niechrześcijańskich, jak wiara w duszę zwierząt czy reinkarnację – wynika z najnowszego badania CBOS.
(KAI)

Reklama

Czy Kościół jest potrzebny?

2019-11-19 12:16

Ks. Jarosław Grabowski
Niedziela Ogólnopolska 47/2019, str. 24-25

Czy Kościół jest potrzebny, by wierzyć w Boga? – pytają ludzie zarówno wierzący, jak i poszukujący Boga. Dzieje się tak zapewne dlatego, że Kościół jawi się wielu jako swoista przeszkoda w wierze. Pragnęliby kochać Chrystusa i Jego Ewangelię, jednak bez tego wszystkiego, co nazywają instytucją: wszystkich instytucji papieskich, diecezjalnych, prawnych, moralnych, sakramentalnych i tym podobnych, które wielu ciążą jak ołowiany kaftan

Bożena Sztajner/Niedziela

Czy można dojść do Boga z pominięciem Kościoła? W tym pytaniu kryje się pułapka. We wszystkich innych religiach człowiek również dąży do Boga, bo ludzie od zarania dziejów przeczuwali, że ponad rzeczywistością istnieje byt transcendentny i wszechmocny, i wszystkie religie starały się sprawić, by człowiek mógł do tego Boga dotrzeć. Można usiłować wznieść się do Boga, podobnie jak wznosimy się ku jakiemuś ideałowi.

Artyści mają swój ideał estetyczny, uczeni – ideał naukowy, politycy – polityczny. Podobnie w religiach istnieje ideał religijny. Jeśli bowiem mówimy o zbawieniu ludzkości, jeśli taki jest cel naszej wiary i na tym polega oryginalność chrześcijaństwa, to wcale nie chodzi o zdążanie do Boga. Człowiek nie jest w stanie sam siebie zbawić, zresztą byłoby to zupełnie pozbawione sensu. To Bóg do nas przychodzi. A Kościół jest drogą od Boga do człowieka. Kościół to droga, którą Bóg wyrusza na spotkanie z nami. Bóg pragnie, „aby wszyscy ludzie zostali zbawieni” (1 Tm 2, 4). Kościół, założony przez Jezusa Chrystusa, jest narzędziem zbawienia całej ludzkości (por. Dz 17, 30-31).

Po co więc Kościół?

Żeby człowiek miał łatwy i pewny dostęp do zbawienia. Bóg się nam daje, Kościół jest tego widzialnym znakiem w historii. Jest tą częścią ludzkości, która w widzialny sposób przyjmuje ten Boży dar. Bardziej niż instytucją Kościół jest „przyjmowaniem” Chrystusa, płaszczyzną zjednoczenia dla tych, którzy Jezusa przyjmują.

Jezus nie ustanowił zwyczajnej wspólnoty uczniów, lecz założył Kościół jako tajemnicę zbawczą. On sam jest w Kościele, a Kościół jest w Nim. Jezus Chrystus bowiem nadal jest obecny i prowadzi swoje dzieło odkupienia w Kościele i przez Kościół, który jest Jego Ciałem (por. 1 Kor 12, 12-13; Kol 1, 18). Tak jak głowa i członki żywego ciała, chociaż nie są tożsame, są nierozdzielne, tak również Chrystusa i Kościoła nie należy utożsamiać, ale nie można też oddzielać.

Realia i karykatura

Kościół jest trwałą obecnością Chrystusa, a nie klubem przyjaciół czy partią. Jest Ciałem Chrystusa. To On tworzy Kościół przez słowo i sakramenty. Mieszkanie Boga znajduje się pośród ludzi. Jezus po Ostatniej Wieczerzy mówi: „Każdy, kto Mnie miłuje, będzie zachowywał moją naukę, a Ojciec mój umiłuje go. Przyjdziemy do niego i będziemy u niego mieszkać” (J 14, 23). Wiara w Kościół opiera się więc na wierze w Boga. Kochać Kościół to kochać Boga, który do nas przychodzi. Bóg nie jest kimś nieruchomym, skostniałym w swojej wieczności, On żyje i jest obecny w swoim Kościele.

Pytamy: Dlaczego tak wielu ludzi odrzuca dziś Kościół? Zapewne dlatego, że nie dostrzegają w Kościele objawiającego się Chrystusa, uważają Kościół za przestarzałą instytucję, za siedlisko wszystkich możliwych przesądów; utrzymują, że powiązany jest z potęgami tego świata itd. Krótko mówiąc, widzą w Kościele wyłącznie karykaturę. Jak mówił św. Augustyn: „Są tacy, którzy myślą, że są w Kościele, a naprawdę są poza nim, i tacy, którzy myślą, że są poza Kościołem, a naprawdę są w Kościele”. Cały problem polega na tym, czy rzeczywiście wszyscy ci ludzie, uważani za niewierzących lub wątpiących, przystąpiliby do Kościoła, gdyby ukazać im go takim, jaki jest w rzeczywistości, czyli organizmem Chrystusa, nie zaś jego karykaturę.

Gdzie spotkać Boga?

Kościół nie jest instytucją, która by władała z zewnątrz życiem chrześcijan. Kościół jest przekazicielem Boskiego życia, głosi je nam i reguluje zarazem. Życie ludzkie musi być równocześnie ożywiane i regulowane. Bez istnienia jasnych reguł sam tylko dynamizm mógłby nas zaprowadzić do najgorszych wypaczeń. I na odwrót: tam, gdzie istnieją wyłącznie reguły i prawa, bez jakiegokolwiek życia i zapału – mamy do czynienia z czystym legalizmem, który nie daje odpowiedzi na żadną z naszych głębszych potrzeb. Dlatego tak ważne jest źródło tego życia. Tym źródłem jest Chrystus. Nie można spotkać Boga w inny sposób, jak tylko przez Jezusa. A Chrystusa odnajdujemy jedynie przez Kościół. Jak bez Kościoła dowiedzielibyśmy się, że Bóg jest miłością, że stał się człowiekiem dla naszego zbawienia itd.? Gdybyśmy zlikwidowali Kościół, to za kilkadziesiąt lat nikt by już nie wiedział, po co Bóg przyszedł na świat i co powiedział człowiekowi.

Kościół nie jest czymś w rodzaju pośrednika między człowiekiem a Bogiem, tzn. tym, który nie zezwala na bezpośredni kontakt z Bogiem. Nie jest mediatorem. Kościół nie stoi między człowiekiem i Bogiem, przeciwnie – on właśnie stanowi o ich spotkaniu. W pewnym sensie jest światłem, dzięki któremu istnieje bezpośrednia łączność między człowiekiem i Bogiem, w Chrystusie. Święty Jan XXIII powiedział wymownie: „Świat potrzebuje Chrystusa, a Kościół musi dać Chrystusa światu”.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Papież na wystawie „100 żłóbków”

2019-12-09 21:45

pb / Rzym (KAI)

Papież Franciszek obejrzał dziś po południu wystawę „100 żłóbków”, otwartą 8 grudnia w Sali Piusa X w pobliżu Watykanu. Po podpisaniu 1 grudnia w Greccio listu apostolskiego „Admirabile signum” dał w ten sposób kolejny znak swej dbałości o tę tradycję wiary.

BOŻENA SZTAJNER

Papieżowi towarzyszył przewodniczący Papieskiej Rady ds. Krzewienia Nowej Ewangelizacji abp Rino Fisichella, który przedstawiał Ojcu Świętemu kolejne dzieła. Franciszek indywidualnie witał się z twórcami żłóbków, towarzyszącymi im artystami i ich rodzinami. Na koniec wspólnie z nimi odmówił modlitwę i udzielił im błogosławieństwa.

W czasie trwającej 45 minut papieskiej wizyty chór kameralny Kodály z Budapesztu śpiewał pieśni bożonarodzeniowe.

Wystawa powstała z inicjatywy Papieskiej Rady ds. Krzewienia Nowej Ewangelizacji. Jest na niej ponad 130 szopek z 30 krajów. Współorganizatorem ekspozycji, którą można zwiedzać za darmo do 12 stycznia, jest ambasada Węgier przy Stolicy Apostolskiej.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem