Reklama

Niedziela Przemyska

Zakony dawnego Łańcuta

Z pałacowych komnat na kościelną ambonę

17 maja 1820 r. w koszarach wojskowych na tzw. Sztermerówce w Łańcucie ktoś zaprószył ogień. W ciągu kilku godzin miasto stanęło w płomieniach

Niedziela przemyska 16/2015, str. 8

[ TEMATY ]

historia

zakony

Arkadiusz Bednarczyk

Kiedy wybuchła epidemia cholery jezuici posługiwali w szpitalu wojskowym

Zgorzał klasztor i kościół Dominikanów, który nigdy już potem nie odzyskał swojej świetności (zamieniony został na austriackie koszary wojskowe), pożar uszkodził kościół parafialny, spalił się ratusz i cała drewniana zabudowa w Rynku, m.in. charakterystyczne domy z podcieniami.

Fundusz religijny sprzedał budynki podominikańskie na potrzeby szpitala wojskowego. Już rok wcześniej gubernator Galicji, hrabia Taaffe, chciał znieść dominikański klasztor, jednak nie dopuścił do tego biskup przemyski Antoni Gołaszewski, argumentując to tym, że dominikanie pomagają w parafii w duszpasterstwie, a parafia liczyła wówczas prawie 7 tys. osób. Kiedy zniesiono klasztor Dominikanów na parafii pozostał jedynie schorowany, stary proboszcz.

Audiencja u cesarza

Początkowo dwaj jezuici przybyli do Łańcuta w 1820 r. jako misjonarze do pomocy wspomnianemu proboszczowi, ks. Gajewskiemu. Sprowadził ich do Łańcuta hrabia Alfred Potocki i dał im do dyspozycji pustą wikarówkę i utrzymanie. Kiedy w 1823 r. umarł proboszcz, objęli administrację parafią (przybyli z Jarosławia). Potocki poprosił bp. Gołaszewskiego oraz cesarza Franciszka o zezwolenie na utworzenie „małego kolegium jezuickiego” w Łańcucie. Cesarz na osobistej audiencji przyjął hrabiego i rzekł mu: „Jestem za tak dobrą myślą i pewnym być możesz najpomyślniejszego skutku...”. Jezuici mieli nauczać i prowadzić duszpasterstwo, zaś dochody czerpać z majątku przeznaczonego wcześniej dominikanom. Sprawy urzędowe przeciągały się około dziesięciu lat (m.in. z powodu kłopotów z uzyskaniem pozwolenia od generała jezuitów, z którym kontaktu zabraniały władze austriackie). Choć Potocki przebudował plebanię dla czterech jezuitów własnym kosztem oświadczył, że nie będzie finansował klasztoru, gdyż na takowy powinny starczać dochody z majątku pozostawionego po dominikanach (dochody z wsi Krzemienica i Dębina).

Reklama

Rozstrzygający głos

21 sierpnia 1835 r. Stolica Apostolska zamieniła probostwo świeckie na zakonne powierzając je jezuitom. Kiedy jednak o sprawie przybycia do Łańcuta jezuitów i oddaniu im dotacji z majątku dominikanów dowiedział się prowincjał dominikanów zażądał oddania probostwa łańcuckiego dominikanom. W ciągnącej się latami sprawie głos zabrał nawet papież Pius IX mówiąc, że sprawa należy do biskupa przemyskiego Wierzchleyskiego. W 1848 r. jezuitów znów wyproszono z Łańcuta, a zarząd parafią objął administrator. Hrabina Józefina Potocka pisała do prowincjała w liście przesłanym z Francji: „Niechże prowincjał zlituje się nad udręczeniem mego serca, bo mąż już dał za wygrane i zwątpił o wszystkiem, i niech wypowie jasno, czego chce, a czego nie chce, bez żadnych zastrzeżeń”. Pod koniec 1852 r. otwarto ponownie placówkę jezuicką w Łańcucie, w której znalazło się pięciu księży. Początkowo zamieszkali na zamku, zanim z probostwa ustąpił administrator. Następnie podczas uroczystej Mszy św. wprowadzono ich do kościoła. 1 lutego 1853 r. biskup przemyski oddał im formalnie administrację parafią.

Spowiedź życia

Jezuici prowadzili działalność duszpasterską nie tylko w Łańcucie, ale i w okolicy (Sonina) oraz w pałacu. W Łańcucie mieszkało do dziewięciu zakonników. Kiedy wybuchła epidemia cholery posługiwali w szpitalu wojskowym, a kapelan szpitalny, o. Kosiarski, zmarł wkrótce zarażony śmiertelną chorobą. W szkole dla chłopców i dziewcząt i w szkole sióstr Boromeuszek byli katechetami i spowiednikami. Do istniejących w Łańcucie dawnych bractw: Trójcy Świętej, Różańca, Szkaplerza i Serca Jezusowego, powołali dwa inne – Niepokalanego Serca Maryi i Dobrej śmierci (reaktywowane) wyłącznie dla mężczyzn.

Niezapomniane uroczystości pogrzebowe miały miejsce w 1882 r., kiedy to zmarł o. Władysław Lasocki – „panicz warszawski” jak go nazywano. Początkowo sędzia, w późnym wieku wstąpił do zakonu, przeznaczając swój majątek na cele charytatywne. Pod koniec swojego życia został przełożonym klasztoru Jezuitów w Łańcucie. Zmarł 7 lutego 1882 r. w wieku 58 lat, na skutek zapalenia płuc, którego dostał w wyniku przeziębienia nabytego podczas słuchania spowiedzi.

Reklama

Petycja do papieża

Kiedy 31 lipca 1885 r. do Łańcuta przybył prowincjał jezuitów Jackowski, podczas uroczystego obiadu oświadczył, że jego zdaniem misja jezuitów jest już skończona w Łańcucie. Uważał, „zajęcia parafialne i tryb życia proboszczowski za wyjątek, dozwolony do czasu przez papieża i jenerała, ale zawsze przeciwny duchowi instytutu i zakonnemu życiu niegodny, szkodliwy prawie” – jak pisał ks. S. Załęski („Jezuici w Polsce”, 1906) – i że już jest wystarczająca liczba kleru diecezjalnego. Nie pomógł nawet list hrabiego Potockiego do prowincjała i generała zakonu Anderledego: „Cóż wam złego wyrządzono, pytał, powiedzcie, co mam zrobić, aby życzenia wasze zaspokoić?”. Potocki przypominał delikatnie obowiązek wdzięczności dla domu Potockich, który w 1820 i 1852 r. tułaczom pierwsze dał schronienie i zawsze był im życzliwy. Niestety, nic to nie pomogło; nie pomogły błagania parafian, którzy wysłali nawet suplikę do samego papieża Leona XIII. Cesarz zatwierdził przemianę zakonnego beneficjum na świeckie 2 października 1889 r. Dobiegła kresu historia jezuitów w Łańcucie.

2015-04-15 21:48

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Bp Przybylski: Kościół częstochowski trwa w służbie potrzebującym

2020-04-29 14:33

[ TEMATY ]

zakony

dom pomocy społecznej

bp Andrzej Przybylski

Caritas Częstochowa

Kościół częstochowski

siostry zakonne

archiczest.pl

Kościół stale niesie pomoc

„Kapłani wraz z wiernymi niosą pomoc nie tylko parafianom, ale również placówkom medycznym i opiekuńczym w swoich regionach – napisał na stronie archidiecezji częstochowskiej (archiczest.pl) bp Andrzej Przybylski, biskup pomocniczy archidiecezji częstochowskiej.

„W ogólnodiecezjalnej kweście na rzecz pomocy szpitalowi NMP w Częstochowie organizowanej przez Caritas i fundację SMS z Nieba, wzięło udział ponad 250 księży i kilka zgromadzeń zakonnych, którzy zebrali kwotę blisko 200 tysięcy złotych. Pozwoli to na zakup przynajmniej jednego respiratora i innego potrzebnego sprzętu medycznego” – pisze bp Przybylski i dodaje, że kapłani z poszczególnych regionów archidiecezji częstochowskiej wsparli m.in. szpital w Myszkowie, Radomsku, Wieluniu, Zawierciu, Częstochowie.

Biskup podkreśla, że „swoją normalną służbę wykonuje Caritas Archidiecezji Częstochowskiej, która w tym czasie nie przestała wydawać posiłków dla ubogich i dla seniorów. Tym ostatnim posiłki do domów zanosili również wolontariusze z KSM”.

„Obecnie Caritas przygotowuje się na niesienie pomocy osobom tracącym pracę. Posiłki ubogim wydają również niektóre parafie m.in.: Archikatedralna Parafia Świętej Rodziny, św. Zygmunta, Miłosierdzia Bożego w Częstochowie” – kontynuuje bp Przybylski.

Biskup zaznacza, że najtrudniejsza sytuacja związana jest z Domami Opieki Społecznej. „Wiele z nich prowadzonych jest przez zgromadzenia zakonne. Pieczołowita troska i stosowanie zasad sanitarnych sprawiły dotychczas, że większość częstochowskich DPS – ów wolnych jest od wirusa. Wyjątkowo trudną sytuację przeżyli pensjonariusze Domu Świętej Barbary w Kleszczowie. Z uwagi na powszechną epidemię dom został zamknięty, mieszkańcy zostali ewakuowani do szpitali w Bełchatowie, Zgierzu, Łodzi i Radomsku” – napisał biskup.

„Dom Miłosierdzia przy ul. Ogrodowej w Częstochowie przyjął siedmiu mieszkańców z DPS w Woźnikach. Z powodu braku personelu stałą opieką nad tymi osobami zajęli się ks. Marek Bator, dyrektor Caritas Archidiecezji Częstochowskiej, diakon Zbigniew Wojtysek, o. Wojciech – benedyktyn z Tyńca oraz siostry zakonne ze zgromadzenia Apostołek Jezusa Ukrzyżowanego, Klaretynek z Aleksandrii i Nazaretanek. Nie licząc tych DPS –ów, w których na co dzień posługują siostry zakonne, dołączają one również do innych domów, jak np. w DPS Eden w Myszkowie pomagają siostry Felicjanki” – kontynuuje bp Przybylski.

„Kościół w Archidiecezji Częstochowskiej działa przede wszystkim w swojej najistotniejszej misji. Otwarte są kościoły, sprawowane są Msze święte, w których udział może wziąć coraz większa liczba osób. Kapłani posługują w konfesjonale, a w sytuacjach zagrożenia życia służą posługą sakramentalną. Ufamy, że po stopniowym odmrażaniu zasad sanitarnych również i życie Kościoła wróci do swojego normalnego rytmu” – pisze bp Przybylski.

Zobacz więcej

CZYTAJ DALEJ

IKEA prześladuje katolików

Wystarczyły dwa cytaty z Pisma Świętego na internetowym forum pracowników IKEA, by stracić pracę. Okazuje się, że znana meblarska firma prześladuje katolików

Pan Tomasz K. (imię zmienione) był bardzo dobrym sprzedawcą w jednym z krakowskich sklepów IKEA. Wielokrotnie był wyróżniany za swoją pracę i ceniony przez klientów. Okazało się jednak, że jego pracowitość nic nie znaczy, gdy jako katolik wyraził swój sprzeciw wobec korporacyjnego przymusu promowania ideologii LGBT. „Włączenie LGBT+ jest obowiązkiem każdego z nas. (...) 17 maja obchodzimy Międzynarodowy Dzień Przeciw Homofobii, Bifobii i Transfobii, aby walczyć o prawa lesbijek, gejów, osób biseksualnych, transpłciowych i osób wszelkich orientacji seksualnych i tożsamości płciowych” – czytamy w artykule rozesłanym do wszystkich pracowników IKEA. Zgodnie z wytycznymi korporacji Tomasz miałby tak jak wszyscy inni pracownicy włączyć się w ideologiczną walkę aktywistów LGBT. – Poruszyło mnie to i wzburzyło, bo nie uważam, żeby propagowanie LGBT było moim obowiązkiem – mówi Tomasz.

Cenzura Pana Boga

Pracownik IKEA sprzeciwił się propagandzie na wewnętrznym forum. Użył dwóch cytatów z Pisma Świętego, co spodobało się innym pracownikom firmy, ale wywołało ostre represje ze strony kadry kierowniczej. Szefowie wzięli Tomasza na rozmowę i próbowali skłonić do zmiany wpisu i poglądów. – To jest cytat z Pisma Świętego, więc jako katolik nie mogę cenzurować Pana Boga – odpowiedział i za swoje poglądy został wyrzucony z pracy praktycznie w trybie natychmiastowym.

Sprawa nabrała tempa, gdy Tomasz zgłosił się do Instytutu na rzecz Kultury Prawnej „Ordo Iuris”, który zdecydował, że wytoczy IKEA proces w imieniu pokrzywdzonego pracownika. Zdaniem prawników, postępowanie władz tej firmy stanowi naruszenie prawa i wewnętrznych standardów przedsiębiorstwa. W pozwie domagają się uznania wypowiedzenia za bezskuteczne, a także wypłaty odszkodowania i przekazania środków na cele charytatywne. – IKEA złamała polskie prawo, które zabrania zwalniania pracowników ze względów religijnych. Pan Tomasz stracił pracę tylko dlatego, że jest katolikiem i publicznie przyznał się do swojej wiary – wyjaśnia „Niedzieli” mec. Jerzy Kwaśniewski, prezes „Ordo luris”.

Przykład dyskryminacji, wręcz prześladowania za wiarę katolicką zbulwersował opinię publiczną. W sprawę zaangażowali się związek zawodowy Solidarność, Ministerstwo Sprawiedliwości, a nawet przychylny środowiskom homoseksualnym rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar. Prokurator generalny Zbigniew Ziobro wydał polecenie wszczęcia postępowania prokuratorskiego w tej sprawie. – Zgodnie z polską konstytucją oraz Kodeksem karnym nikt nie może być zmuszanym do wspierania działań, które uznaje za sprzeczne ze swoim sumieniem czy wyznawaną religią – podkreśla wiceszef Ministerstwa Sprawiedliwości Marcin Romanowski. – Oczekuję, że IKEA nie tylko wycofa się z tej oburzającej decyzji, ale również przeprosi polską opinię publiczną za swoje niedopuszczalne działania.

Wizerunkowa katastrofa

Media zaczęły się rozpisywać, że meblarski gigant łamie prawo i prześladuje Polaków za przywiązanie do katolicyzmu. Oliwy do ognia dolewały kolejne komunikaty biura prasowego IKEA. Szwedzka firma wydała oświadczenie, w którym oceniła, że pracownik „wykorzystał cytaty ze Starego Testamentu mówiące o śmierci, krwi w kontekście tego, jaki los powinien spotkać osoby homoseksualne”.

Według „Ordo Iuris”, biuro prasowe firmy zniesławiło Tomasza K., sugerując, że namawiał do przemocy. – Wbrew fałszywym insynuacjom kierownictwa tego przedsiębiorstwa nie nawoływał on do agresji, a jedynie dał wyraz swoim przekonaniom religijnym przez zamieszczenie prostych cytatów z Pisma Świętego – podkreśla mec. Kwaśniewski. – Insynuacja zawarta w oświadczeniu IKEA jest niedopuszczalna i narusza dobra osobiste pana Tomasza. Treść tej informacji będzie podstawą osobnego pozwu przeciwko spółce, bo IKEA w oświadczeniu próbuje cenzurować Pismo Święte i wskazuje, że cytaty ze Starego Testamentu są prawnie niedopuszczalne.

Sprawa Tomasza K. ośmieliła kolejnych pracowników IKEA, którzy zgłaszają się do prokuratury i wskazują na naruszenie swoich praw i wolności sumienia.

– Duże korporacje międzynarodowe, które wchodzą do naszego kraju robić biznes, za nic mają polskie prawo, konstytucję, Kodeks pracy. Nasz związek zawodowy będzie musiał się tym zająć, by skuteczniej bronić polskich pracowników – deklaruje Piotr Duda, przewodniczący Solidarności.

CZYTAJ DALEJ

Prezydent: chcemy zajmować należne nam miejsca w UE, będziemy walczyli o swoje prawa

2020-05-28 14:47

[ TEMATY ]

Andrzej Duda

wybory 2020

PAP

Chcemy zajmować należne nam miejsca w UE, dlatego domagamy się na każdym polu poszanowania naszych praw, walczymy i będziemy twardo walczyli o swoje prawa i pozycję - powiedział w czwartek w Piątku (woj. łódzkie) prezydent Andrzej Duda.

Prezydent, który wziął udział w uroczystej sesji Rady Miejskiej w Piątku, podkreślał, że obchodzimy 30-lecie odtworzenia w Polsce samorządu terytorialnego.

Andrzej Duda przywoływał słowa prezydenta Lecha Kaczyńskiego, że naród, który chce być uważany za wielki naród europejski musi się takim krajem czuć i musi to pokazywać. "A po drugie, że będziesz szanowany jako naród, ale również jako człowiek wtedy, kiedy będziesz szanował sam siebie, a to oznacza, że znasz swoją wartość, rozumiesz sferę swoich praw, rozumiesz swoje miejsce na ziemi, w Europie, rozumiesz swój potencjał" - mówił Duda.

Dodał, że "tak właśnie stara się działać i taką właśnie Polskę stara się tworzyć". "Dlatego jestem dziś tutaj, w centrum Rzeczpospolitej i w centrum Europy, żeby powiedzieć, że tak, jesteśmy centrum Europy i dlatego dzisiaj działamy i w przestrzeni krajowej, i przestrzeni międzynarodowej realizując ambitne cele, rozwijając współpracę międzynarodową na ambitnym poziomie współorganizując politykę państw Europy Środkowej chociażby poprzez budowanie współpracy w zakresie Trójmorza" - mówił prezydent.

"Chcemy też zajmować należne nam miejsca w Unii Europejskiej i dlatego tego należnego nam miejsca domagamy się i dlatego domagamy się na każdym możliwym polu poszanowania naszych praw (...). Walczymy i będziemy twardo walczyli o swoje prawa i swoją pozycję" - oświadczył.

Zwracał też uwagę na takie inwestycje jak gazoport w Świnoujściu czy gazociąg Baltic Pipe, którego budowa właśnie się rozpoczyna. Duda mówił, że Polska chce być hubem gazowym dla Europy środkowej.

"Chcemy, żeby od nas pobierano gaz do innych krajów, tam gdzie on jest potrzebny, chcemy być w związku z tym, także i gwarantem europejskiego bezpieczeństwa" - powiedział prezydent.(PAP)

autor: Karol Kostrzewa, Agnieszka Grzelak-Michałowska

kos/ agm/ mok/

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

Wspierają nas

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję