Dla Gazy, pozostającej nadal pod izraelskimi bombardowaniami, istotne jest, aby zmierzać do drugiej fazy planu Stanów Zjednoczonych, która ma doprowadzić do procesu politycznego na rzecz rozwiązania dwupaństwowego. ONZ, po przyjęciu rezolucji przez Radę Bezpieczeństwa, podkreśla konieczność przeprowadzenia „konkretnych i pilnych działań w terenie”. Konkretność ta będzie musiała się wyrazić w szeregu kroków, które – jak wielu ma nadzieję – mogą rzeczywiście stać się kluczowe dla Palestyńczyków wyczerpanych wojną i zniszczeniem. Kard. Pierbattista Pizzaballa w rozmowie z Vatican News wezwał społeczność międzynarodową do odwagi we wprowadzaniu rozwiązań, które przyniosą ulgę narodowi złamanemu po dwóch latach bombardowań, a teraz dodatkowo zmagającemu się z rozpoczynającą się zimą.

Realizacja planu pokojowego

Łaciński patriarcha Jerozolimy, zapytany o plan pokojowy prezydenta Trumpa, ocenę decyzji ONZ i nadzieje w obecnej sytuacji, zauważył, że żaden plan nigdy nie będzie idealny, ale aktualne rozwiązanie zatrzymało dalsze rozszerzanie się wojny i daje pewne minimalne perspektywy ludności palestyńskiej i nie tylko. „Jeśli chodzi o konkretną realizację planu, od początku wiedzieliśmy, że będzie to bardzo trudne” – wskazał kard. Pizzaballa, podkreślając, że obie strony konfliktu musiały zaakceptować porozumienie pokojowe, ale mają poważne trudności z jego konkretyzacją. „Trzeba nalegać. Tylko Stany Zjednoczone wraz z krajami arabskimi i Turcją są w stanie narzucić rozwiązania, ponieważ w obecnym momencie sama dobra wola nie wystarczy” – zaznaczył.

Konkretna pomoc

Ze Strefy Gazy wciąż napływają bardzo poważne i alarmujące informacje o cierpieniu ludności, również z powodu złej pogody, deszczu i błota. Wraz z nadejściem opadów i niskich temperatur potrzebne są m.in. namioty i koce. Pomoc humanitarna dociera w większym stopniu i bardziej regularnie, ale potrzeby nadal są ogromne, brakuje leków i wody – zwrócił uwagę kardynał. Jako kolejne etapy pomocy wskazał „usunięcie gruzów, pochowanie zmarłych, którzy znajdują się pod gruzami oraz przygotowanie minimalnego planu odbudowy”.

Przemoc na Zachodnim Brzegu

Alarmujące wiadomości napływają z Zachodniego Brzegu, gdzie panuje nieustanna przemoc ze strony osadników, którzy podpalają meczety, atakują wioski i uniemożliwiają Palestyńczykom zbiór oliwek. Choć wydaje się, że następuje minimalne przebudzenie świadomości w związku z tymi wydarzeniami, nadal brakuje stanowczych reakcji na poziomie międzynarodowym. Odnosząc się do sytuacji w tej części Palestyny, łaciński patriarcha Jerozolimy przyznał, że warunki na tych terytoriach pogarszają się z każdym dniem. „Kolejny już atak dotknął naszą chrześcijańską wioskę At-Tajjiba: domy i samochody zostały zaatakowane, wybito szyby, przebito opony. To, co wydarzyło się tamtej nocy, dzieje się codziennie w wielu innych wioskach Palestyny” – zaznaczył. Mieszkańcy nie wiedzą, do kogo zwrócić się z prośbą o pomoc, a poczucie bezsilności czyni sytuację jeszcze trudniejszą.

„To prawda, że ostatnio dochodziło również do starć między osadnikami a armią, która próbowała przywrócić minimalny porządek, ale są to rzadkie epizody. Najczęściej mamy do czynienia z całkowitym brakiem poszanowania prawa, choćby najbardziej podstawowego oraz brakiem poszanowania praw człowieka. Obawiamy się, że ta sytuacja będzie trwała i będzie się pogarszać” – przyznał kardynał. „Co może zrobić społeczność międzynarodowa? Musi mówić! Tak jak wiele mówiło się – słusznie – o Gazie, choć teraz niestety mówi się o niej mniej, trzeba mówić także o sytuacji na tych terytoriach”.

Powrót pielgrzymów do Ziemi Świętej

Kard. Pizzaballa powtórzył także swój apel o wznowienie pielgrzymek do Ziemi Świętej. Ich wstrzymanie ma poważne konsekwencje dla gospodarki palestyńskiej, a w szczególności dla sytuacji chrześcijan. „To prawda, że mówimy o Gazie i o Zachodnim Brzegu, ale prawdą jest również, że są to miejsca, które na co dzień nie znajdują się na trasie pielgrzymów. Region Betlejem, który jest bardzo ważny dla pielgrzymów, potrzebuje ich obecności. Pielgrzymowanie jest obecnie bezpieczne – wraz z zawieszeniem broni zakończyły się nie tylko bombardowania Gazy, lecz także ataki rakietowe z Jemenu. Można powiedzieć, że alarmy już nie występują, więc pielgrzymki mogą się odbywać w bezpiecznych warunkach. Ci nieliczni pielgrzymi, którzy ostatnio przybywali, mogli się o tym przekonać”.

Łaciński patriarcha Jerozolimy położył akcent na fizyczną obecność, która jest potrzebna tak samo, jak pomoc materialna: „Ta obecność, oprócz dobra, jakie przynosi osobie odbywającej pielgrzymkę, niesie także uśmiech wielu rodzinom, które potrzebują nie tylko wsparcia ekonomicznego, ale również obecności swoich braci i sióstr chrześcijan w Ziemi Świętej”.

Dialog między religiami

Podczas jednego z sympozjów łaciński patriarcha Jerozolimy podkreślił, że w ciągu dwóch lat wojny przywódcy religijni często przekazywali komunikaty takie same lub podobne do tych formułowanych przez liderów politycznych, co w praktyce podważyło dialog międzyreligijny. Odnosząc się do roli religii w tym kontekście, po raz kolejny powtórzył, że „dialog międzyreligijny musi zostać wznowiony, ponieważ stanowi część naszej tożsamości religijnej – żadna religia nie jest samotną wyspą. Dlatego musimy go podjąć na nowo i dać świadectwo jako przywódcy religijni, ale także jako wspólnoty religijne, jedni wobec drugich. Szczególnie na Bliskim Wschodzie, gdzie religia odgrywa fundamentalną rolę tożsamościową i wspólnotową – w życiu cywilnym, społecznym, a także politycznym” – powiedział mediom watykańskim kard. Pizzaballa.

Konieczne jest wznowienie dialogu i wzajemne słuchanie, ponieważ „nie można zaczynać od analiz, trzeba zacząć od słuchania bólu drugiego człowieka, gdyż wszyscy są naprawdę zmęczeni i przygnieceni swoim cierpieniem. A jednocześnie niepokoi to, jak trudne jest – a czasem nawet niemożliwe – dostrzeżenie cierpienia innych” – dodał, wskazując na problem wiktymizacji, który sprowadza się do tego, że „każdy postrzega siebie jako jedyną ofiarę, a drugiego uważa za oprawcę”. Tymczasem konieczne jest wyjście z tej perspektywy i otworzenia nowej drogi. „To będzie trudne, ale musimy to zrobić – na tym właśnie polega zadanie przywódców religijnych. Nie można patrzeć na Boga i jednocześnie negować drugiego człowieka. (…) Jeśli negujesz drugiego, negujesz również siebie. Jeśli twarz drugiego człowieka znika, ostatecznie znika także twoja. Musimy więc wszyscy spojrzeć na Boga i odnaleźć siebie nawzajem – jeden w drugim” – podsumował kard. Pierbattista Pizzaballa.