Modlitwie w intencji Ojczyzny, pokoju i pojednania 14 grudnia przewodniczył abp Józef Kupny, metropolita wrocławski i wiceprzewodniczący Konferencji Episkopatu Polski. W koncelebrze uczestniczyli biskupi diecezji świdnickiej: bp Marek Mendyk, bp Adam Bałabuch oraz bp senior Ignacy Dec.

Słowa wdzięczności

Jeszcze przed rozpoczęciem liturgii głos zabrał prepozyt wałbrzyskiej kapituły kolegiackiej i proboszcz parafii, ks. kan. Wiesław Rusin, który podkreślił historyczny i duchowy wymiar wydarzenia. - Dzisiejsza rocznica jest okazją do wyrażenia naszej wdzięczności Wszechmogącemu Bogu, jak też wdzięczności i uhonorowania wysiłków pokoleń naszych rodaków, którzy podjęli trud odbudowy, integracji, tworząc szkolnictwo, kulturę i przekazując nam swoją wiarę – podkreślił kapłan, witając licznie zgromadzonych hierarchów, duchowieństwo, przedstawicieli innych wyznań oraz władz państwowych i samorządowych.

W uroczystości wzięli udział m.in. prawosławny arcybiskup wrocławski i szczeciński Jerzy Pańkowski oraz bp Marcin Orawski i bp Waldemar Pytel z Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, co nadało modlitwie wyraźny ekumeniczny wymiar. Obecni byli także przedstawiciele najwyższych władz Rzeczypospolitej Polskiej, parlamentarzyści, samorządowcy, służby mundurowe, poczty sztandarowe, harcerze oraz mieszkańcy Wałbrzycha.

Nadzieja i odpowiedzialność

W homilii abp Józef Kupny odwołał się do czytań liturgicznych III Niedzieli Adwentu, ukazując je jako klucz do zrozumienia powojennych dziejów tych ziem. - Dzisiejsza liturgia słowa przenosi nas w przestrzeń nadziei, odnowy i cierpliwego trwania przy Bogu - powiedział metropolita. Przypomniał, że po wojennych zniszczeniach ziemie te nieraz przypominały pustynię, jednak dzięki wierze, pracy i odwadze przybyłych tu ludzi zakwitły w kulturze, gospodarce, życiu społecznym i religijnym. – To owoce Bożej łaski, ale także owoc ludzkiego trudu, solidarności i wiary – podkreślił.

Szczególne miejsce w refleksji arcybiskupa zajęła rola Kościoła i duchowieństwa, które często razem z wysiedlonymi z Kresów wiernymi przybywało na nowe tereny. - Duchowieństwo było jednym z najważniejszych czynników stabilizujących życie ludzi przybyłych na Ziemie Odzyskane. Księża byli nie tylko duszpasterzami, ale także organizatorami życia społecznego – zaznaczył homileta, przypominając trudne realia powojenne i zmagania z systemem komunistycznym.

Abp Kupny wskazał również na aktualne wyzwania stojące przed kolejnymi pokoleniami. - Dzisiejsza rocznica jest dla nas nie tylko darem historii, ale także zadaniem. Pytanie brzmi, czy potrafimy dbać o to, co udało się zbudować, czy umiemy budować pokój, dialog i wzajemny szacunek – wzywał, zachęcając do odpowiedzialności i jedności.

Uroczystość w kolegiacie stała się nie tylko okazją do wspominania przeszłości, lecz także do wspólnej modlitwy o przyszłość. – Niech słowa proroka Izajasza będą dziś naszą modlitwą, aby pustynia zamieniła się w zielony ogród, a nasze serca w miejsce, gdzie Bóg może zamieszkać i działać – zakończył homilię metropolita wrocławski.

Liturgię ubogaciły śpiewem połączone siły chórów: parafialnego i Zespołu Szkół Muzycznych im. Stanisława Moniuszki w Wałbrzychu, natomiast posługę liturgiczną pełniła służba liturgiczna wałbrzyskiej kolegiaty.

Ranga państwowa

Dalszy ciąg jubileuszowych obchodów odbył się w poniedziałek 15 grudnia w Centrum Nauki, Kultury i Sztuki „Stara Kopalnia” w Wałbrzychu. Na placu przed „Sztygarówką” otwarto wystawę pt. „Fenomen architektoniczny Ziem Zachodnich i Północnych”, na której zaprezentowano wielkoformatowe fotografie ukazujące bogactwo i różnorodność architektury regionu – od powojennej odbudowy i modernizacji po współczesne realizacje urbanistyczne. Kurator ekspozycji, Marek Arcimowicz, podkreślił, że wystawa ukazywała architekturę jako ważny element budowania tożsamości lokalnych społeczności oraz świadectwo dynamicznych przemian tych ziem po 1945 roku.

Integralną częścią poniedziałkowych obchodów były panele dyskusyjne, poświęcone historii, fenomenowi gospodarczemu, kulturze, samorządności oraz międzynarodowemu wymiarowi pamięci Ziem Zachodnich i Północnych. Dyskusje koncentrowały się na doświadczeniu migracji, odbudowy i integracji, a także na roli lokalnych wspólnot w kształtowaniu współczesnego oblicza regionu. W wydarzeniu uczestniczył również premier Rzeczypospolitej Polskiej, obok przedstawicieli władz państwowych, samorządowych, świata nauki i kultury.

Kulminacyjnym momentem uroczystości było podpisanie tzw. Deklaracji Piastowskiej, stanowiącej wyraz wspólnej troski o przyszłość Ziem Zachodnich i Północnych w oparciu o szacunek dla ich złożonego dziedzictwa historycznego.

Obchody zakończy wieczorny koncert Anity Lipnickiej, który nada jubileuszowi wymiar artystyczny i podkreśli wspólnotowy charakter całego wydarzenia.