Reklama

Uwaga na pyły

2016-02-25 09:59

Andrzej Tarwid
Edycja warszawska 9/2016, str. 4

Marcin Żegliński

W 2016 r. poziom substancji szkodliwych w powietrzu może zostać przekroczony na całym Mazowszu – ostrzega Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego. Kłopoty z oddychaniem mogą mieć osoby starsze i małe dzieci, ale nie tylko oni

Na początku lutego Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego (CZK) ogłosiło „Alert I” poziomu. W komunikacie napisano, że w tym roku mogą zostać przekroczone normy jakości powietrza dla występującego w dymie benzo (a)pirenu na obszarze całego województwa mazowieckiego. A w niektórych miastach i gminach przekroczone zostanie stężenie pyłów zawieszonych (PM10 i PM2,5) i dwutlenku azotu.

Największe zanieczyszczenie może wystąpić w Warszawie, Radomiu i Płocku. Spośród miast i miejscowości otaczających stolicę wymieniono m.in.: Legionowo, Łomianki, Piaseczno, Pruszków, Otwock, Ożarów Mazowiecki i Stare Babce. Podwyższony poziom zanieczyszczeń spodziewany jest również w Grodzisku Mazowieckim, Mińsku Mazowieckim, Nowym Dworze Mazowieckim, Sochaczewie, Wołominie i Żyrardowie. – Podstawowym celem wydanego komunikatu jest uświadomienie osób z tzw. grup wrażliwych, aby unikały wychodzenia na zewnątrz – mówi Krystyna Barańska z Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska (WIOŚ) w Warszawie.

Sprawdź jakość powietrza

Stacje pomiarowe WIOŚ całą dobę monitorują jakość powietrza na Mazowszu. Każdy, kto jest zainteresowany może na bieżąco śledzić zmiany w atmosferze w miejscu swojego zamieszkania czy drogi do pracy. Aby to zrobić wystarczy wejść na stronę www.sojp.wios.warszawa.pl . Zadaniem pracowników Inspektoratu jest też analiza uzyskanych informacji oraz tworzenie prognoz. Zebrane dane przekazywane są do Centrum Zarządzania Kryzysowego (CZK). To właśnie ta instytucja pełni w naszym kraju funkcję ośrodka łączności. A także koordynuje działania podejmowane przez wszystkie służby w sytuacjach zagrożenia. Na internetowej stronie Centrum Zarządzania Kryzysowego (www.czk.pl) można znaleźć wszystkie ważne komunikaty i ostrzeżenia. W przypadku zanieczyszczenia powietrza substancjami szkodliwymi CZK może ogłosić Alert dla poziomów od I do IV. Im wyższy stopień, tym zagrożenie większe (patrz niżej).

Reklama

Służby o sytuacji informują też lokalne władze. – Samorządy dysponują narzędziami służącymi do przeciwdziałania zbyt wysokim stężeniom substancji szkodliwych – mówi nam Ivetta Biały, rzecznik prasowy Urzędu Wojewódzkiego. W razie potrzeby mogą być to zmiany w organizacji ruchu czy modernizacja transportu miejskiego. A w okresie wiosenno-letnim może być to decyzja o czyszczeniu ulic i chodników na mokro, aby nie wzrosła ilość pyłów w powietrzu. – Trzeba pamiętać, że znaczny wpływ na poziom zanieczyszczenia ma nasze postępowanie. Np. to czy korzystam z transportu miejskiego, czy z własnego. Zimą natomiast ważne jest czym palimy w piecach – dodaje Biały.

Opinię tę potwierdza Krystyna Barańska z WIOŚ: – Niejednokrotnie odnotowujemy większe zanieczyszczenie powietrza we wsiach i w miejscowościach, gdzie właściciele domów stosują do ogrzewania węgiel niskiej jakości lub drewno, niż w tym samym czasie w centrach miast – mówi.

Grupy ryzyka i biegacze

Szkodliwe substancje w powietrzu najbardziej zagrażają dzieciom i osobom starszym. Tym ostatnim dlatego, że z powodu zaawansowanego wieku mają obniżoną odporność. Z kolei u młodszych system obronny organizmu nie zdążył się jeszcze na dobre wykształcić. Również miłośnicy ulicznego joggingu powinni zaglądać na strony WIOŚ, aby sprawdzać jakość powietrza. – W przypadku zanieczyszczenia powietrza do grupy podwyższonego ryzyka zaliczamy również alergików, chorych na astmę i kobiety w ciąży – mówi „Niedzieli” lekarz, prof. Edward Zawisza.

Naukowiec ostrzega także te osoby, które domy opalają drewnem sosnowym. – W takich sytuacjach może pojawić się astma sienna – mówi prof. Zawisza i dodaje. – Na pyły powinny też szczególnie uważać kobiety w ciąży, ponieważ ekspozycja na alergeny wziewne bardzo rzadko, ale jednak może prowadzić do napadów astmy. A wtedy dziecko jest niedotlenione i może dojść nawet do poronienia.

* * *

Rodzaje ostrzeżeń

ALERT POZIOM I – ryzyko przekroczenia poziomu dopuszczalnego lub docelowego substancji w powietrzu
ALERT POZIOM II – przekroczenie poziomu dopuszczalnego lub docelowego substancji w powietrzu
ALERT POZIOM III – ryzyko przekroczenie poziomu alarmowego substancji w powietrzu
ALERT POZIOM IV – przekroczenie poziomu alarmowego substancji szkodliwych w powietrzu. Jego skutkiem mogą być natychmiastowe negatywne skutki zdrowotne.

at

Tagi:
zdrowie

Reklama

Letnie urazy stawów: ABC wiedzy

2019-08-06 19:03

Monika Wysocka, zdrowie.pap.pl /AKW Niedziela

Sport jest super, ale wiąże się czasem z ryzykiem kontuzji. Szczególnie narażone są na nie stawy, szczególnie wtedy, gdy do intensywnego wysiłku dochodzi bez stopniowych przygotowań na większe obciążenia.

Magdalena Niebudek

Wakacyjny wypoczynek skłania do większej aktywności fizycznej. Jeśli w ciągu roku raczej nie ćwiczymy, wzrasta ryzyko kontuzji podczas np. meczu siatkówki na plaży. Jak wskazują ortopedzi, do najczęstszych letnich urazów należą uszkodzenia stawów: skręcenia i zwichnięcia.

Skręcenie to efekt nieprawidłowego przeniesienia siły działającej na staw – jest ona na tyle duża, że torebka stawowa i więzadła stawowe ulegają rozciągnięciu, a czasami może dojść nawet do ich częściowego przerwania. Jednak powierzchnie stawowe nie ulegają całkowitemu przemieszczeniu względem siebie. Objawy skręcenia stawu to ból, obrzęk w okolicy urazu, może też dojść do zsinienia.

Co to jest zwichnięcie stawu

Jeśli siły działające na staw są bardzo duże, może dojść do całkowitego uszkodzenia tkanek miękkich (torebki stawowej, więzadeł) i do przemieszczenia powierzchni stawowych (końców kości) względem siebie – taki uraz nazywamy zwichnięciem. Objawy zwichnięcia: ból, obrzęk, nieprawidłowe ułożenie kości w stawie, upośledzenie ruchomości stawu, zniekształcony obrys stawu.

Skręcenia stawów kolanowych i skokowych to najczęstsze urazy graczy na boisku. Jeśli na co dzień zażywamy niewiele ruchu, a ostatni raz w piłkę graliśmy ... w szkole, nie ma się co dziwić, że podczas wakacyjnego meczu stawy zaprotestują. Do najczęstszych kontuzji należą skręcenia, w których na skutek przekroczenia fizjologicznego zakresu ruchu stawu dochodzi do uszkodzenia torebki stawowej.

– Więzadła, które stabilizują staw w zależności od stopnia urazu ulegają naciągnięciu, naderwaniu lub całkowitemu zerwaniu. Najczęściej towarzyszą temu takie objawy jak silny ból i narastający obrzęk, zasinienie skóry czy ograniczona ruchomość – mówi dr n. med. Janina Mechlińska-Baczkowska z Centrum Medycznego Affidea.

Urazy biegacza

Letnia temperatura sprawia, że wiele osób postanawia o siebie zadbać, a wielu najlepszą opcją wydaje się bieganie. To – jak wskazują eksperci, jest świetnym wyborem, ale pod warunkiem, że do biegania będziemy się wdrażać z głową. Zbytnie przeciążenie podczas treningu może mieć negatywne konsekwencje zdrowotne. Jedną z najczęstszych dolegliwości wśród miłośników tej aktywności fizycznej jest tzw. kolano biegacza.

– Tak określa się ból występujący w przedniej lub bocznej części kolana, który zazwyczaj spowodowany jest przeciążeniem stawów, w wyniku zbyt intensywnego, cyklicznego treningu. Do objawów należą również trzeszczenie i „przeskakiwanie” odczuwane w okolicach stawu kolanowego oraz obrzęk i częściowa blokada stawów – ostrzega chirurg, lekarz rehabilitacji medycznej dr n. med. Krzysztof Radziszewski.

Uraz stawu: co robić?

Zawsze uszkodzony staw trzeba odciążyć, czyli starać się nie ruszać kończyną (czasami konieczne jest chodzenie o kulach, jeśli uraz dotyczy któregoś ze stawów w nodze). Na obrzęk i ból pomogą zimne okłady oraz trzymanie kończyny do góry.

Co to znaczy RICE? To pochodzący z języka angielskiego skrótowiec, którego zapamiętanie ułatwia postępowanie w przypadku urazu stawu:

Rest –odpoczynek, czyli odciążenie kończyny bądź odciążenie poprzez zastosowanie kul łokciowych.

Ice – lód, a zatem chłodzenie; stosowane w ostrej fazie przez pierwsze 2 dni.

Compression – ucisk; poprzez zastosowanie opaski elastycznej, ortezy lub stabilizatora.

Elevation – uniesienie kończyny zmniejszające obrzęk.

Jednak z urazem w stawie warto zwrócić się do specjalisty. Nieleczone lub nieprawidłowo leczone urazy stawów często prowadzą do powikłań, np. zmian zwyrodnieniowych.

Jak uniknąć urazów?

Wielu urazów można uniknąć jeśli zaczniemy od rozgrzewki – jej brak to jedna z najczęstszych przyczyn kontuzji. Stopniowo zwiększaj obciążenia przez rozsądnie zaplanowany trening – ćwiczenia uelastyczniają więzadła i pomagają wzmacniać mięśnie, które stabilizują stawy, a tym samym zmniejszają ryzyko uszkodzenia tych ruchomych połączeń kości oraz zwiększają ich odporność na przeciążenia. Pamiętaj, aby dopasować intensywność treningu do swoich umiejętności i przestań ćwiczyć, jeśli czujesz ból stawach.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Apokalipsa kresowego świata

2019-09-10 12:59

Rozmawia Sławomir Błaut
Niedziela Ogólnopolska 37/2019, str. 28-29

O sowieckiej agresji na Rzeczpospolitą we wrześniu 1939 r. i dziedzictwie utraconych Kresów z prof. Stanisławem Sławomirem Nicieją – długoletnim rektorem Uniwersytetu Opolskiego, kierownikiem Katedry Historii Kultury i Biografistyki na Wydziale Nauk Społecznych tej uczelni, autorem wielotomowego cyklu pt. „Kresowa Atlantyda” – rozmawia Sławomir Błaut

NAC
Kolumny piechoty sowieckiej wkraczające do Polski 17 września 1939 r

SŁAWOMIR BŁAUT: – 17 września 1939 r. to czarna karta w historii Polski. Jak zapamiętali ten dzień świadkowie, których Pan Profesor poznał w trakcie pisania historii Kresów?

PROF. STANISŁAW SŁAWOMIR NICIEJA: – To jeden z najtragiczniejszych momentów w naszej historii. Sowieci zagarnęli połowę terytorium II Rzeczypospolitej. Straciliśmy wielkie centra kulturowe – Lwów, Wilno, Grodno, Stanisławów, Krzemieniec, Drohobycz – że wymienię tylko te najważniejsze spośród 200 miast, które zostały odcięte od Polski i w brutalny sposób po 1945 r. zdepolonizowane.
Największym zaskoczeniem było to, że przywódcy II Rzeczypospolitej nie przewidzieli, iż Stalin porozumie się z Hitlerem i wbije Polsce walczącej z Niemcami nóż w plecy. Założeniem strategii polskiego dowództwa było bronić się przed armiami niemieckimi i – w oczekiwaniu na pomoc aliantów – wycofywać się stopniowo w kierunku granicy polsko-rumuńskiej. Gdy 17 września 1939 r. Sowieci przekroczyli granicę Polski, główne siły i polskie naczelne dowództwo były w okolicach Stanisławowa, Kołomyi i Zaleszczyk, na tzw. przedmościu rumuńskim. Tam miał być główny bastion obrony.
Wycofującemu się wojsku towarzyszyły nieprzebrane tłumy cywilnych uciekinierów z zachodniej Polski. Kiedy Sowieci niespodziewanie uderzyli, powstała panika: nie wiedziano, co robić. Głównodowodzący marszałek Edward Śmigły-Rydz podjął dość nieprzemyślaną decyzję, nakazując traktować Sowietów jako domniemanych sojuszników, i polecił unikać starcia zbrojnego z nimi. Decyzja ta miała fatalne skutki, gdyż nasze wojska zaprzestały obrony tak ważnych garnizonów, jak choćby Grodno, Łuck, Stanisławów czy Tarnopol. Ułatwiło to Sowietom szybkie zajęcie połowy terytorium Polski i wyłapanie dużej części oficerów, których później wymordowano m.in. w Katyniu, Miednoje i Bykowni.
Pyta Pan o zachowanie ludności cywilnej. To był dla niej straszliwy szok. W historię Polski wpisały się wówczas dramatycznie trzy mosty graniczne, które prowadziły do Rumunii: w Zaleszczykach, Kutach i Śniatynie. W kierunku tych mostów ciągnęły drogami od strony Lwowa, Tarnopola i Stanisławowa do granicy rumuńskiej fale uciekinierów, szukających ratunku przed wrogimi armiami. Na tych drogach rozgrywały się dantejskie sceny. Obok tłumów przerażonych ludzi jadących furmankami przemykały eleganckie limuzyny ministrów, dyplomatów, artystów, kupców. Im bliżej mostów granicznych, tym częściej na poboczach mnożyły się porzucone z braku paliwa różne pojazdy mechaniczne. Nad głowami uciekinierów szarżowali lotnicy Luftwaffe, którzy bezlitośnie bombardowali oszołomionych sytuacją nieszczęśników. A przy granicy zaczął się rozgrywać dodatkowy dramat. Ludzie nie wiedzieli, czy przejść granicę, czy cofnąć się w kierunku swoich domów. Była to prawdziwa apokalipsa.
Wśród setek relacji, które zebrałem, są opowieści wstrząsające. Zygmunt Wasilewski, który dotarł do granicy polsko-rumuńskiej, wspominał: „Okropny moment. Nie wiem, czy uda mi się kiedyś wymazać go z pamięci. Wszyscy mieliśmy łzy w oczach. Niektórzy całowali biało-czerwoną barierę graniczną, inni ziemię lub budkę strażnika. Kilku żołnierzy szlochało głośno, kilku się modliło, klęcząc. Każdy prawie zabierał coś na pamiątkę. Jeden zeskrobywał scyzorykiem trochę biało-czerwonej farby ze słupa granicznego. Drugi zawiązał w chusteczkę garść ziemi, trzeci zerwał liść z drzewa i włożył do książeczki wojskowej. Wszyscy, oglądając się wciąż, przeszliśmy granicę. Bezpośrednio po tych strasznych chwilach nastąpiło przygnębiające rozbrojenie. Byliśmy upokorzeni. Rumuńscy żandarmi kazali nam złożyć broń w przydrożnym rowie. Do końca życia będę pamiętał trzask rzucanej broni na stos”. Takich opowieści mam w swym archiwum kilkaset. Wiele z nich wykorzystałem w swoich publikacjach. Granice polsko-rumuńską i polsko-węgierską przekroczyło we wrześniu 1939 r. ok. 300 tys. Polaków.

– Stalin spowodował, że przedwojenne polskie Kresy zniknęły niczym mityczna Atlantyda. Czy pisanie książek opowiadających o losach Kresowian traktuje Pan Profesor jako misję?

– Można tak powiedzieć. Utrata tych ziem wiązała się z unicestwieniem istniejących tam ogromnych enklaw polskiej kultury, nauki i gospodarki. Zniszczono sławne polskie uczelnie w Wilnie, we Lwowie i w Krzemieńcu, rozgrabiono polskie świątynie, zamki, pałace, muzea. Postanowiłem opisać potencjał intelektualny i gospodarczy tych ziem, bo to był ogromny dorobek polskiej myśli intelektualnej. Poszczególne miejscowości, z ich historią i materialnym dorobkiem, opisuję od 10 lat w oparciu o dokumentację. W każdym tomie „Kresowej Atlantydy” są fotografie – ok. 300 – i historia 5-6 najważniejszych miejscowości w danym regionie. Dotychczas udokumentowałem ok. 70 miejscowości, które straciliśmy na Kresach. O ich historii nie wolno nam zapomnieć.

– We wstępie do X tomu „Kresowej Atlantydy” napisał Pan Profesor, że historii Polski nie można zamykać w granicach obecnego państwa polskiego.

– Tak, bo Polska jest państwem, które w swej ponadtysiącletniej historii miało pulsujące granice. Jej terytorium w różnych wiekach miało różne kształty – raz było większe, raz mniejsze. Polska nie miała ciągle tych samych granic i tych samych miast w swoich granicach. Był czas, gdy państwo polskie miało granice nad Dniestrem, Niemnem, Horyniem czy Czeremoszem. Byliśmy tam przez setki lat i zostawiliśmy trwałe ślady naszej obecności. Nie można więc pisać o dziejach Polski bez historii Lwowa, Wilna, Grodna czy Stanisławowa. Wielu wybitnych Polaków – Mickiewicz, Słowacki, Fredro, Zapolska i inni – urodziło się poza granicami dzisiejszego państwa polskiego. Pominięcie tych historii byłoby niczym innym jak amputacją połowy mózgu.

– „Cechą społeczeństw wykształconych jest chęć ucieczki od anonimowości” – kolejne stwierdzenie Pana Profesora odnosi się do zainteresowania przeszłością. Czy Polacy sięgają dziś do dziedzictwa Kresów?

– Po zniesieniu w Polsce cenzury ukazały się setki, a nawet tysiące wydawnictw – wspomnień, pamiętników, relacji – właśnie o Kresach. I tam znajdujemy dziesiątki tysięcy opowieści o indywidualnych losach ludzi, którzy doświadczyli niezwykłych przeżyć. Uczestniczę w setkach spotkań autorskich przy okazji ukazywania się moich kolejnych tomów „Kresowej Atlantydy” i widzę niesłabnące zainteresowanie tą tematyką.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

V. Messori: Kościół to nie firma, nie upadnie. Chrystus go nie opuści!

2019-09-18 17:03

vatcannews / Rzym (KAI)

„Wielu katolików jest zaniepokojonych, a nawet zrozpaczonych. Jako człowiek wierzący, chciałbym przypomnieć, że Kościół to nie firma, międzynarodowa korporacja czy państwo. A zatem nie może upaść” – powiedział Vittorio Messori. Czołowy katolicki apologeta, współtwórca książkowych wywiadów z kard. Ratzingerem, odniósł się do kryzysu we współczesnym Kościele.

Tama66/pixabay.com

Przyznał on, że powodów do zmartwień nie brakuje. Niepokój budzą na przykład niejasności związane z Synodem Biskupów o Amazonii. Szerzy się zamęt, ludzie są zdezorientowani. Messori przypomina jednak, że Kościół należy do Chrystusa, który kieruje nim z mądrością. „Myślę, że na koniec Ojciec zainterweniuje. Bóg przekracza nasze ograniczone możliwości postrzegania” – dodał włoski pisarz w wywiadzie dla portalu La Fede Quotidiana.

Niepokoi go natomiast narastający w Kościele konformizm. „Mówi się, że żyjemy w Kościele miłosierdzia, otwartego dialogu i szczerości, a zarazem wielu kardynałów i biskupów boi się podzielić swymi obawami”. Messori wspomina, że kiedy on sam postanowił się kiedyś podzielić swymi wątpliwościami na łamach dziennika Corriere della Sera, spotkały go za to obelgi i ostry atak ze strony niektórych katolickich mediów. Powstał nawet komitet, który domagał się, aby ten mediolański dziennik zerwał z nim współpracę. „Jestem zatem zaniepokojony, ale nie zrozpaczony. Chrystus nie opuści swego Kościoła” – dodaje na zakończenie włoski pisarz i apologeta.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem