Reklama

Podróże na Kresy

Dolina niewiaży

2016-07-14 08:55

Mirek i Magda Osip-Pokrywka
Edycja rzeszowska 29/2016, str. 4-5

M. i M. Osip-Pokrywka
Kiejdany – rzeka Niewiaża

Dzisiejszą naszą kresową opowieść zaczynamy w Kiejdanach. Miłośnicy sienkiewiczowskiej Trylogii powinni pamiętać to żmudzkie miasteczko jako siedzibę książęcą z „Potopu”. To tutaj w 1655 r. Janusz Radziwiłł, hetman wielki litewski i jego kuzyn Bogusław Radziwiłł, koniuszy wielki litewski zawarli zdradziecki traktat z królem szwedzkim Karolem X Gustawem, sprzeniewierzając się tym samym królowi polskiemu. Wydawałoby się, że o takiej historii miasto chciałoby jak najszybciej zapomnieć, dlatego dzisiejszego turystę może nieco dziwić ustawienie na największym z czterech zachowanych rynków pomnika upamiętniającego zawarcie owych układów kiejdańskich. Nie pierwszy raz to samo wydarzenie ocenia się odmiennie, patrząc przez pryzmat historii różnych narodów. Litewscy historycy uważają umowę Radziwiłłów ze Szwedami za próbę ratowania Żmudzi i całej Litwy przed wojenną pożogą. Pozostawmy jednak te diametralnie inne oceny wspomnianego wydarzenia i skupmy się na bohaterze, czasowo nieco mniej odległym.

Jedna z ulic Kiejdan biegnąca nabrzeżem równolegle do sennego nurtu rzeki Niewiaży nosi imię Czesława Miłosza. To żaden przypadkowy zbieg okoliczności. Urodzonemu w nieodległych Szetejniach Miłoszowi w 1990 r. miasto przyznało tytuł honorowego obywatela Kiejdan. Wyruszmy więc w sentymentalną podróż śladami laureata Nagrody Nobla w dziedzinie literatury z 1980 r. Pierwszy przystanek to leżąca na lewym brzegu rzeki, odległa o 4 km wieś Opitołoki. Już z daleka widać strzelistą wieżę kościoła Świętych Piotra i Pawła. Barokową świątynię ufundował w 1635 r. Piotr Szuksztyn, sędzia żmudzki, którego rodzina była właścicielem tutejszych dóbr w XVII w. Czesław Miłosz przez wiele lat myślał, że w kościele w Opitołkach został ochrzczony. W wersach swego poematu fakt ten przedstawił w krótkich słowach: Chrzest otrzymałem, wyrzekłem się diabła w parafii Opitołoki kiejdańskiego powiatu. Tymczasem, gdy w 1992 r. noblista po raz pierwszy od 52 lat odwiedził swe rodzinne strony, dowiedział się, że został ochrzczony w kościele w Świętobrości. W kościele w Opitołokach wzięli zaś ślub rodzice Miłosza. Gdy z Opitołok pojedzie się na północ, 5 km dalej, zjeżdżając z głównej drogi w lewo, dotrze się do zabudowań wioski Szetejnie. Znajdował się tutaj rodzinny dwór dziadków poety, gdzie urodził się Czesław, pierworodny syn Aleksandra Miłosza i Weroniki z Kunatów. Był 30 czerwca 1911 roku. Jeśli było to gorące lato, to na dworze pachniało skoszonymi łąkami. Soczyste wcześniej trawy i polne kwiaty schły położone zamaszystymi cięciami kosy. Zupełnie inaczej niż później, gdy Miłoszowie przenieśli się do Wilna, a dom poety zaczął popadać w ruinę.

Poeta wielokrotnie w swej bogatej twórczości wracał do magicznej atmosfery i piękna tego litewskiego zaścianka. Najsłynniejszym utworem poświęconym dziecięcym wspomnieniom pisarza jest powieść „Dolina Issy” wydana w 1955 r. Łatwo odnaleźć podobieństwa literackiej doliny zmitologizowanej rzeki Issy do doliny Niewiaży, która nadal płynie tu tak sennie jak sto lat temu. Z rodzinnego dworu dziadków nie zostało nic, rozebrali go sowieci, zakładając w latach 60. kołchoz. W spichlerzu dworskim, jedynym zachowanym budynku z dawnego majątku, w 1999 r. otwarto centrum kultury im. Czesława Miłosza. Atmosfera miejsca pozostała i osoby z odpowiednią wyobraźnią bez trudu rozpoznają w drewnianych rzeźbach rozmieszczonych w ogrodzie literackich bohaterów z książki: diabełka, czarną świnię, czy grzesznicę Magdalenę. Na pamiątkę ostatniego pobytu poety w 1999 r. w miejscu, gdzie stał dwór, posadzono dęby.

Reklama

Za tydzień zabierzemy Państwa do Worni – dawnej religijnej stolicy Żmudzi.

* * *

Przewodnik po Kresach
Więcej na temat literackiej Doliny Issy i Czesława Miłosza oraz innych słynnych Polaków, znanych rezydencjach i ważnych wydarzeniach z kart polskiej historii zapisanej na Kresach znaleźć można w najnowszej książce autorów artykułu Magdy i Mirka Osip-Pokrywka „Polskie ślady na Litwie i Łotwie”, wydanej nakładem wydawnictwa BOSZ.

Tagi:
podróże turystyka

Papieskie podróże: 40 państw, w tym jedna czwarta to muzułmańskie

2019-05-04 16:37

pb (KAI/Il sismografo) / Watykan

Od początku swego pontyfikatu Franciszek w czasie swych 28 zagranicznych podróży odwiedził 40 państw, do których wkrótce dołączą trzy kolejne: Bułgaria i Macedonia Północna w dniach 5-7 maja oraz Rumunia w dniach 31 maja - 2 czerwca. Będą to 29. i 30. wizyta apostolska obecnego papieża.

Vatican Media

Dotychczas Franciszek odwiedził 24 państwa o większości chrześcijańskiej: 17 katolickiej, po trzy prawosławnej (kolejnymi trzema będą wspomniane: Bułgaria, Macedonia Północna i Rumunia) i protestanckiej oraz jeden o większości chrześcijańskiej niekatolickiej.

Jedna czwarta odwiedzonych państw (10), to kraje o większości muzułmańskiej. Ponadto papież był w dwóch państwach o większości buddyjskiej, dwóch o większości niereligijnej, jednym o większości żydowskiej i jednym o większości ateistycznej.

W Europie Franciszek był w 12 krajach, w Azji - również w 12, w Ameryce - w 11, zaś w Afryce - w 5.

1. Brazylia (2013) - większość katolicka

2. Jordania (2014) - większość muzułmańska

3. Palestyna (2014) - większość muzułmańska

4. Izrael (2014) - większość żydowska

5. Korea Południowa (2014) - większość niereligijna

6. Albania (2014) - większość muzułmańska

7. Turcja (2014) - większość muzułmańska

8. Sri Lanka (2015) - większość buddyjska

9. Filipiny (2015) - większość katolicka

10. Bośnia i Hercegowina (2015) - większość muzułmańska

11. Ekwador (2015) - większość katolicka

12. Boliwia (2015) - większość katolicka

13. Paragwaj (2015) - większość katolicka

14. Kuba (2015) - większość katolicka

15. Stany Zjednoczone (2015) - większość chrześcijańska niekatolicka

16. Kenia (2015) - większość protestancka

17. Uganda (2015) - większość katolicka

18. Republika Środkowoafrykańska (2015) - większość protestancka

19. Meksyk (2016) - większość katolicka

20. Grecja (2016) - większość prawosławna

21. Armenia (2016) - większość prawosławna

22. Polska (2016) - większość katolicka

23. Gruzja (2016) - większość prawosławna

24. Azerbejdżan (2016) - większość muzułmańska

25. Szwecja (2016) - większość protestancka

26. Egipt (2017) - większość muzułmańska

27. Portugalia (2017) - większość katolicka

28. Kolumbia (2017) - większość katolicka

29. Mjanma (2017) - większość buddyjska

30. Bangladesz (2017) - większość muzułmańska

31. Chile (2018) - większość katolicka

32. Peru (2018) - większość katolicka

33. Szwajcaria (2018) - większość katolicka

34. Irlandia (2018) - większość katolicka

35. Litwa (2018) - większość katolicka

36. Łotwa (2018) - większość niereligijna

37. Estonia (2018) - większość ateistyczna

38. Panama (2019) - większość katolicka

39. Zjednoczone Emiraty Arabskie (2019) - większość muzułmańska

40. Maroko (2019) - większość muzułmańska

wkrótce:

41. Bułgaria (2019) - większość prawosławna

42. Macedonia Północna (2019) - większość prawosławna

43. Rumunia (2019) - większość prawosławna

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Rokitno: Diecezjalne Dni Młodzieży rozpoczęte

2019-06-15 08:04

Katarzyna Krawcewicz

W Sanktuarium Matki Bożej Cierpliwie Słuchającej w Rokitnie 14 czerwca rozpoczęły się Diecezjalne Dni Młodzieży.

ks. Grzegorz Niedźwiedź

Z racji obchodów 350-lecia obecności obrazu Matki Bożej Cierpliwie Słuchającej w Rokitnie, wydarzenie to jest przeżywane jako Jubileusz Młodych, pod hasłem: „Zaczerpnijcie teraz!” z perykopy ewangelicznej o Kanie Galilejskiej. Pierwszego dnia w Rokitnie zgromadzili się liderzy grup, ruchów i stowarzyszeń działających w naszej diecezji.

Zapraszamy do fotogalerii autorstwa ks. Grzegorza Niedźwiedzia. Więcej zdjęć można zobaczyć na stronie rokitno.org

Zobacz zdjęcia: Rokitno: Diecezjalne Dni Młodzieży (14-15 czerwca 2019)
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Mali szachiści rywalizowali w auli „Niedzieli”

2019-06-15 20:42

Renata Olczyk, wiceprezes DIAK

W sobotę 15 czerwca w godzinach popołudniowych w auli „Niedzieli” zakończył się II Turniej o Puchar Szkoły Szachowej Edyty Szromby. Organizatorami zawodów była Akcja Katolicka Archidiecezji Częstochowskiej, „Niedziela” oraz stawiająca na rozwój dziecka poprzez zabawę krakowska Szkoła Szachowa Edyty Szromby.

Renata Olczyk

Przybyłych do „Niedzieli” wraz z rodzinami uczestników turnieju przywitał prezes Akcji Katolickiej Archidiecezji Częstochowskiej, dr Artur Dąbrowski. W swoim wystąpieniu prezes DIAK, dziękując podmiotom odpowiedzialnym za organizację zawodów powiedział: „Wielu słynnych ludzi grywało w swoim życiu w szachy. Poprzez wytrwałość, trud, waleczność i taktykę, nauczyli się być dobrymi, mądrymi i przewidującymi ludźmi. Dawno temu Arystoteles mawiał do współczesnych sobie ludzi: „graj w szachy, a podniosą cię na duchu”. W dzisiejszych zawodach podnoszą was na duchu wasi rodzice i dziadkowie, którym podobnie jak i wam, należą się wielkie brawa.

Zobacz zdjęcia: Mali szachiści rywalizowali w auli „Niedzieli”

W rozgrywkach szachowych uczestniczyło dwudziestu sześciu zawodników w przedziale wiekowym 6-7 lat. Młodzi szachiści grali systemem szwajcarskim. Po sześciu niezwykle zaciętych rundach wyłoniono zwycięzcę turnieju. Pierwsze miejsce przypadło w udziale Marcinowi Szczepanikowi, który w tegorocznym Szachowym Pucharze Polski, zdobył wysokie, szóste miejsce. Na miejscu drugim uplasował się Tomasz Łukasik. Miejsce trzecie zajął Marcel Górski. W turnieju wyróżniono również najlepszą zawodniczkę. Wśród dziewcząt najlepiej spisała się Antonina Mucha.

Na koniec zawodów nagrodzono zwycięzców pucharami, pamiątkowymi medalami oraz nagrodami rzeczowymi. Organizatorzy dziękują Państwu Krzysztofowi i Edycie Szromba, Redakcji „Niedzieli”, zarządowi Akcji Katolickiej Archidiecezji Częstochowskiej, wspierającym szachowe działania trenerom: Wiesławowi Goliszkowi i Adamowi Adamowi Pfrangerowi.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem