Mdr 4, 7-15 <- KLIKNIJ

Księga Mądrości podejmuje jeden z najboleśniejszych zarzutów wobec Bożej sprawiedliwości, czyli przedwczesną śmierć sprawiedliwego. Odpowiada odwróceniem miary: „starość czcigodna nie w długim życiu ani jej miara w liczbie lat; sędziwością u ludzi jest mądrość, a miarą starości - życie nieskalane”. Czas przestaje być ilością, staje się jakością. Istnieje starość bez mądrości i młodość pełna dojrzałości. Kalendarz nie jest ostatnią instancją.

O sprawiedliwym zabranym młodo mędrzec mówi słowami, które Wulgata odda formułą godną epitafium: Consummatus in brevi explevit tempora multa, czyli „wcześnie osiągnąwszy doskonałość, przeżył czasów wiele”. Powód zabrania jest czułością: „zabrany został, by złość nie odmieniła jego myśli”. Bóg, zabierając, dopełnia życie i chroni je. Prawo, także kościelne, z konieczności mierzy dojrzałość progami lat. Używanie rozumu domniemywa się od siódmego roku życia (kan. 97 § 2), a małoletni przed szesnastym rokiem nie podlega karze (kan. 1323 n. 1). Łaska jednak nie czeka na kalendarz. Bywa wcześniejsza niż wszystkie progi.

Dzisiejszy patron jest żywym komentarzem do tej perykopy. Stanisław Kostka, osiemnastoletni nowicjusz, który pieszo uszedł z Wiednia do Rzymu, by pójść za powołaniem wbrew wszystkim rachubom rodziny, zmarł w rok po dojściu do celu, a Kościół czyta dziś nad nim Mdr 4,13 niemal jak metrykę. Przypisywane mu zawołanie ad maiora natus sum, czyli „do wyższych rzeczy jestem stworzony”, to ta sama mądrość w pierwszej osobie. Wielkość życia mierzy się jego celem.

Łk 2, 41-52<- KLIKNIJ

Święta Rodzina co roku pielgrzymuje do Jerozolimy na Paschę. Łukasz pokazuje dom, w którym pobożnością Izraela się oddycha. Gdy Jezus ma lat dwanaście, na progu religijnej dojrzałości, zostaje w Jerozolimie, zaś rodzice szukają Go „z bólem serca” przez trzy dni. Trudno nie usłyszeć w tych trzech dniach dalekiego, paschalnego pogłosu innego szukania, które też skończy się znalezieniem Żywego. Znajdują Go „w świątyni, siedzącego między nauczycielami”. Słucha i zadaje pytania. Zdumiewa bystrością, a jednak zachowuje postawę ucznia.

Odpowiedź dana Matce to pierwsze słowa Jezusa zapisane w tej Ewangelii: „powinienem być w tym, co należy do mego Ojca” (Wulgata: in his quae Patris mei sunt oportet me esse). Znów pojawia się Łukaszowe „trzeba” (gr. dei), konieczność spraw Ojca, która przewyższa wszystkie inne więzi, nawet więzi rodzinne i władzę rodzicielską. A jednak zaraz potem czytamy: „poszedł z nimi, wrócił do Nazaretu i był im poddany”. Nie ma tu buntu przebranego za powołanie. Posłuszeństwo Ojcu obejmuje posłuszeństwo w Nazarecie. Osiemnaście lat ukrytego życia też należy „do spraw Ojca”. Orygenes w homiliach o Ewangelii Łukaszowej dopowiada, gdzie należy szukać Jezusa, gdy się Go zgubi. Kto szuka Go „wśród krewnych i znajomych”, ten Go nie znajdzie. Trzeba iść do świątyni, tam, gdzie sprawy Ojca.

Maryja „chowała wiernie wszystkie te sprawy w swym sercu”, nie wszystko rozumiejąc od razu, a wszystko zachowując do rozważania. To najkrótsza definicja kontemplacji. Jezus zaś „wzrastał w mądrości, w latach i w łasce u Boga i u ludzi”. Prawdziwe człowieczeństwo naprawdę dojrzewało. Zestawienie z dzisiejszym patronem nasuwa się samo. Stanisław, młody pielgrzym, który „urwał się” bliskim dla spraw Ojca, poszedł drogą przetartą przez Dwunastoletniego i u jej końca znalazł to samo, dom Ojca.