Reklama

Niedziela Małopolska

Być bardziej człowiekiem

W grudniu minionego roku zakończyły się uroczystości jubileuszowe świętującego 35 lat swej działalności Towarzystwa Przyjaciół Chorych „Hospicjum im. św. Łazarza” w Krakowie. Z tej okazji została zorganizowana m.in. ogólnopolska konferencja, której druga część była poświęcona wolontariatowi hospicyjnemu. O tej idei z dr Jolantą Stokłosą, prezesem Towarzystwa, rozmawia Maria Fortuna-Sudor

Niedziela małopolska 2/2017, str. 7-8

[ TEMATY ]

wywiad

konferencja

Maria Fortuna-Sudor

W czasie grudniowej konferencji dr Jolancie Stokłosie towarzyszyły dziewczęta, o których prezes Towarzystwa mówiła, że to one będą kontynuować ideę wolontariatu hospicyjnego

MARIA FORTUNA-SUDOR: – Pani Prezes, myślę, że trudno sobie wyobrazić hospicja bez wolontariuszy.

DR JOLANTA STOKŁOSA: – Wszystkie polskie hospicja do 1993 r. działały wyłącznie na zasadach wolontariatu, który nadal ma bardzo duże znaczenie w opiece hospicyjnej. Wolontariusz oprócz wspierania pracowników medycznych ma możliwość ofiarowania obecności i towarzyszenia. Niesie nadzieję, że nikt nie będzie w trudnych chwilach odchodzenia sam. Wolontariusz to osoba predysponowana do tego, aby zatroszczyć się o chorego i jego rodzinę. Dlatego też i Towarzystwo, i związek Forum Hospicjów Polskich zawsze starają się przekazywać zespołom hospicyjnym, jak ważny jest we współczesnym świecie wolontariusz w hospicjum.

– A czym charakteryzuje się wolontariat hospicyjny?

– Jego istotą jest niesienie pomocy wszystkim chorym, cierpiącym, umierającym. Bez jakichkolwiek podziałów. W gronie wolontariuszy hospicyjnych znajdują się osoby, które troszczą się o chorego i jego rodzinę. Towarzyszą mu w chorobie, a po jego śmierci wspomagają osieroconą, cierpiącą rodzinę. Można powiedzieć, że wolontariusze hospicyjni to współcześni Samarytanie, którzy niosą człowiekowi cierpiącemu bezinteresowną pomoc.

– Każdy może zostać takim wolontariuszem?

– Właściwie każdy. Mogą to być osoby w różnym wieku, wykonujące rozmaite zawody, mogą być emeryci. Oczywiście, to wymaga podjęcia świadomych decyzji i konsekwencji w realizacji podjętych zadań oraz wyboru takiej formy wolontariatu, która będzie dla danej osoby odpowiednia.

– A w Hospicjum św. Łazarza jakie są to formy?

– Osoby chcące u nas pomagać mogą włączyć się np. w wolontariat opieki nad chorym, w wolontariat biurowo-organizacyjny, techniczno-gospodarczy, w wolontariat wsparcia osieroconych, akcyjny a także młodzieżowy. Każdy, kto tylko zechce, znajdzie miejsce dla siebie.

– Myślę, że najtrudniej jest nieść bezpośrednią pomoc chorym i ich bliskim. Czy osoby decydujące się na tę formę wolontariatu są w jakiś sposób przygotowywane?

– Wiele osób pragnących pomagać mówi, że nie posiada wiedzy, umiejętności w tym zakresie. Dla nich hospicjum jest niejednokrotnie pierwszym miejscem, gdzie spotykają ciężko chorych, umierających pacjentów. Mamy tego świadomość i zainteresowanym stwarzamy możliwość udziału w gruntownych szkoleniach przygotowanych z myślą o przyszłych wolontariuszach. To nie tylko minimalizuje możliwość popełniania błędów w opiece nad chorym, ale także daje wolontariuszom poczucie bezpieczeństwa, pewności, że sobie w konkretnych sytuacjach poradzą. Zresztą, oni nie są sami. Zawsze mają swego koordynatora.

– Proszę o tych szkoleniach organizowanych przez hospicjum poinformować naszych czytelników.

– Wstępne jest organizowane co dwa miesiące. Rozpoczynamy od lutego, w drugi poniedziałek danego miesiąca. Szkolenie ma na celu m.in. zapoznanie z historią hospicjum, przybliżenie zasad funkcjonowania wolontariatu hospicyjnego. Ten kurs kończy się wypełnieniem ankiety, na podstawie której osoby są zapraszane na rozmowę wstępną, z właściwym koordynatorem zespołu wolontaryjnego. W przypadku osób, które chcą włączyć się w wolontariat posługujący chorym, konieczne jest ukończenie kursu dla wolontariuszy opiekunów chorych. Takie szkolenie organizowane jest przeważnie dwa razy w roku i trwa ok. 2 miesięcy. Tematyka zajęć obejmuje zagadnienia medyczne, społeczne, psychologiczne, etyczne, moralne, prawne. Ponadto osoby przygotowujące się do tej formy wolontariatu uczestniczą w warsztatach i praktykach. Można powiedzieć, że kandydaci na wolontariuszy zostają wyposażeni w potrzebną wiedzę i umiejętności niezbędne do tej formy pomagania.

– A co należy do obowiązków wolontariuszy służących ludziom chorym, umierającym?

– Ten zakres zadań jest bardzo szeroki. Wolontariusze pomagają w pielęgnacji chorych, ich karmieniu. Organizują im wolny czas, zgodnie z ich zainteresowaniami. Towarzyszą chorym, rozmawiają z nimi, czuwają przy chorych, również tych umierających. Modlą się z nimi i przy nich.

– W Boże Narodzenie rozpoczął się Rok św. Brata Alberta. Założyciel albertynów i albertynek to dla Towarzystwa jeden z prekursorów idei pomagania.

– Idea albertyńska służenia wszystkim słabym, bezdomnym, biednym i chorym jest bardzo bliska idei hospicyjnej, która głosi: „Hospicjum służy choremu w ostatnich miesiącach, dniach, godzinach jego życia oraz daje wsparcie rodzinie. Obejmując opieką medyczną, pielęgnacyjną, duchową, psychologiczną i socjalną chorego, stara się uczynić wszystko, aby chory mógł żyć bez bólu, wśród bliskich i przyjaznych mu osób do naturalnej śmierci. W trosce o chorego jednoczy, w pełnieniu opieki, jego rodzinę, personel medyczny, wolontariuszy i jego przyjaciół. Opierając swoją działalność na wartościach chrześcijańskich, niesie pomoc wszystkim ludziom, bez względu na wyznanie, poglądy, sytuację rodzinną czy materialną”.

– Ale Towarzystwo Przyjaciół Chorych „Hospicjum im. św. Łazarza” pragnie zainteresować społeczeństwo jeszcze inną ideą…

– W 20. rocznicę poświęcenia domu – Hospicjum św. Łazarza przez kard. Franciszka Macharskiego, podczas ogólnopolskiego opłatka, duszpasterz Forum Hospicjów Polskich ks. Władysław Duda ogłosił dla hospicjów rok 2017 jako Rok Wolontariatu Hospicyjnego. W tym czasie Zarząd Forum będzie organizował sesje, kursy i spotkania przybliżające zasady służby w hospicjum. W czasach starzenia się społeczeństwa, coraz częstszych wyjazdów dzieci poza granice kraju, atomizacji rodziny, przybywa osób, które potrzebują i będą potrzebować pomocy nie tylko hospicyjnej, ale także pielęgnacyjnej. Te tematy pragniemy w bieżącym roku poruszać, na ten aspekt zwrócić uwagę społeczeństwa.

– Często podkreśla Pani, że brakuje osób chętnych do niesienia pomocy chorym i ich rodzinom. Proszę powiedzieć, dlaczego warto się zaangażować w wolontariat, bez względu na to, ile mamy lat i kim jesteśmy.

– W 1986 r. dr hab. med. Krystyna Smolak, członek Zarządu, wypowiedziała się na ten temat następująco: „Służba człowiekowi, zwłaszcza choremu, otwiera nas na wartości, dla których warto żyć. Obawiamy się niekiedy, że dźwiganie cudzego cierpienia zagraża naszemu ja, naszej wolności. W istocie zagraża jedynie naszej wygodzie, naszemu egoizmowi, który każe nam zamykać się w sobie i oddziela nas od innych, powodując zanikanie więzi międzyludzkich, tak charakterystyczne dla naszych czasów. Tymczasem jako ludzie jesteśmy powołani do istnienia poprzez wzajemne relacje. Ktoś kiedyś pięknie powiedział, że życie to jest czas wzajemnego wychodzenia sobie naprzeciw. Być bardziej człowiekiem, to znaczy być dla kogoś. Bezinteresowna życzliwość dla drugich nie tylko leży w zasięgu naszych możliwości, ale jest niejako naturalnym sposobem bycia człowieka. Jeśli jej nie zrealizujemy w naszym życiu, sprzeniewierzymy się naszemu powołaniu istot ludzkich”. Myślę, że te słowa są uniwersalne. Warto się nad nimi pochylić, zamyślić, również teraz, na początku Roku św. Brata Alberta i Roku Wolontariatu Hospicyjnego.

Informacje o wolontariacie hospicyjnym można znaleźć na stronie www.wolontariat.hospicjum.pl . Osoby zainteresowane ideą hospicyjną oraz włączeniem się w grono osób bezinteresownie pomagających Hospicjum św. Łazarza zapraszamy 13 lutego br. o godz. 17 na ul. Fatimską 17 w Krakowie.

2017-01-04 11:24

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

„W trosce o tożsamość narodową i pamięć historii”. Uroczystości jubileuszowe w Chojnowie

2020-06-16 16:47

[ TEMATY ]

jubileusz

konferencja

Chojnó

ks. Waldemar Wesołowski

W tym roku przypadają: 140 rocznica urodzin ks. Adama Szczepana Łańcuckiego, pierwszego proboszcza w Chojnowie w jego powojennej historii; 75 rocznica przybycia Polaków z Kresów do Chojnowa; 25 rocznica powstania parafii św. ap. Piotra i Pawła.

W związku z tymi jubileuszami dziekan dekanatu Chojnów ks. dr Marek Osmulski, Starosta Legnicki Adam Babuśka, Burmistrz Miasta Chojnowa Jan Serkies, Stowarzyszenie Rodzin Katolickich Diecezji Legnickiej, serdecznie zapraszają wszystkich, którym droga jest pamięć o rodzinnych korzeniach, ludziach zasłużonych dla budowania więzi społecznych w okresie powojennych przesiedleń oraz w czasie 25-letniej historii parafii p.w. św. Apostołów Piotra i Pawła w Chojnowie, do wspólnego dziękczynienia oraz na wykłady w ramach konferencji popularno-naukowej pod hasłem: „W trosce o tożsamość narodową i pamięć historii”.

Msze Św. sprawowane będą codziennie o godz. 18.00 w kościele p.w. św. Apostołów Piotra i Pawła w intencjach repatriantów i naszej lokalnej wspólnoty. Po Eucharystii wykłady, ok. godz. 18.45:

- poniedziałek 22.06, w pierwszym dniu obchodów Jubileuszy, Mszę Św. w intencji rodzin przybyłych z Kresów odprawi dziekan Dekanatu Chojnów ks. dr Marek Osmulski,wygłosi homilię oraz „Słowo na rozpoczęcie konferencji””.

- wtorek 23.06, homilię wygłosi i będzie przewodniczyć Mszy Św. w intencji osób i rodzin pomordowanych na Kresach ks. dr Dariusz Pudełko. Wykład o kształtowaniu się polskich struktur państwowych na Dolnym Śląsku po II wojnie światowej, z uwzględnieniem Chojnowa, przedstawi mgr Mariusz Garbera, dyrektor Muzeum Regionalnego w Chojnowie.

- środa 24.06, Mszę Św. wraz z homilią oraz modlitwą w intencji osób przybyłych z różnych stron Polski i świata poprowadzi ks. Damian Skrzypek. Prof. dr hab. Kazimiera Jaworska, prof. PWT we Wrocławiu wygłosi wykład pt. Ks. kanonik Adam Szczepan Łańcucki, proboszcz w Brzeżanach i w Chojnowie, na tle historii Polskiw XX wieku.

- czwartek 25.06, Mszę Św. w intencji parafian i parafii pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Brzeżanach, obchodzącej 400-lecie swego kościoła, homilię i wykład pt. Ks. kanonik Adam Szczepan Łańcucki jako prezbiter Kościoła wrocławskiego przeprowadzi ks. prof. dr hab. PWT Grzegorz Sokołowski.

- piątek 26.06, ofiarę Mszy Św. w intencji o Boże błogosławieństwo dla ojczyzny oraz dobre wychowanie dzieci i młodzieży w naszej wspólnocie sprawować będzie ks. mgr Łukasz Świerniak, diecezjalny kapelan Związku Strzeleckiego, wygłosi także homilię i wykład pt. Ks. Adam Łańcucki - duchowy ojciec repatriantów z Kresów Wschodnich.

- sobota 27.06, godz. 10.00 – Modlitwa przy grobie ks. kan. A. Szczepana Łańcuckiego i złożenie kwiatów; godz. 18.00, Mszę św. w intencji o łaskę nieba dla ks. kan. Adama Łańcuckiego oraz zmarłych kapłanów posługujących w parafiach Chojnowa sprawować będzie ks. Tadeusz Jurek. Wygłosi homilię i świadectwo o ks. A. Łańcuckim.

- niedziela 28.06, Msza św. w intencji o ład moralny i Boże błogosławieństwo dla ojczyzny oraz o nowe powołania kapłańskie w naszych lokalnych wspólnotach.

Koncert organowy.

- poniedziałek 29.06, Msza św. odpustowa w intencji o Boże błogosławieństwo dla mieszkańców i duszpasterzy posługujących w Chojnowie oraz w dekanacie pod przewodnictwem ks. Tadeusza Jurka, z homilią ks. Artura Treli.

Foto

CZYTAJ DALEJ

Zabobony grzech czy głupota?

2020-06-30 10:09

Niedziela Ogólnopolska 27/2020, str. 10-13

[ TEMATY ]

zabobon

Adobe Stock

Wydawać by się mogło, że z codziennego języka znika słowo „zabobony”. Nie jest ono w powszechnym użyciu, a młodsze pokolenie być może nawet nie wie, co w ogóle oznacza. A może marginalizowanie nazwy, kiedyś powszechnej, tym bardziej wskazuje na zagrożenia kryjące się za tym, co ona za sobą niesie? Czym zatem są zabobony?

Wielu katolików, chociaż nie tylko, wciąż porusza się między zabobonem a wiarą czy też między wiarą a zabobonem. Zabobon w ciągu dziejów zawsze „krążył” gdzieś w pobliżu wiary. Wiara rozumna, nieustannie „szukająca zrozumienia”, wręcz żyjąca w symbiozie z rozumnością, nie dopuszcza wszakże do siebie zabobonów.

Zabobony stanowią wykwit wiary niedojrzałej, powierzchownej, prymitywnej. Właściwie więcej mają wspólnego z niewiarą. Pędzą one „własne życie” w społeczeństwach zlaicyzowanych, w których w sferze obrzędowości można odnaleźć pozostałości wiary religijnej i w które zabobony najchętniej się wdzierają. Wiara w zabobony ostatecznie uderza w wiarę istoty słabej, którą jest człowiek powołany do powierzenia swojego losu Istocie Silnej – Bogu.

Sfera zabobonów, wraz z marginalizacją religii, globalizacją sekularyzmu – być może – będzie się powiększała. Będą one przybierały różne wyrazy i upostaciowienia, często zawoalowane. Jako takie nie mogą być obojętne dla myśli, analizy, oceny podejmowanej przez różne nauki, w tym teologię i antropologię.

Odwrócenie religii

Systemy filozoficzne, inspirujące do działań mających na celu rugowanie religii z życia codziennego, pozostawiły człowieka samemu sobie. Agitatorzy i funkcjonariusze tych systemów przekonywali „masy”, że kiedy odejdzie w niepamięć największy zabobon – religia, ludzkość wyzwoli się z tego wszystkiego, co jest fikcją, porzuci „ufantastycznione odbicie realnego świata” (tak religię definiowano w leksykonach wydawanych w PRL) na rzecz materializmu. Człowiek osamotniony, bez możliwości uzyskania odpowiedzi na pytanie o sens życia, cierpienia i śmierci, zaczął szukać namiastek religii. Przeznaczony do wyzwolenia się z zabobonów zwrócił się ku ideologiom pseudoreligijnym, systemom magicznym, które są zawsze „odwróceniem religii”. O ile religia stanowi życiowy stosunek człowieka do Boga, to zabobony czy w ogóle magia wskazują na wolę panowania człowieka nad transcendencją.

Zastanawiający jest fakt, że wiara w zabobony staje się coraz bardziej powszechna wszędzie tam, gdzie nastąpiło religijne wyjałowienie. Człowiek odrzucający religię, odwracający się od wiary swoich przodków, od tradycji religijnej, która kształtowała rdzeń jego rodziny, skłania się ku irracjonalnym praktykom, mającym mu zapewnić komfort życia. Traktując zabobony jako elementy regulujące egzystencjalne procesy, wydarzenia, staje się ich niewolnikiem. Przyjmuje niektóre praktyki wypływające wyłącznie z wyobraźni, fantazji jako wiarygodne. „Miesza” w ten sposób, a nawet „miksuje” fikcję z rzeczywistością. Nieistniejący świat traktuje jako realny, a to, co faktyczne, naoczne – jako nieistniejące. Wraca w ten sposób do praczasów, kiedy to mitologia wraz ze wszelkimi stworami, istotami nadnaturalnymi, czynami legendarnych postaci była osnową życia plemion celebrujących swoją jedyność i wielkość. Od „wiary szukającej zrozumienia” przechodzi do bezrozumnych wierzeń, które nie potrzebują żadnych interpretacji, wyjaśnień.

Zabobony, „robiąc wrażenie” mocno związanych z konkretami życia, w końcu zapędzają tego, kto się im poddaje, w świat fikcji, w bajeczne i baśniowe scenerie. Ten, kto świadomie, dobrowolnie, bez jakiejkolwiek zewnętrznej presji porzuca rzeczywistość na rzecz fantasmagorii (złudzeń, iluzji, fantastyczności), za swoją decyzję ponosi odpowiedzialność moralną. Wybierany przez człowieka grzech wiary w zabobony odrywa go od tego, co jest realne. Człowiek zagubiony w grzechu, a nawet traktujący go jako swoją pożywkę, ucieka od siebie samego. W końcu grzech generuje zagubienie, bezsens, rozpacz. Wybór zabobonów jako regulatorów myślenia i postępowania czyni taką właśnie pustkę. Na dłuższą metę nie można się nimi kierować, jeśli jest się bowiem zagubionym wśród rzeczy widzialnych, dochodzi się w końcu do zagubienia duchowego, niedostrzegania „rzeczy duchowych”.

Dekalog drogowskazem w życiu

O ile życiowy stosunek człowieka do Boga kształtuje jego sumienie, serce, rozum, to relacja człowieka z fikcją coraz bardziej pogrąża go w lęku, strachu. Paraliżuje jego wolność. Ubezwłasnowolnia go. Odtąd nie on kieruje swoim losem, ale to, co fikcyjne, wprowadza go w totalną dezorientację. Wierzący w Boga kieruje się w swoim życiu bojaźnią Bożą, czyli odwagą podejmowania odpowiedzialnych wyborów moralnych, zgodnie z Dekalogiem oraz nauką Jezusa z Kazania na Górze. Bóg nieustannie wzywa człowieka do odwagi i męstwa. Konieczne są one do tego, by bezkompromisowo demaskować to wszystko, co czyni go zniewolonym.

Pierwsze przykazanie Boże, wyryte na pierwszej tablicy Dekalogu, jest imperatywem, którego przestrzeganie nigdy nie doprowadzi do tego, by przedmioty, rzeczy, wyobraźnia zapanowały nad ludzkim rozumem. „Nie będziesz miał bogów cudzych przede Mną” (por.: Wj 20, 3; Pwt 5, 7) to wezwanie do rozsądku, niepozwalające na oddawanie czci boskiej temu, co na cześć tę żadną miarą nie zasługuje. Nie można poddać się władaniu tego, co nie istnieje. Grzech bałwochwalstwa, uległości idolom wypływa ostatecznie z pychy człowieka. Nie jest mu potrzebny Bóg prawdziwy, prawdziwe są bowiem zabobony, których przestrzeganie ma gwarantować szczęście – nie kiedyś, w przyszłości, ale już teraz, w tej chwili, natychmiast.

Stworzony przez Boga człowiek został obdarzony rozumem. To przede wszystkim dzięki Niemu stanowi on „obraz i podobieństwo Boga” (por. Rdz 1, 26-27). Dzięki odpowiedzialnemu używaniu rozumu, refleksji, analizowaniu swoich myśli, pragnień, czynów najbardziej upodabnia się do Stwórcy. Rozum pozwala człowiekowi ustrzec się przed złem, przed pokusami czy wręcz atakami złego ducha. Rozum osłabiony przez wiarę w zabobony natomiast nie jest w stanie się obronić przed destrukcyjnym oddziaływaniem zła.

Wiara w zabobony wyłącza krytyczne myślenie. W takiej sytuacji to nie człowiek kieruje swoim losem, ufnie otwarty na wolę Bożą i zrządzenia Bożej Opatrzności, lecz ślepy los prowadzi człowieka donikąd. Kierujący się zabobonami ujawnia jednocześnie brak zaufania wobec Boga. W tym wyraża się istota grzechu ludzi poddanych zabobonom. Nie można żadną miarą połączyć wiary w Boga z wiarą w gusła, wróżby, przepowiednie, wytwory wyobraźni.

Człowiek świadomie wybierający głupotę ponosi za tenże wybór odpowiedzialność. Głupotę rozumiemy tu nie jako określenie jakiejś niepełnosprawności intelektualnej, lecz jako apoteozę fikcji, tego, co nie ma żadnego wpływu na bieg życia, co przeczy Boskiej trosce o człowieka i świat.

Otchłań nieporozumienia

Czy i jakie są granice między wiarą w Boga a wiarą w przesądy? Czy istnieje linia demarkacyjna oddzielająca te dwie postawy? Na pewno wiara w zabobony, przesądy oznacza detronizację Boga jako Pana życia, tego wszystkiego, co o nim stanowi i w czym się ono wyraża. Między jedną wiarą a drugą istnieje otchłań nieporozumienia. Wierzący w Boga pozostaje z Nim w relacjach właściwych dla osób. Ich szczytem jest miłość – jako bezwarunkowe, bezgraniczne oddanie się drugiej stronie, tu: stworzenia – Stwórcy. Między miłością do Boga a poddaniem się przesądom zionie przepaść. Człowiek wierzący w zabobony zaczyna się upodabniać – z własnej woli – do rzeczy, którą można manipulować, przestawiać z jednego miejsca na drugie. Poddając swoją wolę przesądom, staje się ich niewolnikiem.

Jak to jest możliwe, że wielu chrześcijan, mimo deklaracji wiary w Boga, na przekór wyznawanej oraz praktykowanej wierze, poddaje się zabobonom? Przede wszystkim trzeba stwierdzić, że deklarowana przez nich wiara nie została wyzwolona ze złogów nieufności, zwątpienia, bezmyślności. Jest wiarą płytką, powierzchowną, niepogłębianą, bez zakorzenienia „do końca” w Ewangelii.

Człowiek, który nie realizuje w codzienności przykazania miłości Boga i bliźniego, który się nie modli (nie tylko tradycyjnym pacierzem porannym i wieczornym, ale każdą chwilą dnia), który nie karmi się łaską sakramentów, nie czyta i nie rozważa codziennie (a nie tylko „od wielkiego dzwonu”) Pisma Świętego, który twórczo nie przeżywa swojego cierpienia – w gruncie rzeczy odchodzi od wiary w Boga.

Kierujący się zabobonami wątpią w moc Boga oraz w Jego pomoc i opiekę. Do poddania się im przyczyniają się brak nadziei pokładanej w Bogu i poszukiwanie jej w przesądach czy zaklęciach. Według teologii katolickiej, zabobony są w sprzeczności z racjonalnym myśleniem oraz w ogóle z wiarą chrześcijańską. Wskazują na trudności w poznawaniu rzeczywistości.

„Złe oko”

Według statystycznych sondaży, ponad połowa dorosłych Polaków ma się przyznawać do wiary w przesądy. Trzymanie kciuków ma przynieść jeśli nie szczęście, to na pewno powodzenie temu, za którego kciuki te się trzyma. Trzynasty dzień miesiąca musi być pechowy, a bezwzględnie taki jest trzynasty dzień wypadający w piątek. Niektórzy ludzie nie chcą mieszkać na trzynastym piętrze wieżowców (zdarzają się skrajne, usankcjonowane administracyjnie przypadki, kiedy po dwunastym piętrze następuje piętro czternaste). Wielu nie chce się witać przez próg, byłaby to bowiem niechybna zapowiedź nieporozumienia czy niezgody między pozdrawiającymi się. Można spotkać rodziców czy dziadków, którzy zawiązują czerwoną wstążeczkę w łóżeczku czy w wózku dziecka, na wysokości jego głowy, by w ten sposób „złe oko” go nie sięgło i nie sprowadziło na nie choroby, nieszczęścia.

Wierzący w zabobony coraz bardziej pogrąża się w strachu, trwodze. Boi się „złych oczu” czy „złego oka”, które może spowodować szkody dosłownie wszędzie. Mieszkający na wsi nie mogą człowieka o takich „oczach” wprowadzać do obory, może bowiem sprowadzić chorobę bydła czy innych zwierząt. Nie może on pojawić się na podwórzu domostwa między ptactwem domowym – mógłby porazić kury złym spojrzeniem i niechybnie spowodować śmiertelną walkę między nimi. Nie można się chwalić kwiatami przed człowiekiem o „złym oku” czy w ogóle wprowadzać go do ogrodu, gdyż od jego spojrzenia kwiaty zwiędną.

Zmarły nie może „oczekiwać” na swój pogrzeb przez niedzielę, musi być koniecznie pochowany chociażby w sobotę wieczorem – inaczej ktoś inny w rodzinie szybko umrze. Wierzący w zabobony nie podniesie kwiatu, który wypadł z wieńca czy z wiązanki w czasie procesji w kondukcie pogrzebowym w drodze na cmentarz bądź już na cmentarzu. Gdyby się schylił po tenże kwiat, z pewnością ktoś z jego bliskich albo i on sam rychło by umarli. Podobnie niektórzy gdy widzą, że jodła lub świerk wyrastają ponad dach jednorodzinnego domu, niezwłocznie wspinają się niemal na szczyt drzewa, by ściąć jego stożek wzrostu. Gdyby tego nie zrobili, oznaczałoby to śmierć gospodarza.

Wierzący w zabobony stawia bądź zawiesza w korytarzu swojego domu portret Żyda, chociaż nic a nic nie wie o żydach i judaizmie. Chce po prostu być bogaty. Panicznie boi się czarnego kota, który przebiega drogę przed jego autem. Niektórzy się nawet zatrzymują, by inny pojazd przekroczył linię przejścia kota z jednej strony jezdni na drugą. Nie chcą dla siebie nieszczęścia, ale los drugiego człowieka już ich nie interesuje. Kot z tego przesądu ma panować nad przyszłością człowieka, ma być przyczyną sprawczą takiego czy innego nieszczęśliwego zdarzenia. Wiara w jeden zabobon rodzi wiarę w kolejny. W ten sposób powstaje łańcuch powiązanych ze sobą ogniw głupoty.

Istnieją niemal niezliczone praktyki zabobonne, związane z określonymi świętami (Wielkanocą czy Bożym Narodzeniem), wspomnieniami świętych (np. Andrzeja), ceremoniami i obrzędami, które są określane przez antropologię i etnologię jako „ryty przejścia” (narodziny, zawarcie małżeństwa, pogrzeb), zwyczaje obrzędowości agrarnej. Wiele z tych praktyk zostało odziedziczonych po wcześniejszych pokoleniach. Zabobony przechodziły i wciąż przechodzą, jak na taśmie transmisyjnej, od jednego pokolenia do drugiego, wśród zarówno tych, którzy deklarują wiarę w Boga, jak i niewierzących. Najczęściej osoby te nie podejmują krytycznej refleksji nad tymi praktykami, chociaż nie krępują się o nich mówić innym, w tym duszpasterzom.

Katolik wierzący w zabobony sercem swoim jest przy nich, a nie przy Bogu. Nie chce poznać do końca prawdy o sobie, ona bowiem domagałaby się bezkompromisowego nawrócenia, całkowitego zaufania Bogu, miłosierdziu Bożemu. Stwierdzenie to powinno być zachętą do podjęcia przez duszpasterzy i teologów katechezy mającej na celu wyzwolenie katechizowanych (od dzieci poczynając, na starcach kończąc) z fikcji zabobonów na rzecz prawdy wiary w Boga.

Katechizm Kościoła Katolickiego:
„Nie będziesz miał cudzych bogów przede Mną!”
2110. Pierwsze przykazanie zabrania oddawania czci innym bogom poza Jedynym Panem, który objawił siebie swojemu ludowi. Zakazuje zabobonu i bezbożności. Zabobon to pewnego rodzaju wynaturzony przerost religijności; bezbożność jest wadą sprzeciwiającą się, przez brak, cnocie religijności.
Zabobon
2111. Zabobon jest wypaczeniem postawy religijnej oraz praktyk, jakie ona nakłada. Może on także dotyczyć kultu, który oddajemy prawdziwemu Bogu, na przykład, gdy przypisuje się jakieś magiczne znaczenie pewnym praktykom, nawet uprawnionym lub koniecznym. Popaść w zabobon – oznacza wiązać skuteczność modlitw lub znaków sakramentalnych jedynie z ich wymiarem materialnym, z pominięciem dyspozycji wewnętrznych, jakich one wymagają.

Eugeniusz Sakowicz
kierownik Katedry Religiologii i Ekumenizmu w Instytucie Nauk Teologicznych na Wydziale Teologicznym UKSW oraz członek Komitetu Nauk Teologicznych PAN.

CZYTAJ DALEJ

Simoncelli: bez zawieszenia broni trudno będzie wygrać z koronawirusem

2020-07-12 16:32

[ TEMATY ]

wojna

koronawirus

Vatican News/ANSA

W starożytności przerywano wojny na czas igrzysk olimpijskich. W tym roku pandemia spowodowała przeniesienie olimpiady, ale wojny trwają nadal. W wielu krajach działania zbrojne uniemożliwiają walkę z koronawirusem, leczenie chorych, a nawet dostarczanie podstawowej pomocy humanitarnej.

Najtrudniejsza sytuacja jest obecnie w Jemenie i Syrii. Podobnie jest w Kamerunie, Republice Środkowoafrykańskiej czy Nigerii. Stąd niedawny apel papieża Franciszka o bezwarunkowe i natychmiastowe zawieszenie broni. „Bez poważnego potraktowania tego wezwania będzie trudno wygrać z pandemią” – uważa prof. Maurizio Simoncelli, specjalista w dziedzinie rozbrojenia, współzałożyciel międzynarodowego instytutu badawczego IRIAD zajmującego się promowaniem wiedzy naukowej na temat praw człowieka, rozbrojenia i zarządzania konfliktami bez użycia przemocy.

„Wojny nigdy nie wybuchają bez powodów, a powody są zazwyczaj takie same: kontrola terytoriów i ich zasobów. Tak stało się w Libii, gdzie pragnienie pokoju ustąpiło przed konfliktem międzynarodowym. Spójrzmy na Zatokę Perską i Syrię. Te konflikty nie mogłyby trwać tyle lat, gdyby wciąż nie była tam dostarczana broń i amunicja. Warto pamiętać, że konflikty są również poważnym biznesem. W historii wiele razy widzieliśmy, jak państwa, które domagały się zawieszenia broni, kończyły na eksporcie uzbrojenia na tereny objęte wojną – powiedział w wywiadzie dla Radia Watykańskiego Maurizio Simoncelli. – Dlatego bardzo trudne będzie wprowadzenie zawieszenia broni, aby pomóc ludności zagrożonej koronawirusem na terenach objętych konfliktem. Jest ich bardzo wiele, od Afryki po Bliski Wschód. Niedobór leków, słaba kondycja zdrowotna mieszkańców, brak wody i żywności sprawiają, że zagrożenie jest niezwykle poważne. Nie wystarczy potakiwać papieżowi, kiedy mówi o rozbrojeniu. Wiele państw to robi, ale nie zachowują się niestety konsekwentnie”.

W ubiegłym miesiącu biskupi Kamerunu i Republiki Środkowoafrykańskiej potępili kontynuację działań wojennych w obu tych krajach. Podobna sytuacja ma miejsce w Nigerii. „Wciąż jesteśmy na łasce bojówek terrorystycznych Boko Haram, zwłaszcza na północy kraju”– alarmuje arcybiskup Abudży, Ignatius Ayau Kaigama, podkreślając również zagrożenie koronawirusem, który jest jego zdaniem najniebezpieczniejszy dla najbiedniejszej części populacji.

Sytuacja jest tragiczna także w Syrii i w Jemenie, borykającymi się z najpoważniejszym kryzysem humanitarnym na świecie. Bp Paul Hinder, wikariusz apostolski w Arabii Południowej, zwraca uwagę na zniszczenie połowy infrastruktury medycznej w Jemenie oraz na brak bezpieczeństwa, który „utrudnia, a czasem uniemożliwia transport pomocy”. „Bez rozejmu między walczącymi stronami wszystkie operacje humanitarne pozostaną sparaliżowane” – uważa bp Hinder.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

Wspierają nas

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję