Reklama

Forteca nad Dunajem

2017-08-23 10:47

Margita Kotas
Niedziela Ogólnopolska 35/2017, str. 36-37

Margita Kotas
Wieże twierdzy Golubac wyrastają na wapiennych skałach brzegu Dunaju

Twierdza Golubac, dawna duma królów i sułtanów, wznosi się wprost z wody i wspina na stromy brzeg Dunaju w miejscu, gdzie rzeka stanowi granicę między Serbią a Rumunią. Jej szeroko rozlane wody tworzą tu jezioro, by – kiedy tylko miną twierdzę – zmienić się w kanion przedzierający się przez góry Ðerdap

Średniowieczna forteca wznosi się na południowym brzegu Dunaju i wyznacza zachodnią granicę Parku Narodowego Đerdap – Żelazne Wrota. Ten najdłuższy, blisko 100-kilometrowy przełom rzeczny w Europie swą nazwę: Porta Ferea – Żelazne Wrota –zawdzięcza eksplorującym te strony Rzymianom. Po drugiej stronie rzeki, już na terenie Rumunii, znajdują się ruiny zamku Laslowar. Najwięcej turystów odwiedza ruiny w Golubac w sierpniu, kiedy odbywają się tu regaty żeglarskie, ale i w pozostałe letnie miesiące zaglądają tu przybysze nie tylko z Serbii i regionu Bałkanów, ale też coraz częściej z Polski.

Gołębi zamek

Golubac (pol. Gołąbiec) bierze swą nazwę od serbskiego słowa „golub” bądź węgierskiego „galamb” – gołąb. Tłumaczy się ją na trzy sposoby. Pierwsza hipoteza głosi, że w głównej wieży twierdzy więziono niegdyś bizantyńską królową, która z nudów dokarmiała gołębie. Inna wywodzi nazwę od gnieżdżących się tu dzikich gołębi. Kolejna – która wydaje się najbardziej wiarygodna – wskazuje, że zamkowe wieże podobne są do gołębi siedzących na skałach.

Pierwsi to miejsce nad Dunajem docenili Rzymianie, budując w I wieku umocnioną osadę Castrum Columbarum. Podobno bywał w niej sam cesarz Dioklecjan. Zniszczona przez Hunów twierdza została odbudowana w VI wieku za panowania bizantyńskiego cesarza Justyniana. Dzisiejsze ruiny są pozostałością zamku wybudowanego przez Węgrów w miejscu Castrum Columbarum najprawdopodobniej w II poł. XIII lub na początku XIV wieku. To oni nadali mu nazwę Galambóc. Po raz pierwszy Golubac wzmiankowany jest w 1335 r. jako węgierska twierdza graniczna. W 1391 r. forteca została zdobyta przez Turków. W 1428 r. wojska węgierskie dowodzone przez króla Zygmunta Luksemburskiego podjęły próbę odbicia twierdzy, ale mimo ciężkich walk nie udało się tego dokonać. W ciągu kolejnych wieków twierdza Golubac przechodziła z rąk do rąk Węgrów, Turków, Serbów i Habsburgów, by w 1867 r. znaleźć się w posiadaniu Serbii.

Reklama

Dziewięć wież

Golubac uznawany jest za najładniejszą ruinę średniowiecznego zamku w Serbii i opinia ta, mimo iż tak naprawdę niewiele pozostało z potęgi twierdzy, nie jest przesadzona. Dla pozostałości fortecy piękną oprawę stanowi przyroda. Mury twierdzy biegną od rzeki w górę wzdłuż stromych zboczy. Z wapiennej skały wznoszącej się nad Dunajem wyrasta na różnych wysokościach dziewięć potężnych baszt o wysokości 20-30 m, połączonych murami z blankami. Większość z nich postawiono na planie kwadratu. Najwyższa z wież nosi nazwę Šešir kula (Wieża Kapelusz). Najmłodszą, niższą i ośmiokątną, postawili Turcy w 1480 r. w celu obrony przed wojskami węgierskimi, które miały w zwyczaju odbijać swoje twierdze z rąk wroga. Turecka wieża robi wrażenie bardzo niskiej, ale to tylko złudzenie, ponieważ w większości znajduje się ona pod wodą – poziom Dunaju podniósł się tutaj po zbudowaniu zapory i elektrowni wodnej Đerdap.

W latach 20. XX wieku przez dwie bramy twierdzy przeprowadzono drogę Đerdapskiej Magistrali, co mocno osłabiło mury twierdzy. Do końca 2016 r. w ramach Strategii UE dla Regionu Dunaju miała być przeprowadzona rekonstrukcja twierdzy, jednak w terminie tym wykonano jedynie 15 proc. zaplanowanych prac i nie wiadomo, kiedy projekt zostanie ukończony.

Źródło Zawiszy

W miejscu, gdzie droga Đerdapskiej Magistrali mija pierwszą bramę, znajduje się źródło im. Zawiszy Czarnego, upamiętniające miejsce śmierci słynnego rycerza. Do obudowy istniejącego tu wcześniej ujęcia wody w 2003 r. przymocowano z polskiej inicjatywy tablicę z portretem rycerza i napisem sporządzonym w językach serbskim i polskim: „W Golubcu zginął w 1428 roku z rąk tureckich sławny polski rycerz, symbol odwagi i prawości Zawisza Czarny. Cześć bohaterowi”. Tym symbolicznym miejscem pamięci o sławie polskiego rycerstwa opiekują się harcerze z Kielecczyzny, a serbski Golubac od lat współpracuje z Garbowem k. Sandomierza – miejscowością, w której urodził się Zawisza Czarny herbu Sulima.

Bohaterska śmierć

Polski rycerz podczas bitwy w Golubacu pełnił rolę dowódcy oddziałów najemnych i osłaniał odwrót Zygmunta Luksemburskiego spod twierdzy. Ten miał posłać łódź dla Zawiszy i nakazać mu ewakuację, rycerz postanowił jednak pozostać ze swoimi towarzyszami na polu bitewnym. Odsyłając łódź, ruszył z dwoma pieszymi przeciw całemu wojsku tureckiemu. Został otoczony przez wroga i wzięty do tureckiej niewoli. Zginął 12 czerwca 1428 r. Legenda głosi, że przyczyną śmierci Zawiszy był konflikt między dwoma janczarami o to, czyim jeńcem będzie Zawisza. Podczas kłótni jeden z przeciwników wyciągnął jatagan i obciął Zawiszy głowę. Legendę tę przytacza w swej relacji jeden z największych piewców Zawiszy Czarnego – polski kronikarz Jan Długosz, który czyny rycerza barwnie opisał w dziele „Roczniki, czyli Kroniki sławnego Królestwa Polskiego”. „Niebawem obskoczony przez Turków, którzy wzięli go za króla lub jakiego księcia dla zbroi świecącej i połowy czarnego orła, którego miał w herbie, na płaszczu rycerskim okrywającym zbroję, dostał się do niewoli” – napisał Długosz. Według jego dalszej relacji, pojmanego Zawiszę miano prowadzić do sułtana, zdjąwszy mu szyszak z głowy. Wówczas to miało dojść do kłótni dwóch żołnierzy tureckich, w wyniku której słynny jeniec stracił życie. W rzeczywistości nieznane są szczegóły śmierci Zawiszy, ale jej przyczyn historycy upatrują przede wszystkim w nieudolności króla Zygmunta Luksemburskiego jako naczelnego dowódcy zakończonej niepowodzeniem próby odbicia twierdzy z rąk Turków.

Pamięć o czynach

Podobnie jak szczegóły śmierci nieznane jest również miejsce pochówku bohatera z Golubaca. W listopadzie 1428 r. w kościele Franciszkanów w Krakowie odbył się jedynie symboliczny pogrzeb Zawiszy. Tam też znalazło miejsce ufundowane przez wdowę po rycerzu – Barbarę z Radolina epitafium z wyrytymi słowami elegii kanonika wawelskiego i sekretarza króla – Adama Świnki: „Twój herb tu pięknie błyszczy, lecz nie tu twe prochy, Mężny Zawiszo Czarny, co cię śmierć zabrała...”. Można je było oglądać jeszcze w XVI wieku, nie zachowało się jednak do naszych czasów. W 2012 r. odsłonięto nową tablicę poświęconą rycerzowi. Tradycja głosi, że Zawisza Czarny pochowany został po bitwie przez miejscowych Serbów, w rzeczywistości jednak ciało rycerza nie zostało odnalezione. Nie zginęła pamięć o czynach wielkiego rycerza, m.in. o jego udziale w bitwie pod Grunwaldem, podczas której wraz ze swym bratem Janem Farurejem walczył w szeregach chorągwi ziemi krakowskiej – najbardziej elitarnym oddziale. Choć nie ma na to wyraźnych dowodów, niewykluczone, że to właśnie Zawisza w krytycznym momencie bitwy uratował królewski sztandar. Na Jasnej Górze natomiast pieczołowicie przechowywana jest zbroja Zawiszy Czarnego, która dowodzi, że swój przydomek rycerz zawdzięczał nie tyle jej barwie – jak utrzymywali niektórzy – co kruczoczarnym włosom i ciemnej karnacji.

Nie może dziwić, że symbol odwagi i prawości doczekał się równie dzielnych potomków. Spośród czterech synów Zawiszy Stanisław z Rożnowa poległ w bitwie pod Warną w 1444 r., a Jan z Rożnowa został pojmany do niewoli w bitwie pod Chojnicami w 1454 r. To w linii prostej od Jana i jego córki Barbary wywodzą się hetman Stanisław Koniecpolski, książę Bogusław Radziwiłł czy też mjr Henryk Dobrzański „Hubal”.

Koniec

Tagi:
turystyka

Reklama

Kielce uruchomią bezpłatny przewóz na św. Krzyż

2019-09-27 18:07

dziar / Kielce (KAI)

Promocji regionu i udogodnieniu dla pielgrzymów mają służyć, zaproponowane przez władze województwa, weekendowe bezpłatne kursy autobusowe na Święty Krzyż. Będą uruchomione jeszcze w tym sezonie turystycznym.

Archiwum autora
Opactwo na Świętym Krzyżu

Koszty takiego przedsięwzięcia szacowane są na około 150-200 tys. zł w skali roku i byłyby finansowane głównie przez władze wojewódzkie.

Starania w tym kierunku czyni Mariusz Gosek - członek zarządu województwa świętokrzyskiego, odpowiedzialny za turystykę i transport w regionie. Jak deklaruje, autobus jeździłby bezpłatnie we wszystkie weekendy w ciągu roku. Z kolei dyrekcja Zarządu Transportu Miejskiego w Kielcach zaproponowała, aby autobus odjeżdżał ze stanowiska numer jeden, by podkreślić znaczenie sanktuarium świętokrzyskiego dla regionu.

Trasa - do czasu ukończenia dworca autobusowego w Kielcach - rozpoczynałaby się na ulicy Żytniej. Kwestią otwartą jest jeszcze godzina wyjazdu oraz ilość kursów w ciągu dnia.

Święty Krzyż to najstarsze polskie sanktuarium. Przechowywane są nim relikwie Drzewa Krzyża Świętego. Od X wieku do kasacji opactwa w 1819 r. gospodarzami sanktuarium byli benedyktyni, obecnie opiekę nad nim sprawują Misjonarze Oblaci Maryi Niepokalanej.

To zarazem jedno z najczęściej odwiedzanych sanktuariów i obiektów na Kielecczyźnie.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Godzina Łaski 8 grudnia godz. 12.00-13.00

2014-12-02 14:50

Czesław Ryszka
Niedziela Ogólnopolska 49/2014, str. 16-17

Niewielu w Polsce słyszało o objawieniach Matki Bożej w Montichiari-Fontanelle, choć przyjęło się już w licznych parafiach nabożeństwo zwane Godziną Łaski. Przypada ono w uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny - 8 grudnia od godziny 12 do 13. U jego początków są właśnie objawienia Matki Bożej Róży Duchownej we włoskim Montichiari

Monika Książek
Figura Matki Bożej Niepokalanej w Krościenku

O niewielkim miasteczku w północnej Italii, u podnóża Alp, 20 km od Brescii, zrobiło się głośno tuż po II wojnie światowej. Wówczas to, w roku 1946, najpierw w Montichiari, a potem - w następnych latach - w położonej nieco na uboczu dzielnicy Fontanelle Matka Boża wielokrotnie ukazała się Pierinie Gilli, pielęgniarce z miejscowego szpitala. Dzięki tym objawieniom miasteczko zupełnie zmieniło swój charakter, m.in. w górującym nad okolicą starym zamku, zwanym obecnie Zamkiem Maryi, ulokowano ośrodek dla ludzi chorych i starych, natomiast przy źródle w Fontanelle - według życzenia Maryi - powstał ogromny ośrodek leczniczy z basenami z leczącą wodą z poświęconego przez Najświętszą Pannę źródła.

Pierina Gilli

Powiernicą Matki Bożej - jak wspomniałem - była Pierina Gilli, urodzona 3 sierpnia 1911 r. w wiosce San Giorgio pod Montichiari. Pochodziła ona z biednej, wielodzietnej rodziny. Gdy jej ojciec, Pancrazio, zmarł wskutek ran odniesionych podczas I wojny światowej, mała Pierina trafiła do sierocińca prowadzonego przez siostry zakonne. Sytuacja materialna rodziny poprawiła się, kiedy jej matka, Rosa, wyszła powtórnie za mąż, i Pierina mogła wrócić do domu. Była jednak źle traktowana przez ojczyma. W trudnych chwilach - jak wspominała - śpiewała Litanię loretańską do Matki Bożej, by powstrzymać jego agresję.

W wieku 18 lat podjęła pracę jako pielęgniarka w szpitalu w Montichiari. Przekonana od dzieciństwa o opiece Matki Bożej, pragnęła wstąpić do zakonu, jednak z powodu słabego zdrowia i braku posagu nie została przyjęta. Nie załamując się, oddała Maryi swoje życie. Postanowiła równocześnie praktykować uczynki miłosierdzia i pokuty. Pod wpływem duchowych natchnień złożyła prywatny ślub czystości i odmówiła zamążpójścia. Celem wybranej przez nią drogi było uświęcenie własne, a także ofiarowanie praktyk pokutnych oraz cierpień za przeżywających trudności kapłanów oraz osoby konsekrowane.

Ponownie starała się o przyjęcie do zakonu w 32. roku życia. Choć została przyjęta do Zgromadzenia Służebnic Miłosierdzia, nie złożyła ślubów wieczystych, głównie z powodu nękających ją ciężkich chorób. W wieku 35 lat po raz pierwszy miała widzenie Matki Bożej.

Objawienia Róży Duchownej

Pierwsze objawienie Pierina przeżyła 24 listopada 1946 r. podczas pracy w szpitalu. Ujrzała płaczącą Madonnę z zanurzonymi w piersi trzema mieczami. Szatę Maryi zdobiły trzy róże: biała, czerwona i złota. Maryja nazwała siebie Różą Duchowną. Głównym przesłaniem była prośba o szerzenie kultu Matki Bożej Róży Duchownej w intencji uświęcenia dusz konsekrowanych. Kiedy Pierina opowiedziała o tym widzeniu swojemu spowiednikowi, nie znalazła zrozumienia, co więcej - nakazał jej milczenie.

Podczas kolejnych widzeń i mistycznych ekstaz Pierina widziała Matkę Bożą w różnych miejscach: w domowym oratorium, w szpitalnej sali, w domowej kaplicy, w kościołach... Świadkami tych objawień były setki osób. W licznych orędziach Matka Boża nawiązywała do wielkich objawień: w Lourdes - nazywając się Niepokalanym Poczęciem; w Fatimie - pragnąc, aby rozwijano w zgromadzeniach zakonnych nabożeństwo do Jej Niepokalanego Serca i czczono Ją pod wezwaniem Róży Duchownej (Mistycznej); na rue du Bac w Paryżu - nakazując wybicie medalika podobnego do tego z 1830 r., kiedy to miały miejsce objawienia św. Katarzynie Labouré. Już bodaj z tego wynika, że przesłania Maryi w Montichiari okazały się bardzo kościelne, a tym samym uniwersalne, stąd też figury Matki Bożej Róży Duchownej zaczęto wkrótce stawiać w wielu kościołach na całym świecie.

Fenomenem tych objawień jest wspomniana Godzina Łaski: 60 minut między godz. 12.00 a 13.00 w dniu 8 grudnia, czyli w uroczystość Niepokalanego Poczęcia Maryi. Oto Jej słowa: „Życzę sobie, aby każdego roku w dniu 8 grudnia w południe obchodzono Godzinę Łaski dla całego świata. Dzięki modlitwie w tej godzinie ześlę wiele łask dla duszy i ciała. Będą masowe nawrócenia. Dusze zatwardziałe i zimne jak marmur poruszone będą łaską Bożą i znów staną się wierne i miłujące Boga. Pan, mój Boski Syn Jezus, okaże wielkie miłosierdzie, jeżeli dobrzy ludzie będą się modlić za bliźnich. Jest moim życzeniem, aby ta Godzina była rozpowszechniona. Wkrótce ludzie poznają wielkość tej Godziny Łaski. Jeśli ktoś nie może w tym czasie przyjść do kościoła, niech modli się w domu”.

Słowo Kościoła

Objawienia z Montichiari przez wiele lat nie były zatwierdzone przez Kościół, mimo że potwierdziły je cuda uzdrowień, zjawiska świetlne i słoneczne oglądane wielokrotnie w Montichiari, a nawet to, że papież Paweł VI miał na swoim biurku statuę pielgrzymującej Madonny Róży Duchownej.

Biskup Brescii Giacinto Tredici, który ostatecznie musiał wydać werdykt o prawdziwości objawień, nie będąc im przeciwny, sugerował Pierinie Gilli życie w ukryciu. Ta pokornie zastosowała się do zaleceń i przez wiele lat mieszkała w skromnym domku przy franciszkańskim klasztorze w Fontanelle, gdzie spotykała się z pielgrzymami w swojej niedużej kaplicy. Aż do śmierci prowadziła pustelnicze życie. Poświęciła się modlitwie i pokucie, jednak nigdy nie przywdziała habitu zakonnego. Zmarła w opinii świętości 12 stycznia 1991 r., nie doczekawszy się zatwierdzenia objawień. Jej grób i miejsca objawień odwiedza rocznie ponad 100 tys. pielgrzymów.

Kolejny biskup Brescii, Giulio Sanguinetti, widząc, jak statuy Maryi z trzema różami na piersiach lub też z trzema mieczami zdobywają świat, 15 sierpnia 2000 r. uznał kult Matki Bożej Róży Duchownej z objawień w Montichiari. Przesłał także list do dwóch stowarzyszeń, które spontanicznie zajmowały się miejscami kultu w Fontanelle. Poinformował je o mianowaniu „kapłana, który ma zająć się sprawą kultu, w osobie Pierino Bosellego, dyrektora diecezjalnego wydziału do spraw liturgii”. Wkrótce w Montichiari powstało nowe stowarzyszenie, utworzone z dwóch dotychczasowych, zatwierdzone przez biskupa i przez proboszcza Montichiari ks. Franco Bertoniego. Jego celem jest szerzenie pobożności do Matki Bożej w Fontanelle. To nowe stowarzyszenie nazywa się Róża Duchowna - Fontanelle.

Uznanie objawień Róży Duchownej wpłynęło na jeszcze liczniejsze fundowanie świątyń pod tym wezwaniem, powstały nowe ruchy religijne; także wiele osób, które odwiedzają i poznają Montichiari, odkrywa powołanie kapłańskie lub zakonne. Chociaż więc objawienia w Montichiari-Fontanelle nie wniosły szczególnie wiele nowego czy to do teologii, czy do pobożności maryjnej, to należałoby napisać, że Bóg zawsze wybiera sobie tylko znany i właściwy moment na swoje przesłanie do Kościoła i świata. Orędzie Matki Bożej z Montichiari jest wołaniem o zagrożoną świętość kapłanów i osób konsekrowanych, jest wezwaniem do modlitwy, do podejmowania dzieł zadośćuczynienia i pokuty szczególnie za tych kapłanów, którzy przeżywają kryzys wiary, a nierzadko odchodzą z drogi powołania lub nawet otwarcie zaczynają walczyć z Kościołem.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Bp Dec: ideologia gender zmierza do zniszczenia rodziny

2019-12-07 19:50

ako / Toruń (KAI)

- Ideologia gender zmierza do zniszczenia rodziny – powiedział bp Ignacy Dec. W pierwszą sobotę grudnia, ordynariusz diecezji świdnickiej wygłosił katechezę z cyklu “ Z Kościołem w III Tysiąclecie” w studiu Radia Maryja w Toruniu. 7 grudnia rozgłośnia świętowała 28. rocznicę powstania.

Ks. Daniel Marcinkiewicz

Podczas katechezy hierarcha mówił m. in. o przemianach ostatnich dziesiątków lat. - Obserwacja bieżących wydarzeń wskazuje, że walka z prawdą i dobrem nie ustała. Szatan nie opuścił ziemi, nie wyjechał na urlop, wcielił się w nowych ludzi, którzy pod pozorem wzniosłych haseł chcą budować nowy świat bez Boga. Obrali sobie za cel dechrystianizację Europy. Widać, że w świecie ma miejsce zorganizowana i zaplanowana akcja zmierzająca do zniszczenia naszej cywilizacji chrześcijańskiej, zwłaszcza łacińskiej, poniekąd też i całej kultury euroatlantyckiej.

- Wiemy, że wszelkie poprawianie Pana Boga kończy się tragiczne dla ludzi. Nie udało się zniszczyć rodziny przez aborcję i antykoncepcję i podejmuje się próbę zniszczenia tradycyjnej rodziny przez legalizację związków partnerskich, przez seksualizację dzieci i młodzieży. Marksistowską walkę klas zamieniono na walę płci. To co dotąd uznawano za dewiację i patologię usiłuje się uznawać za obowiązującą normę - mówił bp Ignacy Dec.

Biskup świdnicki wskazał także na rolę Radia Maryja w dziele ewangelizacji. - Niesiemy wdzięczność Panu Bogu za ten niezwykły, niecodzienny dar, jaki otrzymaliśmy na trudne czasy życia Kościoła, naszej Ojczyzny, Europy i świata. Przybywamy do kolebki tego radia, by w adwentowym klimacie za Maryją powtórzyć słowa Jej dziękczynienia, uwielbienia i radości: “Wielbi dusza moja Pana, gdyż wielkie rzeczy uczynił mi Wszechmocny”. Radio Maryja uczy nas przede wszystkim modlitwy, pomaga nam w nawiązywaniu i pogłębianiu kontaktu z Bogiem - wskazał bp Ignacy Dec.

“Z Kościołem w III Tysiąclecie” to cykl cotygodniowych, sobotnich katechez głoszonych na antenie RM przez biskupów.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem