Reklama

Aspekty

Gorzowskie Milenium a kard. Wyszyński

Uroczyste obchody tysiąclecia chrztu Polski w 1966 r. miały bardzo podniosły charakter. Na Jasnej Górze i stolicach poszczególnych diecezji odbyły się jubileuszowe Msze św. z udziałem polskich biskupów, pod przewodnictwem kard. Stefana Wyszyńskiego. Tak było i u nas.

Niedziela zielonogórsko-gorzowska 9/2020, str. IV

[ TEMATY ]

kard. Stefan Wyszyński

milenium

Gorzów Wielkopolski

Archiwum Aspektów

Msza milenijna przed gorzowską katedrą

W połowie lat 60. ub. wieku nasza diecezja nosiła nazwę Ordynariat Gorzowski i obejmowała 1/7 terenu Polski. Obok Gorzowa do głównych miast tego obszaru zaliczano: Szczecin, Koszalin, Słupsk, Piłę czy Zieloną Górę. Do dawnych centrów życia religijnego należał Kołobrzeg, który w 1000 r. został stolicą diecezji, a także Kamień Pomorski, do którego w 1176 r. przeniesiono siedzibę biskupstwa pomorskiego. Dlatego obchody Milenium Chrztu Polski w Ordynariacie Gorzowskim miały szczególny charakter.

Przygotowania

Przygotowania do uroczystości milenijnych w ordynariacie rozpoczęto już w grudniu 1965 r. Biskup Wilhelm Pluta poinformował wówczas diecezjan o zaplanowanych obchodach. Szczegółowo nakreślił zaś znaczenie tych wydarzeń w liście pasterskim z 18 lutego 1966 r. 24 marca wikariusz generalny bp Jerzy Stroba w specjalnym zarządzeniu nakazał przygotowanie świątyń na jubileuszowe obchody. Podjęto także wiele inicjatyw o charakterze duchowym i duszpasterskim.

23 kwietnia księża ordynariatu zebrali się w Szczecinie na konferencji organizacyjnej przed milenium, podczas której bp Jerzy Stroba odczytał zebranym list Episkopatu Polski, który skierowano na ręce Prymasa Tysiąclecia. Zamieszczono w nim wyrazy łączności i solidarności z Prymasem po serii napaści na jego osobę w prasie, radiu i w telewizji.

Reklama

Kolejny list bp. Pluty przygotowujący do uroczystości odczytali księża 30 października 1966 r. Do listu był załączony tekst bp. Ignacego Jeża Milenium diecezji gorzowskiej – racje historyczne. Był to materiał, z którego korzystali księża, przygotowując czytanki czy też kazania. Duchowni i wierni ordynariatu zgromadzili się w ramach przygotowania duchowego w świątyniach parafialnych w dniach 3-5 listopada 1966 r. na tzw. Tridua milenijne.

Pierwszy akt

Centralne uroczystości milenijne w ordynariacie rozpoczęły się 5 listopada 1966 r. równocześnie w Szczecinie, Gorzowie i Międzyrzeczu. Biskupi polscy dodatkowo tego dnia odwiedzili 21 ważniejszych parafii.

W Szczecinie świętowano przed kościołem św. Jana Ewangelisty. Przybyło wielu polskich biskupów, a także delegacje KUL i ATK. Mszę św. celebrował abp Bolesław Kominek z Wrocławia, a kazanie wygłosił Prymas Wyszyński. Mówił na temat Jesteśmy tutaj z dawien dawna. W Szczecinie padły m.in. takie słowa „…jest rzeczą roztropną stojąc na Ziemi Szczecińskiej, odwoływać się do dawnych świadectw, abyśmy pamiętali, że nie jesteśmy tutaj ani dzisiejsi, ani wczorajsi, jesteśmy tutaj z dawien dawna (…). Jesteśmy tutaj, dlatego tak licznie, niemal wszyscy bez wyjątku, aby nasza obecność była znakiem jedności w wierze, w miłości i w nadziejach, a zarazem znakiem naszej postawy i nadziei, którą łączymy z Ziemią Szczecińską, Gorzowską i Kołobrzeską, patrząc spokojnie w przeszłość, którą kieruje Stworzyciel nieba i ziemi. Pan ludów i narodów”. Tego dnia Prymas zatrzymał się jeszcze na kolację w Domu Parafialnym parafii Świętej Rodziny w Szczecinie, a następnie udał się do Gorzowa.

Reklama

Akt centralny

Centralne uroczystości milenijne w ordynariacie odbyły się w Gorzowie 6 listopada. O godz. 11 odprawiono Mszę św. przed katedrą, w której uczestniczyło 50 biskupów, kilkuset księży i blisko 50 tys. wiernych.

Mszę św. celebrował bp Pluta. Także tu kazanie wygłosił kard. Wyszyński. Powiedział m.in: „Życie społeczne możliwe jest wtedy, gdy człowiek jest należycie uszanowany, gdy jego osobowość ma zagwarantowaną wewnętrzną wolność. On sam, wspierany przez społeczność – narodową i państwową, ma decydować o swojej przyszłości, o charakterze swojego życia, o wykorzystaniu swoich wartości umysłowych, duchowych i moralnych, tych wszystkich sił, które tak bogato zgromadził Bóg w osobowości ludzkiej”. Prymas dodał także na zakończenie: „Stoimy na ziemi nadodrzańskiej, ziemi świętych Braci Męczenników Międzyrzeckich, ziemi jednej z pierwszych diecezji polskich, która obecnie, przez niezbadane wyroki Boga, rządzącego narodami, jest w granicach Polski, jak przed 1000 laty. Jest Wam ona dana, abyście czynili ją sobie i naszemu Narodowi poddaną, abyście na niej żyli w znaku Krzyża i w światłach Ewangelii. O to prosimy, Was, my, polscy biskupi”.

Po Mszy św. kard. Wyszyński wraz z księżmi biskupami i zaproszonymi gośćmi udał się na obiad do Kurii Biskupiej w Gorzowie. W późnych godzinach popołudniowych wyjechał z Gorzowa. Warto wspomnieć, że uroczystości diecezjalne milenium miały miejsce także w Międzyrzeczu, gdzie m.in. przekazano ordynariatowi relikwie Pierwszych Męczenników Polskich.

Akt drugi

Choć z założenia obchody milenium w poszczególnych diecezjach miały się koncentrować wokół stolicy diecezji, to jednak na wyraźną prośbę kard. Wyszyńskiego w Ordynariacie Gorzowskim zorganizowano jeszcze dwie uroczystości – w Kamieniu Pomorskim i Kołobrzegu. W ten sposób Prymas chciał przypomnieć, że na tym terenie istniały w średniowieczu dwie silne diecezje.

Centralne uroczystości milenijne w ordynariacie rozpoczęły się 5 listopada 1966 r. równocześnie w Szczecinie, Gorzowie i Międzyrzeczu.

Do wiadomości wiernych te informacje zostały podane 10 maja 1967 r. Wizytę Prymasa w Kamieniu Pomorskim starano się ściśle powiązać z osobą św. Ottona z Bambergu. Do Kamienia przybył 1 lipca. Droga wiodła z Gniezna przez Gorzów. Mszę św. w katedrze św. Jana Chrzciciela odprawił arcybiskup wrocławski Bolesław Kominek, a słowo Boże wygłosił kard. Wyszyński.

Msza św. milenijna przy katedrze gorzowskiej zgromadziła ok. 50 tys. wiernych.

Dzień później, 2 lipca 1967 r. podobne uroczystości miały miejsce w Kołobrzegu. Przed prastarą kolegiatą zgromadziła się liczna grupa wiernych. Mszę św. jubileuszową odprawił abp Antoni Baraniak, a kazanie – tak jak wcześniej – wygłosił kard. Wyszyński. „Naród Polski dochował wierności Bogu, krzyżowi, Ewangelii i Kościołowi dzięki takiej ofiarnej pracy kapłanów i w tej diecezji gorzowskiej, gdzie praca kapłanów jest szczególnie trudna, a którym to kapłanom należą się za to specjalne słowa uznania”.

Podsumowując gorzowskie obchody milenium, bp Pluta napisał w liście do diecezjan: „Wszyscy Biskupi Goście jednomyślnie ocenili: Gorzowski obchód Milenium był z tych 22 obchodów chyba jednym z najpiękniejszych. A postawa Wasza kazała im orzec: kapłani i wierni diecezji gorzowskiej przekonali nas, że oni tu są u siebie, nie od 21 lat, ale od 1000 lat”.

Korzystałem z artykułu ks. prof. Grzegorza Wejmana pt. Milenium w administracji gorzowskiej, ze „Studiów Koszalińsko-Kołobrzeskich” z 2013 r. 

2020-02-25 12:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Tysiąc lat wiary

Niedziela lubelska 23/2016, str. 4-5

[ TEMATY ]

milenium

Paweł Wysoki

Kronika z milenijnych obchodów znajduje się w Archiwum Archidiecezjalnym

Dokładnie pół wieku temu w Lublinie odbyły się uroczystości związane z Milenium Chrztu Polski

W dniach 4-6 czerwca 1966 r. przez Lublin przewinęły się tysiące wiernych, uczestniczących w diecezjalnych obchodach Milenium Chrztu Polski. Mimo wielu trudności ze strony władz komunistycznych, na modlitewne spotkania w obecności kopii Ikony Jasnogórskiej, na placu katedralnym i w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim stawili się przedstawiciele różnych stanów i zawodów. Dzieci, młodzież i dorośli, chłopi, robotnicy i inteligencja manifestowali wiarę oraz przywiązanie do Chrystusa i Kościoła obecnego na ziemiach polskich od tysiąca lat.

Milenijne uroczystości

W Archiwum Archidiecezjalnym w Lublinie zachowały się liczne dokumenty ukazujące przygotowania i przebieg diecezjalnych obchodów Milenium Chrztu Polski, odbywających się z udziałem Episkopatu i pod przewodnictwem prymasa Stefana Wyszyńskiego. Teczka z dokumentami „Sacrum Poloniae Millenium 966-1966. Diecezjalne uroczystości milenijne w Lublinie w dniach 4-6 czerwca 1966 r.” jest wymownym świadectwem wiary pokolenia, które tysiąc lat po chrzcie Mieszka I potwierdziło miłość do Chrystusa i Jego Matki.

Przygotowanie milenijnych uroczystości na dobre ruszyło w lutym 1966 r., kiedy został powołany komitet organizacyjny. Pod przewodnictwem bp. Jana Mazura, ordynariusz bp Piotr Kałwa i nowo mianowany biskup pomocniczy Bolesław Pylak oraz kilkudziesięciu kapłanów opracowali duchowe i materialne podwaliny pod czerwcowy jubileusz. Zaplanowano m.in. odnowienie chrztu w Wielką Sobotę i akt oddania się Matce Bożej 3 maja we wszystkich parafiach, nabożeństwa stanowe w ramach Tygodnia Tysiąclecia, wystawy prezentujące dziedzictwo wiary i kultury diecezji lubelskiej, przekazanie do parafii kopii obrazu Matki Bożej Częstochowskiej, złożenie w katedrze wotywnych świec maryjnych, czytanki majowe ukazujące historię Kościoła i jego najważniejsze dokonania w ojczyźnie. Celem jubileuszu było „podziękowanie za łaskę wiary, która od tysiąca lat prowadzi pokolenia Polaków do szczęścia wiecznego”, uproszenie dla narodu obfitych łask na nowe tysiąclecie, jak i zaakcentowanie udziału ziemi lubelskiej w życiu i działalności Kościoła w Polsce.

W jubileuszowym programie znalazły się m.in. przejazd z Ikoną Jasnogórską przez ulice diecezji i miasta, okolicznościowa sesja Episkopatu Polski w katedrze lubelskiej, modlitewne spotkania wiernych różnych stanów i Msze św., z których główną celebrował metropolita krakowski Karol Wojtyła (Lublin jako archidiakonat do 1790 r. należał do diecezji krakowskiej), z płomiennym kazaniem kard. Stefana Wyszyńskiego. Według szacunku służb porządkowych, w milenijnych obchodach wzięło udział ok. 150 tys. wiernych, z czego aż 50 tys. uczestniczyło w Sumie.

Hołd dla Matki Bożej

Najważniejszym wydarzeniem było nawiedzenie kopii Ikony Jasnogórskiej. Po obraz do Częstochowy pojechała delegacja, w skład której wchodzili m.in.: bp Jan Mazur, ks. Michał Słowikowski, ks. Mieczysław Brzozowski, dn Marian Stasiak. Na trasie przejazdu na samochód kaplicę oczekiwały tysiące wiernych. Ks. Słowikowski zapisał, że samochód zarzucony był kwiatami, tak że nawet krzyża na nim nie było widać. „Morze ludzi. Twarze wniebowzięte, rozanielone; deszcz kwiatów, które jak pociski uderzają w dach samochodu, chorągwie i obrazy jak na wielkim odpuście. Cały naród w miniaturze. Matki podnoszą dzieci, by prosić o błogosławieństwo; śpiew wyraża potęgę i wielkość. Cały Lublin jest kościołem z błękitnym niebem jak dachem, balkony i dachy obwieszone flagami. Biała wstęga duchowieństwa, biskupie infuły, kanonickie stroje. Śpiew potężnie odbija się o mury katedry i domów. To hołd dla Matki Bożej” – czytamy w kronice.

Przed obrazem, umieszczonym przed frontonem katedry na tle stylizowanego orła polskiego i otoczonym czterdziestoma parami dzieci w strojach komunijnych z biało-czerwonymi kwiatami, nie ustawała modlitwa. Przed Najlepszą z Matek wypowiedzianych zostało wiele ważnych słów i deklaracji. W grodzie nadbystrzyckim, gdzie krzyżującymi się szlakami Wschodu i Zachodu przejeżdżali królowie, w mieście, które złożyło świadectwo męstwa i patriotyzmu, wszystkie stany składały przyrzeczenia wierności Krzyżowi i Ewangelii, Bogurodzicy Dziewicy oraz Kościołowi i jego pasterzom: „Składamy przyrzeczenie uczciwej, codziennej pracy, by dorobek tysiącletniej chrześcijańskiej kultury narodowej stał się naszym udziałem i został dla przyszłych pokoleń stokrotnie pomnożony”. Recytując akt oddania diecezji, bp Piotr Kałwa mówił: „Matko Kościoła Świętego, przyjmij w Twoją macierzyńską opiekę całą diecezję lubelską; uważaj nas wszystkich za wyłączną własność Twoją”.

Słowa – drogowskazy

W pamięci starszych mieszkańców Lublina pozostały obrazy radującego się tysiącletnią wiarą Kościoła oraz słowa pasterzy – duchowe drogowskazy na życie. Prymas Wyszyński mówił: „Przed 10 wiekami Kościół założył na ziemi polskiej olbrzymią szkołę apostolską, szkołę prawdy Bożej, miłości i łaski, szkołę cnót Bożych przyrodzonych i nadprzyrodzonych, szkołę miłowania Boga i szkołę poznawania i nauczenia się obowiązku miłowania ludzi. To jest olbrzymie zadanie!”.

Abp Bolesław Kominek: „Nie ma takiego chrześcijaństwa i nie może być, o które trzeba by walczyć siłą. Ufni w niezawodną opiekę Maryi czerpiemy nadzieję z naszej tysiącletniej przeszłości i tradycji, w zaufaniu w Jej macierzyńską pomoc stawiamy na przyszłość, stawiamy na Boże jutro w naszej Ojczyźnie. Idziemy tej przyszłości naprzeciw, idziemy całym światem do Boga. Naród, co w Boga wierzy, będzie na długie pokolenia narodem młodym”.

Bp Bolesław Pylak: „Na progu nowego tysiąclecia oddajmy się w niewolę Maryi. Nie lękajmy się, że Maryja nam przesłoni Jezusa; Ona zawsze do Niego prowadzi. Dziś toczy się bój duchowy o wolność Kościoła od zła grzechu, który stanowi największą niewolę ludzkości. Pragniemy być własnością Bożą w drugim tysiącleciu, jak byliśmy nią przez tysiąc lat. Chcemy to robić jeszcze lepiej i doskonalej”.

Bp Piotr Kałwa: „Rodzina polska nauczyła swoje dzieci najważniejszej postawy człowieka wobec Boga – modlitwy. Rodzina, która potrafi wszczepić w dusze dzieci wiarę w Boga, która potrafi nauczyć ufności i miłości Bożej, wyrażoną w słowach modlitwy, daje im broń niezawodną przed niebezpieczeństwami”.

Bp Jan Mazur: „Na ziemi lubelskiej krzyż prawie już tysiąc lat stoi, tysiąc lat jest głoszona Ewangelia Chrystusowa, tysiąc lat szafowane są sakramenty święte, tysiąc lat strzela w niebo krzyż, wskazując człowiekowi, że nie tylko jego los rozstrzyga się na ziemi, ale też czeka go wieczność. Matko Miłosierdzia, ślubujemy Tobie, że nie zapomnimy tego dnia, że nigdy nie zapomnimy naszych przyrzeczeń i naszych zobowiązań wobec Boga i Ciebie”.

Dziękuję Archiwum Archidiecezjalnemu w Lublinie za udostępnienie teczek z dokumentami „Sacrum Poloniae Millenium 966-1966. Diecezjalne uroczystości milenijne w Lublinie w dniach 4-6 czerwca 1966 r.”

CZYTAJ DALEJ

Ukraina: abp Mieczysław Mokrzycki ustanowił sanktuarium w Tartakowie

2020-07-06 08:58

[ TEMATY ]

sanktuarium

Ukraina

abp Mieczysław Mokrzycki

Jasna Góra/Krzysztof Świertok

„Dzisiaj po wielu dziesiątkach lat, szanując wyjątkowość tego miejsca i tę wiekową tradycję, powracamy pełni ufności w odnowienie i ożywienie słów Pana Jezusa: `Byłem chory, a odwiedziliście Mnie`” – powiedział abp Mieczyław Mokrzycki 4 lipca w kościele pw. św. Michała Archanioła w Tartakowie k. Sokala. Świątynia została podniesiona do godności sanktuarium. Przywrócono też tam kult Matki Bożej Uzdrowienia Chorych. Metropolita lwowski również ustanowił odpust sanktuaryjny, który w każdą pierwszą sobotę lipca będzie Archidiecezjalnym Dniem Modlitwy za Chorych i Służbę Zdrowia.

„W tym roku naszą modlitwą obejmujemy tych, których dotknęło cierpienie pandemii koronawirusa. Spośród tej grupy, naszą szczególną uwagę przyciągają zakażeni - tak osoby świeckie, lekarze, pielęgniarki, jak również duchowni i siostry zakonne. W wielu szpitalach spotkali się oni i podjęli walkę o życie. Modlitwą ogarniamy tych, którzy tę walkę przegrali oraz ich rodziny, dotknięte cierpieniem odejścia najbliższych im osób” - zaznaczył abp Mokrzycki.

Arcybiskup przywołał słowa św. Jana Pawła II, który mówił:

"Kościół, który wyrasta z tajemnicy Odkupienia w Krzyżu Chrystusa, winien w szczególny sposób szukać spotkania z człowiekiem na drodze jego cierpienia. Na tej drodze posługi spotyka się kapłan z lekarzem, aby wspólnie posługiwać choremu, którego obszar cierpień jest zróżnicowany i wielowymiarowy, tak jak wielowymiarowa jest egzystencja człowieka. Taka wspólna posługa duszpastersko-medyczna ma szczególne znaczenie dla chorego, który zbliża się do kresu ziemskiego bytowania”.

„Idąc za myślą św. Jana Pawła II, niech właśnie to sanktuarium, stanie się miejscem spotkania kapłanów, lekarzy, pielęgniarek z ludźmi chorymi. A centrum tego spotkania niech będzie modlitwa u Matki Bożej, Uzdrowienia Chorych. Dlatego doroczny odpust w Tartakowie, będzie od dzisiaj, dniem spotkania nas wszystkich, zatroskanych o drugiego człowieka, w znaku jego cierpienia i choroby” – zaznaczył metropolita lwowski.

„Niech nasze dzisiejsze spotkanie, przy Matce Bożej, powracającej po latach w znaku Uzdrowienia Chorych, umocni tych, którzy uczestniczą w Apostolstwie Chorych, a tych, co się jeszcze zastanawiają nad drogą miłości uczynkowej, niech zachęci do podania ręki bliźniemu w potrzebie. Niech z tego miejsca znów popłyną zdroje łask, tak dla chorych, jak i dla tych, którzy są blisko nich. Niech w tym miejscu, dzięki wstawiennictwu Maryi, dokonuje się zwycięstwo miłości nad obojętnością, i w ten sposób dokonują się wielkie czyny miłości bliźniego, aby nie wierzący i wątpiący, widząc nasze czyny, mówili – patrzcie, jak oni się miłują" - –życzył na zakończenie homilii abp Mokrzycki.

Modląc się przed obrazem kopii Matki Bożej Tartakowskiej abp Mokrzycki nie krył swego wzruszenia. Oryginał tego cudownego wizerunku znajduje się w jego rodzinnej wsi Łukawiec k. Lubaczowa, gdzie po II wojnie światowej zamieszkali też Polacy wysiedleni z Tartakowa. W styczniu 2004 r. w Watykanie Jan Paweł II poświęcił korony i kopię cudownego obrazu Matki Bożej Tartakowskiej.

Ks. Kazimierz Szałaj z Sokala, który opiekuje się kościołem w Tartakowie przypomniał, że kościół pw. św. Michała Archanioła wzniesiono XVII w. Świątynia została ozdobiona malowidłami Stanisława Stroińskiego. W 1764-1944 znajdował się tam obraz Matki Boskiej Tartakowskiej Uzdrowicielki Chorych, który w 1777 r. uznano za cudowny.

Sanktuarium tartakowskie stało się miejscem pielgrzymek katolików obu obrządków z Wołynia, Galicji oraz Chełmszczyzny. Za czasów sowieckich kościół został przekształcony w spichlerz zbożowy i zdewastowany. W 2002 r. całkiem zrujnowaną świątynię władze ukraińskie najpierw przekazały prawosławnym, potem oddano ją katolikom obrządku łacińskiego. Nadal trwa renowacja świątyni.

W uroczyści uczestniczyli duchowieństwo i wierni z wielu parafii archidiecezji lwowskiej oraz grekokatolicy.

CZYTAJ DALEJ

Zmarł śp. ks. kan. dr Jan Sambor

2020-07-07 11:48

[ TEMATY ]

ksiądz

śmierć

Beata Pieczykura/Niedziela

ks. Jan Sambor

Kuria Metropolitalna w Częstochowie z przykrością informuje, że zmarł nagle śp. ks. kan. dr Jan SAMBOR.

Emerytowany proboszcz parafii pw. Św. Judy Tadeusza w Częstochowie, wieloletni wykładowca Katolickiej Nauki Społecznej oraz Dyrektor Administracyjny w Wyższe Seminarium Duchowne Archidiecezji Częstochowskiej, Prorektor Wyższy Instytut Teologiczny im. NMP Stolicy Mądrości w Częstochowie.

Szczegóły dotyczące pogrzebu zostaną podane w najbliższym czasie.

Miłosierny Boże, spraw, aby Twój sługa, kapłan Jan, którego w ziemskim życiu zaszczyciłeś świętym posłannictwem, radował się wiecznie w niebieskiej chwale. Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa, Twojego Syna, który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, Bóg, przez wszystkie wieki wieków. Amen.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

Wspierają nas

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję