W ostatnim roku trwania I wojny światowej mógł jedynie zapoznać się z najważniejszymi sprawami religijno-społecznymi w Katowicach. Natomiast po zakończeniu działań wojennych obok dotychczasowej działalności, podjął także działalność oświatową wśród ludności polskiej, zwłaszcza wśród polskiej młodzieży pracującej w tym mieście. On, który nigdy nie kształcił się w polskiej szkole, przypominał teraz młodym Polakom dzieje ojczyste, uczył języka polskiego i kultury polskiej, budził ducha narodowego. Rozwinął szeroką działalność dobroczynną, której głównym zadaniem było niesienie pomocy bezdomnym i biednym. Przede wszystkim jednak rozwinął bardzo szeroką działalność patriotyczną na rzecz powrotu Górnego Śląska do Polski. Tę działalność realizował w Śląskim Związku Akademickim w Sekcji Teologicznej, skupiającej wielu kapłanów, podzielających takie same poglądy. Jego referat z dnia 7 lipca 1919 r. pt. Zadania socjalne polskiej inteligencji stał się programem działalności patriotycznej ze strony polskiej inteligencji na terenie Górnego Śląska.

W okresie przed plebiscytem współdziałał z ks. Michałem Lewkiem, znanym działaczem na rzecz powrotu Górnego Śląska do Polski. Na podstawie szczegółowych studiów nad schematyzmami diecezji wrocławskiej wykazał, że na Górnym Śląsku, mimo kilku wieków germanizacji, ludność narodowości polskiej stanowiła większość wśród mieszkańców tej ziemi. Niestety, rezultaty tych badań nie zostały należycie spopularyzowane. Zresztą biskup wrocławski był przeciwny takiej działalności śląskiego duchowieństwa.

Jako proboszcz parafii mariackiej w Katowicach, na terenie której znajdował się dworzec kolejowy, przyjmował nuncjusza apostolskiego w Polsce arcybiskupa Achillesa Rattiego, jako przewodniczącego Komitetu Plebiscytowego na Górnym Śląsku. Zadanie nuncjusza było bardzo trudne, a jeszcze trudniejsze stało się po wydaniu przez biskupa wrocławskiego Bertrama listu pasterskiego z dnia 21 listopada 1920 r., w którym zakazywał duchownym przybyłym z Polski i miejscowym duchownym działalności na rzecz przyłączenia Górnego Śląska do Polski. Na wygłaszanie kazań w takim duchu propolscy duchowni musieli mieć pozwolenie miejscowych proboszczów, którzy z reguły byli Niemcami i nastawieni proniemiecko. Patriotycznie nastawieni śląscy duchowni, a wśród nich także ks. Kubina, w piśmie z dnia 30 listopada 1920 r. podkreśliwszy swoją wierność Kościołowi stwierdzili, że podejmą starania, aby pismo biskupa Bertrama zostało unieważnione lub poważnie zmienione, bowiem oni nie zaprzestaną dotychczasowej działalności na rzecz powrotu Śląska do Polski. Ci duchowni, podobnie jak władze polskie oraz część polskich biskupów, sądzili, iż tym, który mógł zmusić biskupa Bertrama do odwołania swojego zarządzenia, był nuncjusz w Polsce. Takich kompetencji jednak nuncjusz Achilles Ratti nie posiadał. Mimo to jednak, z powodu pisma biskupa wrocławskiego nuncjusz musiał opuścić Polskę. Na temat odwołania nuncjusza z Polski ks. Kubina pisał: "pewnym przede wszystkim jest, że jego działalność jako Wysokiego Komisarza Papieskiego w czasie plebiscytowym na Śląsku w niczym nie sprzeciwiała się dobru Polski i Śląska. Kto jak ja miał sposobność zetknąć się z nim w owym czasie i rozmawiać z nim o tych sprawach, ten wie, jak dobrze i sprawiedliwie oceniał kwestię Śląska, z jakimi serdecznymi sympatiami się odnosił do nas". Proboszcz kościoła mariackiego wkrótce udał się ze śląską delegacją do Rzymu, celem przedstawienia w Stolicy Apostolskiej spraw przynależności państwowej Górnego Śląska. Ogólnie należy stwierdzić, że ks. Kubina bardzo aktywnie działał na rzecz Polski.

Bojówki pruskie w tej sytuacji miały zamiar dokonania zamachu na życie ks. Kubiny, ale w tym trudnym czasie przyszli mu z pomocą górnicy, którzy ukryli go w szybie kopalnianym przy ul. Karbowej, następnie w okresie kilku tygodni musiał sie ukrywać u znajomych, dopóki zagrożenie nie przeminęło. Trudniejsza jednak dla ks. dr. Kubiny wytworzyła się sytuacja pod względem kościelnym. Biskup Bertram zdawał sobie doskonale sprawę z pozycji ks. Kubiny. Jego działalność nie była zgodna z dążeniami biskupa wrocławskiego. Rada Ambasadorów w dniu 20 października 1921 r. ogłosiła decyzję o włączeniu do Polski znacznej części Górnego Śląska. Bezpośrednio po tej decyzji władze śląskie podjęły starania o utworzeniu na tym terenie administracji kościelnej, niezależnej od biskupstwa wrocławskiego. Kandydatem na administratora tych terenów tak przez władze śląskiej, jak i przez Stolicę Apostolską został wysunięty ks. Kubina. Jednak przeciw tej kandydaturze zdecydowanie wystąpił biskup Bertram i ambasada niemiecka w Rzymie. W ten sposób kandydatura ks. Kubiny przestała być aktualna. Administratorem Apostolskim dla Górnego Śląska został salezjanin ks. dr August Hlond.

CDN.