Postać bp. Mariana na trwałe pozostanie w historii naszej archidiecezji, która obchodziła niedawno 53. rocznicę swego istnienia. Dziedzictwo 35-letniej wytrwałej pracy apostolskiej bp. Mariana Błażeja przechodzi więc do historycznych annałów, niosąc ze sobą bogaty dorobek duchowy, jak i duszpasterski. Przypomnijmy więc najistotniejsze chwile z długiego życia najpierw zakonnika a później biskupa pomocniczego.

Dojrzewanie do franciszkańskiego kapłaństwa

Marian Kruszyłowicz przyszedł na świat 6 maja 1936 r., w Gliniszczach w diecezji grodzieńskiej, jako szóste dziecko w rodzinie rolniczej Jana i Rozalii z.d. Wieliczko. Podczas sakramentu chrztu św. otrzymał imię Marian w kościele parafialnym w Piasku. Mimo toczącej się wojny Marian uczęszczał w trzech miejscach do szkoły podstawowej w latach 1944-49: w Łumbiach, w Rudce-Tartaku oraz w Sejnach.

Mając 13 lat odczytał swoje franciszkańskie powołanie. 1 września 1949 r. trafił do Małego Seminarium Duchownego Ojców Franciszkanów w Niepokalanowie, gdzie ukończył dziesiątą klasę szkoły średniej. Ważnym wydarzeniem duchowym było przyjęcie 22 maja 1950 r. sakramentu bierzmowania w Szymanowie z rąk kard. Stefana Wyszyńskiego i wybór imienia Romualda związanego z o. Maksymilianem. Kolejna istotna data to 30 sierpnia 1952 r., gdy został przyjęty do Zakonu Ojców Franciszkanów Konwentualnych, w Łagiewnikach k. Łodzi. Przez obłóczyny przywdział habit św. Franciszka i otrzymał imię zakonne Błażej. Rozpoczął roczny nowicjat i 31 sierpnia 1953 r. złożył pierwsze śluby zakonne i stał się w ten sposób franciszkaninem, synem Prowincji Matki Bożej Niepokalanej z siedzibą w Warszawie.

Całą formację seminaryjną odbył przez sześć lat w Łodzi-Łagiewnikach i w Krakowie. 8 grudnia 1957 r. w Krakowie złożył śluby uroczyste na zawsze, a w 1958 r. uzupełnił maturę. W październiku 1959 r. rozpoczął studia na Wydziale Teologicznym KUL w zakresie teologii moralnej Kościoła Prawosławnego i ruchu ekumenicznego. Ukoronowaniem procesu formacji duchowo-intelektualnej były święcenia kapłańskie, które przyjął 7 lutego 1960 r. w Łagiewnikach z rąk bp. Jana Wawrzyńca Kulika w gronie 11 neoprezbiterów.

Naśladowanie o. Maksymiliana

Późniejsze lata naznaczone były pracą katechetyczną w Koszalinie, ofiarną służbą w ramach zgromadzenia zakonnego, jak również w sferze dydaktyczno-naukowej. Był ekonomem, definitorem i wikariuszem prowincji, wykładowcą zagadnień z teologii ekumenicznej i pryncypiów teologii moralnej w Seminarium Duchownym OO. Franciszkanów w Krakowie, prowadził wykłady z prawosławnej teologii moralnej na KUL. Pełnił także funkcję gwardiana Niepokalanowa, a następnie w Kurii Generalnej Franciszkanów w Rzymie był definitorem generalnym, wikariuszem generalnym, a także pełnił obowiązki generała Zakonu, gdy ten został mianowany biskupem.

Posługując w Rzymie, jako członek Papieskiej Komisji ds. Rosji opiekował się franciszkanami w krajach Europy Wschodniej wobec zlikwidowania struktur zakonnych. Często podróżował do Czechosłowacji, Węgier, Rumunii, Bułgarii, i kilku republik ZSRR, wspomagając nie tylko słowem kapłanów diecezjalnych w tych krajach, zwłaszcza zdelegalizowanemu Kościołowi Katolickiemu Obrządku Wschodniego w Rumunii. Po zakończeniu posługi został wybrany przełożonym Prowincji Zakonnej w Warszawie. Był także przewodniczącym Konferencji Wyższych Przełożonych Zakonów Męskich w Polsce.

Biskupie zawołanie

Przełomowym momentem dla o. Mariana Błażeja był 9 grudzień 1989 r., gdy został mianowany biskupem tytularnym Hadrumetu i biskupem pomocniczym w Szczecinie. Uroczystej konsekracji dokonał osobiście papież Jan Paweł II w Bazylice św. Piotra 6 stycznia 1990 r. Na dewizę biskupią wybrał łacińskie zawołanie: Obedientia et Pax – Posłuszeństwo i Pokój.

W ramach KEP pracował w Komisji ds. Wydawnictw Katolickich, Komisji ds. Radia Maryja, Komisji ds. Życia Konsekrowanego, uczestniczył w Radzie ds. Środków Społecznego Przekazu, przewodniczył Zespołowi ds. Synodu Biskupów. Jako biskup uczestniczył w organizowaniu Radia Niepokalanów, TV Niepokalanów i TV Familijnej. Wszechstronną opieką otoczył media diecezjalne: funkcjonujące Radio AS, później Plus Szczecin i Lipiany oraz tworzące się Radio Plus Gryfice.

11 maja 2013 r. papież Franciszek przyjął złożoną przez bp. Mariana z racji wieku, rezygnację z posługi biskupa pomocniczego w archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej i przeniósł go w stan senioratu.

Biskup Marian Błażej Kruszyłowicz odszedł do Pana 13 sierpnia 2025 r.

Dziękczynienie i pożegnanie

Arcybiskup Wiesław Śmigiel w słowie pożegnalnym skierowanym do archidiecezji napisał: „Nie sposób wymienić wszystkich zasług bp. Błażeja dla archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej. Był gorliwym wychowawcą kleryków, duchownych oraz osób konsekrowanych. Z wielkim poświęceniem posługiwał w parafiach i wspólnotach, sprawując święte sakramenty, głosząc homilię oraz dając świadectwo miłości. Archidiecezja szczecińsko-kamieńska jest wdzięczna za Jego posługę”.

Uroczystości pogrzebowe miały dwudniowy przebieg. We wtorek 19 sierpnia rozpoczęły się one popołudniowym czuwaniem przy trumnie ks. biskupa wystawionej w bazylice archikatedralnej w Szczecinie. Następnie odprawiona została żałobna, koncelebrowana Eucharystia pod przewodnictwem abp. Wiesława Śmigla w koncelebrze z abp. Tadeuszem Wojdą przew. KEP, abp. Zbigniewem Zielińskim z Poznania, abp. seniorem Andrzejem Dzięgą, bp. Tadeuszem Lityńskim i bp. Adrianem Putem z diecezji zielonogórsko-gorzowskiej, bp. seniorem Edwardem Dajczakiem z Koszalina oraz bp. Henrykiem Wejmanem wraz z blisko stu kapłanami.

Uczestniczyli także przedstawiciele władz samorządowych, korpus konsularny, delegacje wielu środowisk oraz wierni archidiecezji.

– Posługa ks. biskupa wyrażała się w trosce o rozwój kultu maryjnego, opiece pasterskiej charytatywnej, misyjnej, medialnej i ekumenicznej, a także nad powołanymi do życia konsekrowanego. Dziękujemy ks. bp. Marianowi za gorliwą pasterską posługę, za łaski, jakie wielu otrzymało w sakramentach sprawowanych przez ks. biskupa, za łaski dziecięctwa Bożego w chrzcie św., za łaskę wspólnoty życia i miłości w sakramencie małżeństwa – powiedział w słowie Bożym bp Henryk Wejman.

U kresu Eucharystii odczytano list kondolencyjny, w którym papież Leon XIV przesyła słowa łączności w modlitwie i podziękowania za posługę biskupią. Przemówił także abp senior A. Dzięga, który wspomniał lata wspólnej posługi z bp. Marianem wyrażając wdzięczność za budowanie duchowości archidiecezjan. Słowo wspomnienia wyraził także ustami Ekonoma Prowincji o. Piotr Żurkiewicz – Prowincjał Warszawskiej Prowincji Ojców Franciszkanów Konwentualnych. Ukoronowaniem tych eschatologicznych słów było kolejne wspomnienie wygłoszone przez metropolitę szczecińsko-kamieńskiego.

Po Mszy św. trumna z ciałem śp. bp. Mariana Kruszyłowicza została przewieziona do Niepokalanowa, gdzie dzień później po Eucharystii sprawowanej przez abp. Wiesława Śmigla, zgodnie z wolą zawartą w testamencie, została złożona w zakonnym grobowcu Ojców Franciszkanów.