Reklama

Temat tygodnia

Aniołowie w roku kościelnym

Niedziela płocka 39/2003

Według Listu do Hebrajczyków aniołowie są „duchami przeznaczonymi do usług, posłanymi na pomoc starającym się posiąść zbawienie” (1,14). Choć wymykają się spod naszego zwykłego poznania, ich istnienie nigdy nie podlega w Biblii wątpliwości. Gdy z biegiem roku Kościół odsłania tajemnice zbawienia dokonanego przez Chrystusa, na każdym z tych etapów odnajdujemy obecność aniołów.
Nim usłyszymy ich, zwiastujących pasterzom narodzenie Zbawiciela i śpiewających Chwała na wysokości Bogu, a na ziemi pokój ludziom Jego upodobania, spotykamy ich w okresie Adwentu: w zwiastowaniu Zachariaszowi poczęcia Jana Chrzciciela, w pozdrowieniu Maryi i zwiastowaniu Jej woli Najwyższego oraz w upewnieniu Józefa, męża Maryi, że „z Ducha Świętego jest to, co się w niej poczęło” (Mt 1, 20).
Ewangelia z Mszy o północy jest osnową dla tekstów Liturgii Godzin w dzień Bożego Narodzenia. Śpiew aniołów słyszy się w sposób specjalny w hymnach oficjum, np. w hymnie z Jutrzni: „Niech się raduje chór niebieski i aniołowie niech śpiewają Bogu”, a także w antyfonach i w śpiewie kolęd (Anioł pasterzom mówił).
W Niedzielę po Bożym Narodzeniu (rok A) Ewangelia mówi o ukazaniu się anioła św. Józefowi: nakazuje mu ucieczkę do Egiptu wraz z Maryją i Dzieckiem, a po śmierci Heroda - powrót do Nazaretu.
Podobnie, nim usłyszymy aniołów zwiastujących trzem kobietom zmartwychwstanie Jezusa, spotkamy się z nimi dwa razy: przede wszystkim w I Niedzielę Wielkiego Postu: „Zbliżyli się aniołowie i służyli Mu”(Mt 4, 11), a następnie w Niedzielę Palmową Męki Pańskiej (rok C): Ewangelia św. Łukasza mówi wówczas o aniele umacniającym Jezusa podczas agonii w Ogrójcu.
Każdy z Ewangelistów świadczy, że aniołowie byli zwiastunami zmartwychwstania. U św. Mateusza (28, 2) czytamy: „I oto nagle ziemia zadrżała silnie. Anioł Pański zstąpił z nieba”. Marek relacjonuje: gdy niewiasty „weszły do grobowca i zobaczyły młodzieńca siedzącego z prawej strony w białej szacie, osłupiały z przerażenia” (16, 5). Łukasz podaje: „Wszedłszy zaś do środka nie znalazły ciała Pana Jezusa. I kiedy z tego powodu nie wiedziały co robić, oto dwaj mężczyźni w lśniących szatach stanęli obok nich” (24, 4). Podobnie o spotkaniu niewiast z dwoma aniołami informuje Jan: „Maria Magdalena (...) zobaczyła dwóch aniołów okrytych bielą, którzy siedzieli tam, gdzie było złożone ciało Jezusa” (20, 12).
Na podstawie Ewangelii św. Łukasza i św. Jana, opowiadającej o trzech niewiastach, które w wielkanocny poranek, niosąc wonne olejki, udały się do grobu, aby namaścić ciało Jezusa, powstała jedna z najstarszych (jeśli nie najstarsza), polska pieśń wielkanocna: Chrystus zmartwychwstan jest. Jej tekst odnaleziono na marginesie płockiej księgi liturgicznej z 1365 r. Ta pieśń głosi: Gdy nad grobem stały, rzekł im anioł biały: Nie bójcie się dziewice, ujrzycie Boże lice. Alleluja.
Przy współudziale aniołów otwieramy uroczystość Zmartwychwstania Pańskiego. Diakon (kapłan) śpiewający Orędzie Paschalne podczas obrzędów Wielkiej Soboty, kieruje do aniołów wezwanie do radości: Weselcie się już zastępy aniołów w niebie. Aniołowie są obecni także podczas uroczystości Wniebowstąpienia Pańskiego. Do wpatrujących się w niebo uczniów Chrystusa, aniołowie mówią: Mężowie Galilejscy, dlaczego stoicie z oczami utkwionymi w niebo? Jak widzieliście Go wstępującego w niebo, tak przyjdzie w chwale. Alleluja (śpiew rozpoczynający Mszę św.). Te słowa powtórzą się także w tekście pierwszego czytania, niosąc w podwójny niejako sposób nadzieję uczestnikom uroczystości.
Czas Kościoła (okres zwykły w ciągu roku) naznaczony głoszeniem Dobrej Nowiny wszystkim narodom, przywodzi na myśl powrót Pana na ziemię przy końcu czasów. Wówczas także będą obecni aniołowie: „Kiedy Syn Człowieczy przyjdzie w chwale, w otoczeniu wszystkich aniołów swoich, zasiądzie na tronie chwały” (Mt 25, 31). Ten tekst jest czytany w roku Mateusza, w uroczystość Chrystusa Króla, czyli w ostatnią niedzielę roku kościelnego.
We Mszy św. z uroczystości Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, w wersecie przed Ewangelią, śpiewamy: Maryja została wzięta do nieba, radują się zastępy aniołów. Ona jest przecież Panią aniołów, jak śpiewamy w antyfonie Witaj Królowo nieba, witaj Pani aniołów. Taką pozycję Matki Bożej potwierdza responsorium z II Nieszporów tejże uroczystości: Maryja Dziewica została wyniesiona ponad chóry aniołów. Liturgia była natchnieniem artystów, którzy malując sceny Wniebowzięcia, przedstawiali Maryję Pannę wstępującą do nieba w gronie anielskim.
Poza cyklem świąt Pańskich i obchodów ku czci Maryi Panny, spotykamy aniołów także w innych obchodach roku liturgicznego, a więc: w uroczystość św. Józefa (19 marca), Zwiastowania Pańskiego (25 marca), Narodzenia Jana Chrzciciela (24 czerwca), Świętych Piotra i Pawła (29 czerwca) i Wszystkich Świętych (1 listopada).
Piszę o tym wszystkim, ponieważ w tym tygodniu aż dwa razy oddajemy cześć Aniołom: 29 września (święto Archaniołów: Michała, Gabriela i Rafała) oraz 2 października (wspomnienie Aniołów Stróżów). Obchody wspomniane wyżej, jak i te dwa, poświęcone w szczególny sposób czci aniołów, potwierdzają prawdę słów prefacji o aniołach: „Przez wspaniałość świata niewidzialnych duchów poznajemy, jak jesteś [Boże!] niezmierzony i godny miłości ponad całe stworzenie”.

Komentarz do tematu tygodnia zamieszczamy w artykule Katechizm Kościoła katolickiego o aniołach

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Brak możliwości przyjęcia Komunii Św. nie przerywa praktyki pierwszych piątków miesiąca

2020-04-02 12:13

[ TEMATY ]

spowiedź

Bożena Sztajner/Niedziela

Jeśli w trakcie odprawiania praktyki pięciu sobót oraz dziewięciu piątków miesiąca nie jest możliwe spełnienie warunku przyjęcia sakramentalnej Komunii w okresie epidemii, nie ulega przerwaniu ciągłość owoców, a więc nie trzeba tej praktyki zaczynać od nowa, a jedynie przedłużyć tę praktykę o kolejny miesiąc – czytamy w komunikacie Komisji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów Episkopatu nt. praktyki pierwszych piątków i pierwszych sobót miesiąca w okresie epidemii.

Komisja zwraca uwagę na to, że w okresie epidemii dostęp do sakramentów spowiedzi i komunii świętej jest dla wielu wiernych utrudniony, czasem wręcz niemożliwy. „Z tego względu rodzą się wątpliwości co do zachowania ciągłości pobożnych praktyk dziewięciu pierwszych piątków miesiąca oraz pięciu pierwszych sobót miesiąca, które wielu wiernych podejmuje. Obie praktyki dla zachowania duchowych owoców zakładają przyjęcie Komunii sakramentalnej w określonym czasie” – czytamy w komunikacie Komisji, podpisanym przez jej przewodniczącego bp. Adama Bałabucha.

Posługując się ogólnymi zasadami prawa kościelnego oraz dokumentami dotyczącymi sytuacji analogicznych Komisja Episkopatu przypomina kilka zasad. Po pierwsze: „prawo kościelne czysto pozytywne nie obowiązuje przy poważnej przeszkodzie”, a obecne ograniczenia w stanie epidemii są taką przeszkodą. Po drugie: „w analogicznej sytuacji opisanej przez prawo kościelne nie przerywa się ciągłości owoców duchowych pobożnej praktyki pod warunkiem dokończenia jej zaraz, gdy będzie to możliwe”.

W związku z tym Komisja Episkopatu podkreśla: „Jeśli w trakcie odprawiania praktyki pięciu sobót oraz dziewięciu piątków miesiąca nie jest możliwe spełnienie warunku przyjęcia sakramentalnej Komunii w okresie epidemii, nie ulega przerwaniu ciągłość owoców, a więc nie trzeba tej praktyki zaczynać od nowa, a jedynie przedłużyć tę praktykę o kolejny miesiąc”.

„Zaleca się jednakże celem podtrzymania ciągłości praktyki, aby we właściwym dniu (pierwszy piątek / sobota) w okresie braku dostępu do sakramentu, jeśli to możliwe, wzbudzić właściwą danej praktyce intencję oraz skorzystać z możliwości przyjęcia tzw. Komunii duchowej (pragnienia), a także jeśli trzeba, z możliwości uprzedniego oczyszczenia sumienia z grzechów ciężkich poprzez akt żalu doskonałego, gdy nie można się wyspowiadać (por. Katechizm Kościoła Katolickiego 1452)” – czytamy w komunikacie Komisji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów Konferencji Episkopatu Polski.

BP KEP

Publikujemy pełną treść komunikatu:

KOMUNIKAT

Komisji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów KEP

Praktyka pierwszych piątków i pierwszych sobót miesiąca

w okresie epidemii

W okresie epidemii dostęp do sakramentalnej spowiedzi i sakramentalnej Komunii jest dla wielu wiernych utrudniony, czasem wręcz niemożliwy. Z tego względu rodzą się wątpliwości co do zachowania ciągłości pobożnych praktyk dziewięciu pierwszych piątków miesiąca oraz pięciu pierwszych sobót miesiąca, które wielu wiernych podejmuje. Obie praktyki dla zachowania duchowych owoców zakładają przyjęcie Komunii sakramentalnej w określonym czasie.

Posługując się ogólnymi zasadami prawa kościelnego oraz dokumentami dotyczącymi sytuacji analogicznych należy stwierdzić, że:

- prawo kościelne czysto pozytywne nie obowiązuje przy poważnej przeszkodzie (Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, Odpowiedzi na zapytania odnośnie do obowiązku sprawowania Liturgii Godzin, 15.11.2000, Prot. Nr 2330/00/LL, (tekst łaciński "Notitiae" 37 (2001) 190-194).

- w analogicznej sytuacji opisanej przez prawo kościelne nie przerywa się ciągłości owoców duchowych pobożnej praktyki pod warunkiem dokończenia jej zaraz, gdy będzie to możliwe (Święta Kongregacja Soboru, "Tricenario Gregoriano". Deklaracja o ciągłości celebracji trzydziestu Mszy Gregoriańskich, 24.02.1967 (AAS 59 (1967), s. 229-230.])

- dlatego jeśli w trakcie odprawiania praktyki pięciu sobót oraz dziewięciu piątków miesiąca nie jest możliwe spełnienie warunku przyjęcia sakramentalnej Komunii w okresie epidemii, nie ulega przerwaniu ciągłość owoców, a więc nie trzeba tej praktyki zaczynać od nowa, a jedynie przedłużyć tę praktykę o kolejny miesiąc;

- zaleca się jednakże celem podtrzymania ciągłości praktyki, aby we właściwym dniu (pierwszy piątek / sobota) w okresie braku dostępu do sakramentu, jeśli to możliwe, wzbudzić właściwą danej praktyce intencję oraz skorzystać z możliwości przyjęcia tzw. Komunii duchowej (pragnienia) (por. Breviarium Fidei (2002), nr 296), a także jeśli trzeba, z możliwości uprzedniego oczyszczenia sumienia z grzechów ciężkich poprzez akt żalu doskonałego, gdy nie można się wyspowiadać (por. Katechizm Kościoła Katolickiego 1452).

Bp Adam Bałabuch

Przewodniczący Komisji ds. Kultu Bożego

i Dyscypliny Sakramentów KEP

Świdnica, 2 kwietnia 2020 r.

CZYTAJ DALEJ

Papież modlił się za pomagających rozwiązać problem ubóstwa i głodu wywołanego koronawirusem

2020-04-03 10:04

[ TEMATY ]

papież

papież Franciszek

yt.com/vaticannews

O osobach dotkniętych skutkami pandemii COVID-19 oraz tych, które myślą już o rozwiązywaniu problemów, z jakim będzie się trzeba zmierzyć w przyszłości pamiętał Franciszek podczas porannej Eucharystii w Domu Świętej Marty. Transmitowały ją media watykańskie. W homilii Ojciec Święty nawiązał do tradycyjnego wspomnienia Matki Bożej Bolesnej w piątek przed Niedzielą Palmową i zachęcił do dziękczynienia za to, że zgodziła się być Matką.

W wprowadzeniu do liturgii papież zachęcił do modlitwy za osoby pomagające zmagać się z następstwami pandemii koronawirusa:

„Są ludzie, którzy już teraz zaczynają myśleć o tym co nastąpi po przezwyciężeniu pandemii. O wszystkich problemach, które nadejdą: problemach ubóstwa, bezrobocia, głodu... Módlmy się za wszystkich ludzi, którzy pomagają dzisiaj, ale także myślą o jutrze, aby pomóc nam wszystkim” – powiedział Franciszek.

W swojej homilii Ojciec Święty nawiązał do tradycyjnego wspomnienia Matki Bożej Bolesnej w piątek poprzedzający Niedzielę Palmową.

Papież przypomniał, że według tradycji siedem boleści Matki Bożej to: proroctwo Symeona, które mówi o mieczu, który przeniknie serce Maryi; ucieczka do Egiptu, aby uratować życie swego Syna; trzy dni udręki, kiedy chłopiec pozostał w świątyni; spotykanie Jezusa w drodze na Kalwarię; śmierć Jezusa na krzyżu; zdjęcie Jezusa z krzyża, martwego, którego Maryja bierze w swe ramiona; oraz złożenie Jezusa do grobu. Zaznaczył, że w ten sposób pobożność chrześcijańska podąża drogą Matki Bożej, która towarzyszyła Jezusowi. Franciszek wyznał, że późnym wieczorem, kiedy odmawia modlitwę „Anioł Pański” rozważa także siedem boleści, pamiętając, że Matka Kościoła z wielkim bólem zrodziła nas wszystkich.

Ojciec Święty podkreślił, że Matka Boża nigdy nie prosiła o nic dla siebie, a jedynie zgodziła się, aby być Matką. Towarzyszyła Jezusowi jako uczennica, szła za Jezusem i łączyła się z upokorzeniem Syna. Nie chciała żadnych tytułów dla siebie, będąc jedynie Matką, także na modlitwie z apostołami.

„Matka Boża nie chciała odebrać Jezusowi żadnego tytułu; otrzymała dar bycia Jego Matką i obowiązek towarzyszenia nam jako Matka, bycia naszą Matką. Nie prosiła dla siebie, by była quasi-odkupicielką lub współodkupicielką: nie. Odkupiciel jest jeden jedyny i tego tytułu się nie podwaja. Tylko uczennica i matka. I tak, musimy o niej myśleć jako matce, musimy jej szukać, musimy się do niej modlić. Ona jest matką. W Kościele Matką. W macierzyństwie Matki Bożej widzimy macierzyństwo Kościoła, który przyjmuje wszystkich, dobrych i złych: wszystkich” – powiedział papież.

Franciszek zachęcił do rozważenia boleści Maryi. „Jest Ona naszą matką. Jak je dobrze znosiła, z siłą, z płaczem: to nie był płacz udawany, to było właśnie jej serce wyniszczone cierpieniem. Warto, byśmy się chwilę zastanowili i powiedzieli Matce Bożej: «Dziękuję, że zgodziłaś się być Matką, gdy powiedział ci to Anioł, i dziękuję, że zgodziłaś się być Matką, gdy powiedział ci to Jezus»” – stwierdził Ojciec Święty.

Na zakończenie Mszy św. miała miejsce adoracja Najświętszego Sakramentu oraz błogosławieństwo eucharystyczne, a papież zachęcił wiernych śledzących liturgię za pośrednictwem mediów do Komunii św. duchowej.

CZYTAJ DALEJ
E-wydanie
Czytaj Niedzielę z domu

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję