Reklama

Kościół w dziejach Rzeszowa

Cmentarz pobiciński

Niedziela rzeszowska 46/2004

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Miesiąc listopad w tradycji kościelnej jest czasem szczególnej pamięci o tych, którzy przeszli już na drugą stronę bramy życia. Z tego też względu katolicy nawiedzają cmentarze, modląc się tam za zmarłych, by zyskać dla nich potrzebne odpusty. Okoliczności te skłaniają też do przybliżenia historii jednej ze starszych nekropolii rzeszowskich, cmentarza na Pobitnem, zlokalizowanego przy ul. Lwowskiej
Idea założenia cmentarza w tym miejscu zrodziła się pod koniec XIX w. Wtedy bowiem, na skutek rozwoju miasta i wzrostu liczby jego mieszkańców, Stary Cmentarz okazał się niewystarczający. Zmuszona tymi okolicznościami Chrześcijańska Rada Miasta Rzeszowa dnia 22 czerwca 1895 r. przyjęła uchwałę powołującą do istnienia specjalną komisję, której zadaniem było wyszukanie odpowiedniego miejsca pod nowy cmentarz. Dwa lata później wspomniana komisja przedłożyła projekt lokalizacji nowego miejsca pochówku. Był nim teren znajdujący się na wschód od miasta, przy drodze rządowej do Łańcuta, należący do obszaru dworskiego w Pobitnie, stanowiący własność hr. Romana Potockiego. W grudniu 1905 r. dokonano transakcji z właścicielem gruntu, zakupując 9 mórg pola (ok. 5 ha) za sumę ponad 25 tys. koron. Decyzję o lokalizacji cmentarza w Pobitnie oprotestował proboszcz rzeszowski, ks. Stanisław Gryziecki. Postawił zarzut, iż planowany pod nowy cmentarz teren jest położony w znacznej odległości od miasta, co dla parafian mieszkających w wioskach po jego przeciwległej stronie będzie dużym utrudnieniem i z pewnością będą dążyć do utworzenia własnych miejsc pochówku. Przewidywał, że wpłynie to destrukcyjnie na jedność parafii, toteż optował za poszerzeniem terenu starego cmentarza. Protest ten wpłynął na wstrzymanie rozpoczętych już formalności, a nawet podjęcie przez Radę Miasta uchwały, uznającej zakupiony teren za nieodpowiedni dla celów grzebalnych. Dopiero w styczniu 1907 r. unieważniono podjętą rok wcześniej decyzję i utrzymano w mocy wcześniejszą uchwałę z 1905 r. Po tej decyzji prace przy organizowaniu cmentarza ponownie zostały podjęte. Dzięki temu, dnia 17 października 1909 r. odbyło się poświęcenie nowego cmentarza, którego dokonał, z upoważnienia ordynariusza przemyskiego bp. J. S. Pelczara, ks. Stanisław Gryziecki. 1 stycznia 1910 r. nastąpiło oficjalne jego otwarcie. Pierwsze pochówki na nowym cmentarzu odbyły się już 5 stycznia 1910 r.
Cmentarz ten, początkowo o powierzchni 5 hektarów 17 arów, został w roku 1930 poszerzony o niecałe dwa hektary. Łączny jego obszar wynosił więc 7,1 ha. Rozplanowano na nim, oddzielone alejkami, 24 kwatery regularne, a na obrzeżach 12 nieregularnych. Cały cmentarz został ogrodzony: od strony wschodniej, zachodniej i południowej wysokim ceglanym murem, a od strony północnej siatką. W ogrodzeniu znajdują się dwie bramy: główna - od strony południowej i boczna - od strony wschodniej. Przy bramie głównej umiejscowiono dom dla grabarza i dom przedpogrzebowy. Tak zorganizowany cmentarz przetrwał niemal do naszych czasów. Jedyna zmiana dokonana została w 1973 r., kiedy w związku z poszerzeniem drogi E-40, od strony południowo-wschodniej nieznacznie cofnięto mur cmentarny wraz z bramą główną. Ze względu na zabytkowy charakter wielu nagrobków - wykonanych przez znanych rzemieślników z Rzeszowa (m. in. Tadeusza Janika i Romana Nitkę) oraz z innych miast małopolskich - 25 listopada 1982 r. cmentarz został wpisany do rejestru zabytków.
Na przestrzeni 94 lat istnienia cmentarza pochowano na nim ok. 37 tys. osób. Wśród nich znaleźli się duchowni i świeccy, żołnierze, bohaterowie walk za Ojczyznę, działacze społeczni i wychowawcy młodzieży, ofiary totalitaryzmów. Z tego grona warto wymienić: ks. Józefa Jałowego - wychowawcę młodzieży, działacza charytatywnego i społecznego, budowniczego kościoła pw. Chrystusa Króla i pierwszego proboszcza parafii pod tym wezwaniem; Leopolda Lisa-Kulę - legionistę, bohatera walk o niepodległość Ojczyzny, Romana Krogulskiego - działacza samorządowego, polityka, wieloletniego burmistrza i pierwszego prezydenta Rzeszowa.
Funkcjonujący od blisko stu lat Cmentarz Pobiciński, jest nie tylko piękną i zabytkową nekropolią, ale wielkim relikwiarzem Kościoła i Narodu oraz wymownym świadectwem wiary w zmartwychwstanie umarłych.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2004-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Leon XIV: módlmy się na różańcu o zakończenie wojen oraz w intencji pokoju

2026-10-04 12:34

[ TEMATY ]

Papież Leon XIV

Vatican Media

Do wspólnej modlitwy różańcowej w październiku w intencji zakończenia wojen i budowania pokoju wezwał Ojciec Święty po odmówieniu modlitwy „Anioł Pański” i udzieleniu apostolskiego błogosławieństwa.

Przypomniał o inicjatywie „Milion dzieci odmawia Różaniec”, organizowanej w dniach 1-7 października przez Papieskie Stowarzyszenie Pomoc Kościołowi w Potrzebie (PKWP). Zapowiedział również watykańskie spotkanie z okazji 10. rocznicy adhortacji apostolskiej Amoris laetitia, prosząc wiernych o wsparcie go swoją modlitwą
CZYTAJ DALEJ

20 lat od śmierci św. Carla Acutisa. Asyż przygotowuje obchody

2026-10-04 09:40

[ TEMATY ]

św. Carlo Acutis

Agata Kowalska

Carlo Acutis

Carlo Acutis

Dwadzieścia lat po śmierci jego grób w Asyżu przyciąga tłumy z całego świata. Tylko od lipca ubiegłego roku Sanktuarium Ogołocenia odwiedziło ponad 1,7 mln pielgrzymów. W 20. rocznicę śmierci świętego millenialsa Asyż przygotowuje cztery dni modlitwy i spotkań, a jednej z głównych Mszy św. będzie przewodniczył kard. Luis Antonio Tagle.

Carlo Acutis zmarł 12 października 2006 r. Miał zaledwie 15 lat. Szczególnym rysem jego duchowości była miłość do Eucharystii, a nowe technologie wykorzystywał do dzielenia się wiarą. Dziś jego grób w Sanktuarium Ogołocenia w Asyżu stał się celem pielgrzymek wiernych z wielu krajów.
CZYTAJ DALEJ

Sosnowiec: dewastacja pomnika upamiętniającego Żydów – ofiary getta

2026-10-04 21:19

[ TEMATY ]

pomnik

Diecezja sosnowiecka

Z ogromnym bólem i smutkiem przyjąłem wiadomość o dewastacji pomnika upamiętniającego Żydów – ofiary getta w Sosnowcu. Jako wspólnota Kościoła nie możemy milczeć w obliczu aktów wandalizmu, które profanują miejsca naznaczone krwią i cierpieniem naszych sióstr i braci - zwraca uwagę bp sosnowiecki Artur Ważny.

Niech odpowiedzią na to bolesne wydarzenie nie będą kolejne podziały, lecz modlitwa, refleksja i wzajemny szacunek, co również akcentuje bp Ważny: Tych, których to zdarzenie głęboko zraniło, otaczam dziś bliską modlitwą. Modlę się również za sprawców – o opamiętanie i zrozumienie zła, którego się dopuścili. Niech to trudne doświadczenie nie rodzi w nas kolejnych podziałów, ale zjednoczy nas wokół dobra i szacunku dla każdego człowieka.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję