Reklama

Sosnowiec

U nas na Hanie

Jak się okazuje Polak, Czech, a w zasadzie mieszkaniec Moraw, dwa bratanki. Kultury mamy podobne. Można się o tym przekonać, zwiedzając wystawę „U nas na Hanie. Kultura ludowa środkowych Moraw”, otwartą w Muzeum w Sosnowcu. Ekspozycja pochodzi ze zbiorów muzeum w Ołomuńcu, w Czechach i ukazuje życie codzienne i sztukę ludową mieszkańców środkowych Moraw w XIX w. i na początku XX w.

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Nazwa Hana na określenie środkowych Moraw pojawiła się w XV w. i pochodzi od rzeki o tej samej nazwie. Hanacka sztuka ludowa wyróżniała się nie tylko bogactwem i różnorodnością, ale spełniała przy tym określone zadania. Była silnie związana z terenami wiejskimi, odzwierciedlając gusty i upodobania mieszkańców. Mimo stosowania prostych środków, wyrażała uczucia, z jakimi twórca podchodził do zastosowanych materiałów, techniki, kształtu czy proporcji. Wartości artystyczne można dostrzec przede wszystkim w budownictwie, wnętrzach mieszkalnych, narzędziach, urządzeniach i naczyniach wykonywanych z różnych materiałów - drewna, metalu, gliny i tkanin. „Niestety, nowoczesność wraz z wpływami cywilizacyjnymi spowodowała zniszczenie zaplecza sztuki ludowej i pozbawiła ją dominujących funkcji, które stopniowo uległy zapomnieniu. Z zasad panujących od wieków, a dotyczących formy, barwy, cechy i obrzędu pozostały tylko dekoracje. Pomimo tego sztuka ludowa ciągle posiada swoją wysoką wartość” - powiedziała Niedzieli Bożena Kostrzejowska, komisarz wystawy.
Na wystawie obejrzeć można tradycyjne stroje ludowe, wyroby rzemiosła i sztuki. Ekspozycja prezentuje także przedmioty wotywne, figurki świętych czy obrazy maryjne. Znalazły się na niej również makiety domów.
Domy na Hanie budowane były przede wszystkim z gliny, a raczej z cegły wypalanej z tego materiału. Drewno wykorzystywano przy konstrukcjach dachowych, do montażu stropów i klap. Wyposażenie domów było bardzo skromne. W pomieszczeniu mieszkalnym znajdowały się najbardziej potrzebne rzeczy takie jak stół, ławy, skrzynie, łóżko. Zwykle obok drzwi stał piec, a w kącie znajdowały się półki i kredens. Na ścianie wisiała półka z talerzami i dzbanami, liczne obrazki na szkle, później kolorowe druki, krzyż. W rogu na wprost stołu stało łóżko na którym sypiali gospodarze. Pozostali członkowie rodziny i służba spali na piecu w komórce lub stajni.
Na przestrzeni wieków na terenie Hany wytworzyły się charakterystyczne cechy ubioru. Najlepiej widać to na przykładzie stroju ludowego. Strój hanacki można zaliczyć do najbardziej malowniczych w bogatym wachlarzu strojów narodu czeskiego, w którym dominuje niezwykle barwny i różnorodny haft. „Dzięki dużemu zainteresowaniu, które wzbudzał wśród stanów wyższych został stosunkowo dobrze opracowany i zachowany. W połowie XIX w. przybrał ostateczny kształt i formę. Do najstarszych elementów tego stroju należy tzw. kożuszek ogonowy wkładany przez głowę - opowiada komisarz wystawy. Mężczyźni nosili spodnie skórzane w kolorze żółtym lub brązowo-czerwonym. Na koszulę z szerokimi i marszczonymi rękawami nakładali kamizelkę z czarnego lub zielonego sukna, zdobionego haftem. Podczas uroczystości strój uzupełniano długim płaszczem i kapeluszem w kształcie łódki. Zaś kobiety ubierały się w długie, marszczone spódnice, na których wiązały fartuchy, najczęściej koloru niebieskiego. Na bluzki z marszczonymi rękawami i haftowanymi kołnierzykami ubierały gorsecik. Była to tzw. kondulka, szyta z różnych tkanin. Nieodłącznym elementem stroju były dodatki, takie jak chusty czy haftowane paski” - wyjaśnia Bożena Kostrzejowska.
Ekspozycję można oglądać do 31 grudnia br.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2004-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Kolejna rocznica objawień Matki Bożej w Rzymie

2026-01-20 16:36

Włodzimierz Rędzioch

20 stycznia 1842 r. Madonna objawiła się francuskiemu Żydowi kościele św. Andrzeja delle Fratte

Spośród 15 objawień Matki Bożej uznanych oficjalnie przez Kościół jedno miało miejsce w Rzymie. Dokładnie 20 stycznia 1842 r., czyli 184 lat temu, w rzymskim kościele św. Andrzeja delle Fratte, bazylice, którą opiekują się bracia najmniejsi św. Franciszka z Paoli, Matka Boża ukazała się Żydowi Alfonsowi Ratisbonne’owi.
CZYTAJ DALEJ

Tragiczna powódź w Mozambiku. Abp Carlos apeluje o pomoc poszkodowanym

2026-01-20 09:53

[ TEMATY ]

Mozambik

ofiary powodzi

Abp João Carlos

ulewne deszcze

PAP

Powódź w Mozambiku

Powódź w Mozambiku

Ulewne deszcze i powodzie dotknęły w ostatnich tygodniach południe Mozambiku, powodując zniszczenia domów i dramat tysięcy rodzin. W obliczu tej tragedii arcybiskup Maputo João Carlos Hatoa Nunes skierował do wiernych i wszystkich ludzi dobrej woli przesłanie solidarności, bliskości i nadziei wobec osób dotkniętych kataklizmem

Arcybiskup podkreślił, że liczne rodziny zostały pozbawione dachu nad głową, wiele osób straciło swój dobytek, źródła utrzymania, a w niektórych przypadkach także bliskich. Hierarcha zawierzył wszystkich dotkniętych tragedią wstawiennictwu Maryi, „Matki nadziei i pocieszenia”, prosząc, aby „umacniała tych, którzy stracili wszystko, i wspierała osoby niosące pomoc ofiarom”.
CZYTAJ DALEJ

Leon XIV: człowieczeństwo Jezusa mówi nam o prawdzie Ojca

2026-01-21 10:31

[ TEMATY ]

Watykan

Leon XIV

Vatican Media

Aby poznać Boga w Chrystusie, musimy przyjąć Jego integralne człowieczeństwo: prawda Boża nie objawia się w pełni tam, gdzie usuwa się coś z tego, co ludzkie, tak jak integralność człowieczeństwa Jezusa nie umniejsza pełni Bożego daru – wskazał Papież podczas dzisiejszej katechezy. Katecheza stanowiła kontynuację tematu dotyczącego Konstytucji dogmatycznej Dei Verbum Soboru Watykańskiego II.

Podczas środowej katechezy rozważano fragment Ewangelii św. Jana (J 14, 6-9).
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję