Reklama

Malowany święty

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

U Götzenów liczyli się tylko Janowie. Jan Józef Götzen - wielka duma rodu - był wielkim komturem joannitów, ponadto imię Jan nosił pierwszy z Götzenów z tytułem hrabiego. Pierworodny w tym rodzie dostawał więc na imię Jan i wezwanie św. Jana z Nepomuku nadano kaplicy rodowej w pałacu Sarny, którą zdobią wspaniałe malowidła iluzjonistyczne.
Kaplica ma plan elipsy i połączenie z pałacem. Jest barokowa, choć w tym okresie już rzadko budowano kaplice dworskie. Nawiązano tutaj do tradycji średniowiecznej, której dał początek Karol Wielki w Akwizgranie. Zbudowana tam kaplica dworska ma czytelny program ideowy: władza ziemska pochodzi od Boga. W kaplicy w Sarnach też mamy do czynienia z gloryfikacją - rodu von Götzen. Na jednym fresku przedstawiono też apoteozę św. Jana Nepomucena. I tutaj mamy więc do czynienia z sakralizacją władzy świeckiej.
Kanonizacja św. Jana Nepomucena nastąpiła w 1728 r., pomysłodawca budowy kaplicy dworskiej w Sarnach - Jan Franciszek Antoni von Götzen (zm. 1738 r.) - musiał mieć ten fakt świeżo w pamięci. Zapewne był to jeden z powodów, oprócz samego imienia, który zadecydował o wybraniu tego patrona dla kaplicy rodowej. Zbudowana została w latach 1722-30, prawdopodobnie przez tych samych mistrzów, którzy nadzorowali prace budowlane przy obecnej bazylice w Wambierzycach. Roboty zlecił hrabia Götzen, w latach 1715-20. Poprzednią bazylikę musiano rozebrać, gdyż zbudowana była z kiepskich materiałów. Rozpadała się.
Kaplica aż roli się od wizerunków św. Jana. Z tyłu ołtarza głównego został przedstawiony, jak unoszą go anioły. Malowidło było przedłużeniem ołtarza. Trzy namalowane rzeźby miały imitować rzeźby ołtarzowe: wiary (Fides - kielich i hostia), nadziei (Spes - kotwica) i miłości (Amor Dei - serce). Niestety, ołtarz został stąd zabrany. Na sklepieniu widzimy malowidło z wyobrażeniem św. Jan Nepomucena - męczennika (z palmą), Trójcy Przenajświętszej i Maryi, której anioł podaje lilię - symbol Niepokalanego Poczęcia. W kaplicy jest też malowidło wyobrażające herb Götzenów i patronki tego rodu - św. Apolonię i św. Barbarę. We wnękach czterech okien widzimy osiem scen z życia św. Jana Nepomucena.
Autorem malowideł jest świetny barokowy malarz, Jan Franciszek Hoffmann z Kłodzka. Powstały w 1738 r.
Malowidła to najcenniejszy element kaplicy, a kaplica to najcenniejsza część pałacu. Po II wojnie światowej malowidła konserwowano, pałac - nie. W efekcie pałac z roku na rok niszczeje, choć to jeden z najbardziej malowniczych i najcenniejszych zabytków Kotliny Kłodzkiej. Z wyniosłą wieżą górującą nad doliną Ścinawki wygląda imponująco.
Miejsce to uznano za naturalnie obronne już w XV wieku, gdy zbudowano w tym miejscu skromny dwór. Rozbudowali go jedni z kolejnych właścicieli - hrabiowie von Reichenbach. Nowy, renesansowy dwór był gotowy w 1590 r., a wraz z nim zabudowania gospodarcze, w tym stojący w pobliżu pałacu okazały spichlerz, z typowymi dla tamtego okresu szczytami.
Obecny wygląd pałac uzyskał w latach 1661-1738, na zlecenie jego kolejnych właścicieli - rodziny von Götzen. Został ich rezydencją (dotychczas rezydowali w Sarnach tylko zarządcy dóbr). Klatkę schodową podniesiono o jedną kondygnację, na której ustawiono ośmioboczną wieżę zwieńczoną barokowym hełmem z prześwitem, a resztę obiektu mocno rozbudowano na cele mieszkalno-reprezentacyjne, także w duchu baroku. W dolnej kondygnacji pałacu zachowały się sklepienia renesansowe i kamienne obramienia okien z tego okresu.
Tuż za wieżą pałacową jest przepaść. W dole stoi barokowy pałac letni zwany dolnym lub zielonym, także zbudowany przez Götzenów z linii katolickiej. Gdy zmarł Jan Józef Leonard, ostatni z tej linii, król pruski Fryderyk II przekazał pałac Götzenom z protestanckiej linii pruskiej. Jak pisze T. Bieda, majątek ten przejął generał Wilhelm von Götzen, gubernator hrabstwa kłodzkiego (U podnóża Gór Stołowych. Historia miejscowości Gminy Radków, Radków 2004). Obok pałacu zbudowali oni ok. 1820 r. obory, stajnie, magazyn i wozownie.
W 1875 r. Sarny kupił radca handlowy Schneider z Jugowic koło Wałbrzycha, który przekazał pałac swemu synowi, rotmistrzowi Maxowi Schneiderowi. Ostatnim niemieckim właścicielem pałacu Sarny, do 1945 r., był profesor Poppler. Pałac udostępniano do zwiedzania. Po II wojnie światowej zajęła go Armia Radziecka. Zaczęły się rabunki. Potem użytkowało go państwowe gospodarstwo rolne, szybko niszczał. Obecnie stoi opuszczony, zamieszkane są tylko zabudowania gospodarcze.
Sarny były początkowo samodzielną miejscowością, z czasem zostały włączone do Ścinawki Górnej. Można dojechać tutaj łatwo zarówno z Nowej Rudy, jak i z Wambierzyc. Pałac można oglądać z zewnątrz. Pałac dolny jest własnością prywatną, nie jest udostępniany do zwiedzania.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2005-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Siedlce/ Wyrok ws. śmierci zakonnika; sprawca winny, ale uznany za niepoczytalnego

2026-03-18 15:53

[ TEMATY ]

wyrok

zakonnik

zabójstwo

Adobe Stock

Mężczyzna oskarżony o kilka przestępstw, m.in. o śmiertelne pobicie zakonnika w 2021 r. w Siedlcach - ze względu na chorobę psychiczną - został uznany za osobę niepoczytalną. Na tej podstawie sąd w środę umorzył postępowanie. 26-latek trafi do psychiatrycznego zakładu zamkniętego.

Prokuratura oskarżała Rafała J. także o zamordowanie w 2022 r. w Sokołowie Podlaskim 49-letniej Ukrainki, usiłowania zabójstwa dwóch mężczyzn oraz spowodowanie uszkodzenia ciała u kolejnej osoby.
CZYTAJ DALEJ

40 pytań Jezusa: „Kto z was może dodać chwilę do swego życia?”

2026-03-18 21:00

[ TEMATY ]

Niezbędnik Wielkopostny 2026

40 pytań Jezusa

Canva Pro

Kto z was może dodać chwilę do swego życia?

Kto z was może dodać chwilę do swego życia?

Każdego dnia Wielkiego Postu podamy Ci jedno konkretne pytanie, które Jezus zadaje w Ewangeliach (np. „Czy wierzysz?”, „Czego szukacie?”, „Czy miłujesz Mnie?”). Bez moralizowania. Niech to będzie zaproszenie do osobistej konfrontacji i zmierzenie się z własnymi trudnościami w czasie tegorocznej wielkopostnej drogi.

Kto z was przy całej swej trosce może choćby jedną chwilę dołożyć do wieku swego życia? (Mt 6,27)
CZYTAJ DALEJ

Efekt Czarnka?

2026-03-18 18:28

[ TEMATY ]

polityka

Karol Porwich/Niedziela

Przemysław Czarnek

Przemysław Czarnek

Miesiąc temu została przedstawiona nasza wielowariantowa predykcja na koniec stycznia 2026 roku [ZOBACZ --->TUTAJ]. Obejmowała one cztery prawdopodobne opcje: wariant I – oddzielny start wszystkich najważniejszych formacji politycznych; wariant II – dwóch koalicji w ramach obecnego układu rządowego, czyli koalicja KO – PSL oraz koalicja lewicowa; wariant III – koalicja D. Tuska (KDT) przeciw formacjom obecnej opozycji; wariant IV (najmniej prawdopodobny) – KDT przeciw koalicji prawicowej, jako Obóz K. Nawrockiego (OKN).

1. Wyniki lutowe potwierdzają, iż zarówno Koalicja Obywatelska samodzielnie, jak i w każdym układzie koalicyjnym, słabnie. Pokazują to właściwie wszystkie sondaże z miesiąca lutego. Styczeń była zatem zapewne momentem szczytowego poparcia dla formacji popierających rząd D. Tuska.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję