Reklama

Pamięć i modlitwa (cz. 2)

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Rocznica śmierci członków IV Zarządu WiN, straconych 1 marca 1951 r. w więzieniu mokotowskim w Warszawie, przypominana jest co roku w Rzeszowie, bo wszyscy wywodzili się z okolic Rzeszowa albo związani byli z Rzeszowem akowską działalnością.
W Rzeszowie pod koniec września 1945 r. powstał Okręg WiN. Funkcję prezesa objął najpierw Adam Lazarowicz „Klamra”, po roku Bronisław Wochanka „Ludwik”. Od maja 1947 r. pełnił tę funkcję kpt. Władysław Koba - „Tor”. Za obronę Modlina we wrześniu 1939 r. otrzymał on Krzyż Walecznych. Działał kolejno w SZP, ZWZ, AK i WiN.
24 września 1947 r. został uwięziony i skazany na śmierć.
Wyrok wykonano 31 stycznia 1948 r. Równocześnie rozstrzelano na Zamku w Rzeszowie Laopolda Rząsę z Drabinianki, wiceprezesa i kierownika wywiadu Okręgu WiN w Rzeszowie oraz Michała Zygo urodzonego w Rzeszowie bliskiego mu współpracownika. Z Okręgu WiN Rzeszów Tadeusz Pleśniak został rozstrzelany wcześniej - 17 stycznia 1949 r.
Proces członków IV Zarządu Głównego toczył się w Warszawie i tam zostali oni straceni.
Mjr Adam Lazarowicz z Berezowicy k. Zbaraża, skromny nauczyciel w Gumniskach niedaleko Dębicy, okazał się niezwykle uzdolnionym konspiratorem. Doskonały organizator i dowódca w akcji „Burza”, otrzymał Order Czerwonej Gwiazdy za współpracę z partyzantką radziecką, od 1945 r. został pierwszym prezesem Okręgu WiN w Rzeszowie. W październiku 1946 r., ze względów konspiracyjnych opuścił Rzeszów i kierował Okręgiem WiN Wrocław. Uwięziony jako prezes Obszaru Zachodniego WiN i równocześnie zastępca prezesa Zarządu Głównego.
Por. Karol Chmiel, z Zagorzyc k. Sędziszowa Młp., z wykształcenia prawnik, po akcji „Burza” w obwodzie dębickim cudem wyleczony z 13 postrzałów, w WiN-ie stał się bliskim współpracownikiem Łukasza Cieplińskiego, działał w PSL-u, nawiązywał kontakty z St. Mikołajczykiem, redagował memoriał WiN-u do ONZ.
Ppłk. Mieczysław Kawalec z Trzciany, także prawnik, był ostatnim komendantem AK obwodu Rzeszów, kierował informacją w WIN w Rzeszowie, był zastępcą prezesa Okręgu WiN w Krakowie, a uwięziony został jako kierujący wydziałem informacji IV Zarządu Głównego WiN.
Kpt. Józef Rzepka, z Bratkowic k. Rzeszowa, rozpoczął studia prawnicze, w czasie wojny organizował ZWZ, AK w rodzinnej miejscowości, był komendantem obwodu AK Tarnobrzeg, w akcji „Burza” dowodził III Zgrupowaniem obwodu AK Rzeszów, aresztowany jako kierownik działu politycznego IV Zarządu Głównego WiN.
Kpt. Franciszek Błażej z Nosówki k. Rzeszowa, żołnierz września 1939 r., w akcji „Burza” uczestnik walk inspektoratu Rzeszów, awansowany do stopnia kapitana, pełnił rolę doradcy IV Zarządu WiN.
Kpt. Józef Batory, z Weryni k. Kolbuszowej, ppor. 2 Pułku Strzelców Podhalańskich w walkach z Niemcami, adiutant komendanta obwodu kolbuszowskiego, po akcji „Burza” przeniesiony do Rzeszowa i awansowany do stopnia kapitana, w IV Zarządzie Głównym WiN kierował Delegaturą Zagraniczną.
Wszyscy oni wyróżniali się przygotowaniem wojskowym, sprawnością organizacyjną, rzetelnym wykonywaniem przyjętych zobowiązań. Ponadto byli niezwykle odważni w działaniach i ofiarni w pracy dla Polski, którą chcieli widzieć wolną i suwerenną, dlatego nie mogli się pogodzić z jej powojenną sowietyzacją i terrorem stosowanym wobec grup niepodległościowych.
Wzorem dowódcy, żołnierza i konspiratora w tej grupie był Łukasz Ciepliński.
Ppłk. Łukasz Ciepliński, z Kwilcza k. Pniew, jako kadet zdał egzamin dojrzałości, a potem skończył Szkołę Podchorążych w Komorowie. W 1936 r. podjął zawodową służbę wojskową w 66 PP w Bydgoszczy. We wrześniu 1939 r. walczył z Niemcami w Armii Pomorze. W czasie jednej z przepraw własnoręcznie zniszczył 6 czołgów nieprzyjaciela. Krzyż Virtuti Militari wręczył mu gen. Tadeusz Kutrzeba, odpinając go od własnego munduru. Po klęsce dotarł do Budapesztu, a po przeszkoleniu dla celów konspiracji, nie bez dramatycznych przygód, wrócił do kraju i podjął działanie w ZWZ i AK w Rzeszowie.
W konspiracji nie zawiódł nadziei przełożonych i podwładnych. Na stanowisku komendanta inspektoratu rzeszowskiego przetrwał do akcji „Burza”, w czasie akcji dowodził grupą operacyjną 24 dywizji piechoty AK. Przeżył dramat rozprawiania się nowych władz z żołnierzami podziemia, przygotował próbę - nieudaną - odbicia żołnierzy AK więzionych na Zamku Lubomirskich w Rzeszowie. Po rozwiązaniu AK włączył się w struktury „NIE” i Delegatury Sił Zbrojnych. Od września 1945 r. działał w WiN-ie jako prezes Okręgu Kraków i jako prezes Obszaru Południowego. Uwięziony został w Zabrzu 28 listopada 1946 r. jako prezes IV Zarządu Głównego WiN.
W czasie okrutnych lat śledztwa nie zmienił swojej postawy. Przyświecała mu wizja Polski wolnej, sprawiedliwej i wspaniałej. Dla takiej Polski był w stanie znieść wszelkie udręki i oddać za nią życie. Jako człowiek głęboko religijny, a równocześnie wychowany na polskiej literaturze romantycznej, łączył swoje cierpienia z męką Chrystusa i wierzył, że nie będą one daremne. Na śmierć szedł ze spokojem i wielką godnością. Gdy 1 marca 1951 r. szedł dziedzińcem mokotowskiego więzienia na czele skazańców, współtowarzyszy IV Zarządu WiN, na miejsce kaźni widziano w nim „ostatniego rycerza Polski Walczącej”.
Uczniowie, harcerze, strzelcy, nauczyciele, przedstawiciele IPN złożyli kwiaty i zapalili znicze przy symbolicznej mogile.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2005-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

W trzęsieniu ziemi w Wenezueli ucierpiało 85 kościołów

2026-08-04 19:00

[ TEMATY ]

trzęsienie ziemi

Wenezuela

ucierpiało

85 kościołów

PAP

W wyniku trzęsień ziemi w Wenezueli zginęło co najmniej 6125 osób.

W wyniku trzęsień ziemi w Wenezueli zginęło co najmniej 6125 osób.

Konferencja Episkopatu Wenezueli przedstawiła wczoraj wstępny raport dotyczący kościołów i innych budynków kościelnych uszkodzonych w wyniku trzęsień ziemi z 24 czerwca w całym kraju. Ucierpiały 94 budynki, w tym 85 kościołów, 6 domów rekolekcyjnych, szpital, seminarium i biuro.

Szkody koncentrują się w diecezjach i archidiecezjach: La Guaira, Maracay, San Felipe, Puerto Cabello, Los Teques, Valencia, Barquisimeto, Caracas i Coro.
CZYTAJ DALEJ

Ostrzeżenia przed upałem w całym kraju nawet do 40 st. C. Gdzie będzie najgoręcej?

2026-08-05 08:45

[ TEMATY ]

kraj

ostrzeżenia

najgoręcej

przed upałem

40 st. C

Adobe Stock

IMGW ostrzega wysokimi temperaturami, dochodzącymi nawet 40 st. C

IMGW ostrzega wysokimi temperaturami, dochodzącymi nawet 40 st. C

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydał ostrzeżenia przed upałem dla niemal całego kraju; na południowym wschodzie termometry wskażą nawet 40 st. C. W sześciu województwach obowiązują też alerty przed burzami.

Najwyższy stopień alertu przed upałem obowiązuje w województwach: podkarpackim, lubelskim, świętokrzyskim, łódzkim, śląskim i opolskim oraz w częściach woj.: mazowieckiego, kujawsko-pomorskiego, podlaskiego, lubuskiego, dolnośląskiego, a także małopolskiego.
CZYTAJ DALEJ

Droga przemiany serca

2026-08-05 11:22

Ks. Wojciech Kania/Niedziela

We wtorkowy poranek, po Mszy św. sprawowanej w bazylice katedralnej w Sandomierzu przez biskupa Krzysztofa Nitkiewicza, wyruszyły w drogę na Jasną Górę dwie spośród czterech kolumn 43. Pieszej Pielgrzymki Diecezji Sandomierskiej. Dwie pozostałe rozpoczęły pielgrzymowanie ze Stalowej Woli i z Ostrowca Świętokrzyskiego. Tegorocznej pielgrzymce towarzyszy hasło: „Maryja Matka Miłosierdzia”.

Mszy św. dla pielgrzymów przewodniczył bp Krzysztof Nitkiewicz. Eucharystię koncelebrowali kapłani, którzy będą towarzyszyć pątnikom na szlaku. We wspólnej modlitwie uczestniczyli także alumni sandomierskiego seminarium, siostry zakonne oraz wierni, którzy przyszli pożegnać pielgrzymów i powierzyć im swoje intencje.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję