Młodym pokoleniom Sybir kojarzy się głównie z treścią szkolnych lektur: trudnych, smutnych, dramatycznych. Dla tych, którzy ocaleli, cudem wrócili, Sybir jest raną, której trudno się zabliźnić. Dla polityków bywa tematem kłopotliwym i trudnym, zwłaszcza w spotkaniach z Rosją. Ale jest też dowodem na to, że człowiek potrafi obronić swoją godność w najtrudniejszych warunkach, nawet za cenę życia. Godność i prawo do wolności, którą Bóg wpisał w ludzką egzystencję od początku. Sybir to dziś umownie wszystkie miejsca, do których zsyłano Polaków w ramach represyjnej polityki najpierw caratu rosyjskiego, a potem Rosji porewolucyjnej - byłego ZSRR. Pierwszymi zesłańcami - Sybirakami byli polscy jeńcy z wojsk Stefana Batorego już w 1582 r. Później, kolejno zsyłano uczestników konfederacji barskiej, uczestników powstania kościuszkowskiego, w 1830 r. już przed powstaniem listopadowym część członków Towarzystwa Patriotycznego, a po upadku powstania ok. 50 tys. żołnierzy i osób cywilnych. W 1863 r. uczestników powstania styczniowego, w 1887r., w procesie o udział w zamachu na życie cara Aleksandra III zostaje zesłany na Sybir Józef Piłsudski. Od 10 lutego 1940 r. deportacją objęto rodziny wojskowych, pracowników państwowych, leśników i właścicieli ziemskich i innych. Niezbyt dokładna ewidencja mówi o liczbie 220 tys. osób.
13 kwietnia 1940 r. do azjatyckiej części byłego ZSRR deportowano kolejnych Polaków, ok. 320 tys. W czerwcu 1940 r. wywieziono na północne tereny byłego ZSRR uciekinierów z Polski zachodniej oraz pozostałą inteligencję polską, blisko 240 tys. osób, a rok później ok. 300 tys. tych Polaków, którzy zdołali uniknąć aresztowań w okresach poprzednich. Po wyzwoleniu, po roku 1945, przy pomocy rządu PRL, zesłano na teren byłego ZSRR dużą liczbę żołnierzy AK i innych osób podejrzanych o nielojalność w stosunku do ZSRR.
W sumie, w wyniku deportacji, aresztowań i innych działań w okresie II wojny światowej i po wojnie na Syberii znalazło się ponad 1,5 miliona obywateli polskich.

A B

Z okazji 66. rocznicy deportacji do łagrów i na zesłanie półtoramilionowej rzeszy Polaków - dzieci, starców, matek i ojców w głąb Rosji w niedzielę, 23 kwietnia br. o godz. 12.00 w kościele pw. Matki Boskiej Pocieszenia w sanktuarium Golgoty Wschodu przy ul. Wittiga zostanie odprawiona Msza św. w intencji Sybiraków i Ojczyzny.